کارشناسان هواشناسی از شکلگیری یکی از قویترین النینوهای تاریخ خبر میدهند؛ پدیدهای که میتواند تا 7 تریلیون دلار به اقتصاد جهانی خسارت وارد کند و زنجیرههای تأمین غذا و انرژی را مختل سازد.
در حالی که جهان به تازگی از بحرانهای اقتصادی ناشی از جنگ در غرب آسیا کمی نفس راحت میکشد، تهدید جدیدی در افق نمایان شده است.
اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) بهطور رسمی آغاز پدیده اقلیمی «النینو» را تأیید کرده؛ پدیدهای که پیشبینی میشود یکی از قویترین و پرهزینهترین نمونههای ثبتشده در تاریخ باشد.
النینو که به گرمشدن طبیعی آبهای اقیانوس آرام اشاره دارد، میتواند تأثیرات ویرانگری بر اقتصاد جهانی بگذارد. بر اساس پژوهشی که در سال ۲۰۲۳ منتشر شد، النینوی ۱۹۸۲-۱۹۸۳ به کاهش ۴.۱ تریلیون دلاری درآمد جهانی منجر شد و النینوی ۱۹۹۷-۱۹۹۸ حدود ۵.۷ تریلیون دلار به اقتصاد جهان خسارت وارد کرد.
تهدیدی به مراتب بزرگتر
اما النینوی پیشرو، میتواند از همه نمونههای قبلی ویرانگرتر باشد. جاستین مَنکین، استاد جغرافیای دانشگاه دارتموث که درباره آثار اقتصادی النینو تحقیق میکند، به یواسای تودی گفته است که «پیشبینیهای فعلی نشان میدهد که این رویداد میتواند پرهزینهترین النینوی ثبتشده در تاریخ باشد.»
طبق پیشبینیها، شدت النینو ممکن است به بیش از ۲ درجه سانتیگراد افزایش دمای آبهای اقیانوس برسد که در صورت تحقق، یک «سوپر النینو» محسوب میشود.
در این سناریو، خسارتها میتواند تا ۷ تریلیون دلار (معادل ۶.۴ درصد تولید ناخالص داخلی جهانی) افزایش یابد. تنها سهم آمریکا از این خسارت تا سال ۲۰۳۲ بیش از ۱.۸ تریلیون دلار برآورد شده است.
مکانیسم خسارت فراتر از بلایای طبیعی است
نکته حائز اهمیت این است که این ضرر و زیان تریلیوندلاری، عمدتاً از خسارتهای مستقیم بلایای طبیعی نشأت نمیگیرد. به گفته مَنکین، «النینو حتی پس از پایان رویداد نیز بهطور مداوم رشد اقتصادی را تضعیف میکند.»
مخاطراتی همچون خشکسالی، سیل، موجهای گرما و آتشسوزیهای جنگلی به ایجاد خسارتهای آنی منجر میشوند، اما هزینههای بلندمدت از آسیب وارده به شالودههای رشد اقتصادی ناشی میشود؛ از جمله خسارت به تولیدات کشاورزی که به فصلهای بعدی سرایت میکند، اختلال در نیروی کار، وقفه در آموزش و رشد کودکان، اختلال در بازار کالاهای اساسی و بخش حملونقل، و سرمایهگذاریهایی که به دلیل شوک اقتصادی هرگز انجام نمیشوند.
تهدید برای زنجیره تأمین غذا و انرژی
کارشناسان نسبت به تأثیر النینو بر کشاورزی و زنجیرههای تأمین هشدار دادهاند. سِلسته سائولو، دبیرکل سازمان هواشناسی جهانی، در بیانیهای اعلام کرد که اثرات این پدیده بر کشاورزی، تامین انرژی، تجارت، منابع آبی، زنجیرههای تامین و معیشت مردم در مناطق مختلف جهان تأثیر میگذارد.
همچنین، یک «ابر النینو» در کنار درگیریهای اخیر در غرب آسیاو کمبود کودهای شیمیایی ناشی از آن که به دلیل بسته شدن تنگه هرمز بوده، میتواند اثر چندبرابری بر بازار گندم، برنج و ذرت داشته باشد و به کمبود کوتاهمدت و افزایش قیمتها منجر شود.
مجمع جهانی اقتصاد پیشبینی میکند که آثار کمبود کودهای شیمیایی با تاخیری بین ۶ ماه تا یک سال بر عرضه مواد غذایی آشکار خواهد شد.
گفتنی است اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا پیشبینی کرده که احتمال وقوع یک النینوی «بسیار قوی» تا پایان سال ۲۰۲۶ بیش از ۶۳ درصد است.