زیرگذر میدان سپاه تهران یکی از پیچیدهترین پروژههای عمرانی سالهای اخیر پایتخت است که در شرایط ترافیک سنگین، محدودیت فضای اجرایی و وجود تأسیسات حیاتی زیرزمینی، بدون انسداد کامل معابر ساخته شد. این پروژه با بهرهگیری از روشهای نوین مهندسی و مدیریت همزمان ترافیک، اکنون به بهرهبرداری رسیده و گره ترافیکی یکی از مهمترین تقاطعهای شرق تهران را کاهش داده است.
زیرگذر میدان سپاه چگونه ساخته شد؟
به گزارش ایرانجیب، اجرای پروژه زیرگذر میدان سپاه تنها یک عملیات عمرانی ساده نبود، بلکه مجموعهای از چالشهای فنی، سازهای، ژئوتکنیکی، ترافیکی و تأسیساتی را در یکی از پرترددترین نقاط تهران پیش روی مهندسان ایرانی قرار داد.
این زیرگذر با هدف ایجاد مسیر مستقیم غرب به شمال از خیابان خواجهنصیر به بزرگراه شهید صیاد شیرازی احداث شد؛ مسیری که پیش از این باعث ایجاد تداخل حرکتی و گرههای سنگین ترافیکی در میدان سپاه میشد.
ساخت پروژه بدون تعطیلی ترافیک
یکی از مهمترین ویژگیهای این پروژه، اجرای عملیات عمرانی بدون مسدود کردن کامل میدان سپاه بود. مهندسان پروژه با اجرای مرحلهای عملیات، انحراف کنترلشده ترافیک و ایجاد کارگاههای موقت، موفق شدند همزمان با عبور روزانه هزاران خودرو، عملیات ساخت را ادامه دهند.
اجرای مرحلهای شمعها، اصلاح هندسی معابر و هماهنگی مستمر با پلیس راهور، نقش مهمی در کاهش اختلالات ترافیکی ایفا کرد.
استفاده از روش پیشرفته Top-Down
در بخشهایی از پروژه از روش مهندسی Top-Down یا ساخت از بالا به پایین استفاده شد؛ روشی که بیشتر در پروژههای زیرزمینی مناطق پرتراکم کاربرد دارد.
در این شیوه ابتدا دیوارهها و سقف سازه اجرا میشود و سپس عملیات حفاری و تکمیل بخشهای زیرین ادامه پیدا میکند. این روش باعث شد تردد خودروها در سطح خیابان با کمترین اختلال ادامه داشته باشد.
عرشه 240 متری و چالش تأسیسات زیرزمینی
اجرای عرشهای به طول حدود 240 متر در میان انبوه خطوط آب، گاز، برق و مخابرات از دشوارترین مراحل پروژه بود.
وجود معارضات متعدد زیرسطحی موجب شد بخشی از عملیات اجرایی با حساسیت بالا انجام شود و در برخی نقاط نیز تغییرات فنی در برنامه ساخت ایجاد شود.
9 ماه زمان برای جابهجایی خط لوله گاز
یکی از بزرگترین موانع اجرای پروژه، عبور یک خط اصلی انتقال گاز از مسیر زیرگذر بود.
طبق اعلام مسئولان شهری، رفع این معارض و جابهجایی ایمن خط لوله حدود 9 ماه زمان برد؛ اقدامی که بدون آن امکان ادامه عملیات عمرانی وجود نداشت.
تجهیز کامل زیرگذر به سامانههای ایمنی
زیرگذر میدان سپاه پس از تکمیل، به تجهیزات مختلف ایمنی و کنترلی مجهز شده است که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
سیستم اطفای حریق
دوربینهای نظارت تصویری و کنترل سرعت
سامانه جمعآوری آبهای سطحی
تجهیزات ایمنی و مدیریت بهرهبرداری
وجود این سامانهها، ایمنی تردد خودروها در شرایط مختلف آبوهوایی و حوادث احتمالی را افزایش میدهد.
نمادی از توان مهندسی ایرانی
زیرگذر میدان سپاه را میتوان یکی از نمونههای موفق اجرای پروژههای پیچیده شهری در ایران دانست؛ پروژهای که در آن مدیریت ترافیک، ساخت سازه زیرزمینی، رفع معارضات تأسیساتی، اجرای شمعها و بهرهگیری از فناوریهای نوین عمرانی بهصورت همزمان انجام شد.
افتتاح این زیرگذر علاوه بر کاهش بخشی از بار ترافیکی شرق تهران، تجربه ارزشمندی برای اجرای پروژههای مشابه در کلانشهرهای کشور به شمار میرود.