عربستان سعودی در اقدامی غیرمعمول فروش میلیونها بشکه نفت به صورت تکمحموله را به مشتریان آسیایی آغاز کرده است. این رویداد نشاندهنده پیچیدگیهای احیای جریان صادرات انرژی است که در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران دچار اختلال شده بود.
معاملهگران آگاه، که به دلیل محرمانهبودن تراکنشها نخواستند نامشان فاش شود، به بلومبرگ گفتند شرکت دولتی آرامکو حداقل 6 میلیون بشکه نفت خام را بهصورت نقدی یا اسپات فروخته است. این محمولهها با سه ابرنفتکش راهی کره جنوبی، ژاپن و چین شدهاند. این اقدام انحرافی آشکار از رویه استاندارد بزرگترین صادرکننده نفت جهان است که معمولا فروش خود را تنها بر اساس قراردادهای بلندمدت انجام میدهد. انجام معاملات برای محمولههای منفرد بیشتر در میان تولیدکنندگان کوچکتر رایج است و روی آوردن ریاض به این روش، نشان از شرایط بیسابقه بازار برای جبران بزرگترین اختلال عرضه تاریخ دارد.
تولیدکنندگان سراسر خاورمیانه در حال افزایش تولید خود هستند. با از سرگیری بارگیری در راس تنوره به عنوان پایانه صادراتی اصلی آرامکو در خلیج فارس، صادرات نفت خام از این منطقه دستکم به 75 درصد از سطح پیش از درگیریها بازگشته است. این احیای عرضه به افت قیمت نفت خام منطقه و بازار جهانی کمک کرده و بهای معاملات آتی برنت را به 72 دلار در هر بشکه کاهش داده است.
پادشاهی سعودی در حالت عادی نفت خام را تنها با قیمتهای فروش رسمی که ماهی یکبار تعیین میشود به خریداران دارای قرارداد بلندمدت میفروشد. به گفته معاملهگران، محمولههای خریداری شده به صورت نقدی ممکن است به عنوان بخشی از تعهدات حجمی سالانه مشتریان محاسبه شود. آرامکو دستکم بخشی از محمولههای ارسالی به آسیا را با شرط تحویل در مقصد عرضه کرده است، به این معنی که شرکت مسئولیت کامل تحویل بشکهها را بر عهده میگیرد و قیمتگذاری آنها نیز بر اساس شاخصهای منطقهای دبی و عمان انجام شده است.
دادههای رهگیری نفتکشها که توسط بلومبرگ گردآوری شده نشان میدهد صادرات نفت خام عربستان در ماه ژوئن به 4.45 میلیون بشکه در روز افزایش یافته است. این بالاترین رقم از زمان آغاز جنگ در اسفندماه است، هرچند هنوز فاصله قابل توجهی با حجم پیشین دارد.
البته عربستان در مسیر بازیابی صادرات تنها نیست. نفتکشها همچنان به عبور از تنگه هرمز و مهمترین گذرگاه دریایی جهان ادامه میدهند. در همین حال، شرکت ملی نفت ابوظبی در امارات متحده عربی یکی از فعالترین فروشندگان نفت نقدی در منطقه بوده که دهها میلیون بشکه را از طریق مناقصه به فروش رسانده و حتی در هفته جاری پیشنهاد کرده که قیمتهای رسمی خود را با شاخص منطقهای دبی پیوند بزند. عراق نیز به عنوان یکی از اعضای اوپک توانسته نفتی را که در خلیج فارس سرگردان مانده بود صادر کند، اما همچنان برای تامین نفتکشهای کافی جهت انتقال محمولههای خود با دشواری روبرو است.