بازار لوازم یدکی خودرو و ماشینآلات با موج جدیدی از کمبود کالا و افزایش قیمت مواجه شده است. فعالان این حوزه میگویند اختلال در ثبت سفارش، توقف محمولهها در گمرک، افزایش هزینه حملونقل و محدودیتهای ناشی از تحریمها باعث شده قیمت برخی قطعات طی ماههای اخیر تا 80 درصد افزایش یابد و تامین نیاز تعمیرگاهها و مصرفکنندگان با چالش جدی روبهرو شود.
کمبود قطعات یدکی خودرو؛ زنگ خطر برای بازار تعمیرات
به گزارش ایران جیب، بازار قطعات یدکی خودرو و ماشینآلات در ماههای اخیر با کاهش عرضه و افزایش هزینههای تامین مواجه شده است. فعالان صنفی معتقدند ادامه این روند میتواند خدمات پس از فروش خودروها، بهویژه خودروهای سنگین و ماشینآلات صنعتی را با مشکلات بیشتری روبهرو کند.
حمیدرضا حبیبدولابی، عضو اتحادیه صنف تولیدکنندگان و فروشندگان لوازم یدکی خودرو و ماشینآلات تهران، اعلام کرده است که بخش قابل توجهی از قطعات مورد نیاز بازار از برندهای معتبر خارجی، بهخصوص تولیدکنندگان ژاپنی و چینی، تامین میشود اما محدودیتهای وارداتی و مشکلات انتقال کالا، روند تامین را دشوار کرده است.
افزایش 80 درصدی قیمت برخی قطعات خودرو
فعالان بازار میگویند کاهش موجودی کالا و نامشخص بودن امکان تامین مجدد باعث شده فروشندگان با احتیاط بیشتری اقدام به عرضه قطعات کنند.
بر اساس اظهارات این عضو اتحادیه، قیمت بسیاری از قطعات نسبت به پایان سال گذشته حدود 70 تا 80 درصد افزایش داشته است. افزایش هزینههای واردات، تغییر مبنای محاسبه حقوق گمرکی و رشد هزینههای حملونقل از مهمترین عوامل این افزایش قیمت عنوان شدهاند.
چرا واردات قطعات خودرو سختتر شده است؟
یکی از مشکلات اصلی بازار، اختلال در فرآیند ثبت سفارش است. واردکنندگان میگویند در ماههای اخیر امکان ثبت سفارش جدید برای بسیاری از فعالان این حوزه محدود شده و همین موضوع باعث کاهش ورود کالا به بازار شده است.
از سوی دیگر، بخشی از قطعاتی که وارد کشور شدهاند، به دلیل مسائل مربوط به استاندارد، منشا ارز و تشریفات اداری همچنان در گمرک باقی ماندهاند.
فعالان این حوزه معتقدند قطعات یدکی باید از محدودیتهای مشابه کالاهای نهایی جدا شود؛ زیرا نبود قطعه مستقیماً روی تعمیر خودروها و رضایت مصرفکنندگان تاثیر میگذارد.
هزینه حمل کانتینر قطعات چند برابر شد
تغییر مسیرهای تجاری نیز هزینه تامین قطعات را افزایش داده است. برخی واردکنندگان برای دور زدن محدودیتها مجبور شدهاند مسیرهای جدیدی مانند انتقال کالا از عمان را انتخاب کنند.
بر اساس اعلام فعالان صنفی، هزینه حمل یک کانتینر که پیشتر حدود 2000 دلار بود، اکنون به حدود 7000 دلار رسیده است؛ افزایشی که در نهایت به قیمت تمامشده قطعات منتقل میشود.
توقف کالاها در مسیرهای جایگزین
برخی مسیرهای جایگزین مانند انتقال کالا از بندر کراچی پاکستان نیز نتوانستهاند مشکل تامین را حل کنند. به گفته فعالان بازار، حجم کالاهای واردشده از این مسیرها محدود بوده و پاسخگوی نیاز واقعی بازار نیست.
همچنین واردات غیررسمی نیز به دلیل نداشتن مدارک قانونی، امکان ترخیص رسمی و عرضه گسترده در بازار را ندارد.
تاثیر کمبود قطعات بر مصرفکنندگان
کاهش عرضه قطعات یدکی در نهایت بیشترین فشار را به مصرفکنندگان وارد میکند. افزایش هزینه تعمیرات، طولانی شدن زمان تعمیر خودروها و دشوار شدن تامین قطعات اصلی از پیامدهای ادامه این شرایط خواهد بود.
فروشندگان نیز به دلیل نگرانی از تامین آینده، برخی قطعات را محدودتر عرضه میکنند و در بعضی موارد مشتریان برای تهیه قطعات خاص باید زمان بیشتری منتظر بمانند.
راهکار فعالان بازار برای کنترل بحران قطعات
فعالان صنفی معتقدند برای جلوگیری از تشدید کمبود قطعات، باید روند ثبت سفارش، تخصیص ارز و ترخیص کالا تسهیل شود.
آنها تاکید دارند که تصمیمگیری درباره بازار قطعات یدکی بدون مشارکت بخش خصوصی میتواند مشکلات بیشتری ایجاد کند و همکاری میان دولت و تشکلهای تخصصی میتواند به مدیریت بهتر بازار کمک کند.