نصب نیروگاههای خورشیدی پشتبامی این امکان را فراهم میکند تا خانوارها علاوه بر تأمین بخشی از برق مصرفی خود، برق مازاد تولیدی را به شبکه سراسری برق بفروشند و از این مسیر به درآمدی پایدار دست پیدا کنند. این شیوه، در کنار کاهش هزینههای برق، به گسترش تولید انرژی پاک، افزایش پایداری شبکه و بهرهگیری بهینه از ظرفیتهای خورشیدی در مناطق شهری نیز کمک میکند.
موضوع استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر در کشور از سال ۱۳۷۲ مطرح شد و افزایش امنیت انرژی، جبران ناترازی تولید و مصرف در بازههای زمانی کوتاهتر، کاهش انتشار گازهای گلخانهای، حفظ محیطزیست از طریق کاهش مصرف سوختهایی مانند مازوت و همچنین افزایش راندمان انرژی، از جمله مهمترین عواملی هستند که صنعت برق را به سمت بهرهگیری هرچه بیشتر از انرژیهای تجدیدپذیر سوق دادهاند.
استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر در سبد تولید انرژی کشور، از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چراکه میتواند بخشی از نیاز انرژی را از این مسیر تأمین کند. این موضوع بهویژه برای کشوری مانند ایران که از ظرفیتهای مناسب در حوزه انرژی خورشیدی و در برخی مناطق در حوزه انرژی بادی برخوردار است، اهمیت دوچندانی دارد.
در همین راستا، از سال ۱۳۹۵ و در پی مصوبه وزارت نیرو درباره خرید تضمینی برق از نیروگاههای تجدیدپذیر، عقد قرارداد خرید تضمینی برق خورشیدی از مشترکان غیردولتی آغاز شد. با توجه به اقدامات انجامشده در حوزه فرهنگسازی، استقبال شهروندان از این طرح با رشد قابلتوجهی همراه بود؛ بهطوری که در سال ۱۳۹۶، میزان قراردادها و ثبتنام مشترکان نسبت به سال ۱۳۹۵ افزایش چشمگیری داشت.
بر اساس اعلام نهادهای رسمی، در سالهای گذشته سرمایهگذاری در این طرح بر عهده مشترک متقاضی بوده و شرکت توزیع برق تهران بزرگ موظف است با تمامی مشترکان متقاضی نصب مولد خورشیدی، مطابق دستورالعملهای مربوطه، قرارداد خرید تضمینی برق با مدت ۲۰ سال منعقد کند.
چگونه میتوان صاحب نیروگاه خورشیدی پشتبامی شد؟
به تأکید مسئولان این نیروگاهها بهویژه در ساعات اوج مصرف، میتوانند بخش قابلتوجهی از نیاز برق ساختمانها را تأمین کرده و نقش مؤثری در افزایش پایداری و امنیت تأمین برق کلانشهر تهران ایفا کنند.
در صورتی که مشترکی متقاضی تاسیس نیروگاه خورشیدی پشتبامی باشد، میتواند با ثبتنام در سامانه مهرسان یا مراجعه حضوری به شرکتهای توزیع نیروی برق نزدیک محل سکونت یا محل احداث نیروگاه، نسبت به دریافت مجوزهای لازم و عقد قرارداد خرید تضمینی برق به مدت ۲۰ سال اقدام کند.
البته متقاضی موظف است تجهیزات مورد نیاز را شخصاً تهیه کرده و با همکاری و مشاوره وزارت نیرو نسبت به نصب آنها اقدام کند. پس از نصب، کنتور مربوطه متصل خواهد شد و در صورتی که مشترک تمایل به تزریق برق تولیدی به شبکه داشته باشد، وزارت نیرو با قرائت کنتور، هزینه برق تولیدی را بهصورت ماهانه به وی پرداخت میکند.
در این زمینه، کامبیز ناظریان - مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ - اخیرا از نصب و راهاندازی بالاترین ظرفیت نیروگاه خورشیدی پشتبامی بر روی یکهزار نقطه شامل ساختمانهای اداری، مسکونی، تجاری و عمومی در شهر تهران خبر داده است.
از پشتبام خانه تا درآمد پایدار با برق خورشیدی
به گفته وی، علاوه بر این پروژه، طرحهای دیگری نیز در بیش از ۱۵۰۰ نقطه دیگر در پایتخت در دست اجراست که بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، پیشبینی میشود پیش از آغاز پیک مصرف تابستان سال آینده، ظرفیت انرژی خورشیدی پشتبامی شهر تهران به ۱۲۰ مگاوات برسد. این نیروگاهها بهویژه در ساعات اوج مصرف، میتوانند بخش قابلتوجهی از نیاز برق ساختمانها را تأمین کرده و نقش مؤثری در افزایش پایداری و امنیت تأمین برق کلانشهر تهران ایفا کنند.
در حال حاضر، پایگاه اینترنتی mehrsun.ir در دسترس علاقهمندان قرار دارد و متقاضیان میتوانند از طریق این سامانه، تمامی مراحل احداث نیروگاه خورشیدی از تأمین تجهیزات تا عقد قرارداد فروش برق و اتصال به شبکه را بهصورت کامل دنبال کنند.
قیمت خرید تضمینی برق خورشیدی در سال جاری به ازای هر کیلووات، ۳ هزار و ۸۲۰ تومان تعیین شده و قراردادهای منعقدشده شامل ضریب افزایشی برای سالهای آینده نیز خواهد بود.
در حوزه حمایتهای مالی نیز، برای توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی، تسهیلاتی تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان با نرخ سود ۱۴ درصد و بازپرداخت پنجساله پیشبینی شده است که از طریق بانکهای عامل پرداخت میشود. این تسهیلات تا ۸۰ درصد هزینه ساخت نیروگاههای کوچکمقیاس را پوشش میدهد و دوره بازگشت سرمایه این طرح حدود ۴ تا ۵ سال برآورد میشود.
افرادی که اقدام به نصب این نیروگاهها میکنند، علاوه بر استفاده از برق تولیدی در مشاعات ساختمان، امکان فروش برق مازاد به شبکه را نیز خواهند داشت. این اقدام ضمن ایجاد درآمدی پایدار برای خانوارها، موجب افزایش ارزش ملک آنها نیز میشود. قیمت خرید تضمینی برق خورشیدی در سال جاری به ازای هر کیلووات، ۳ هزار و ۸۲۰ تومان تعیین شده و قراردادهای منعقدشده شامل ضریب افزایشی برای سالهای آینده نیز خواهد بود.
شرایط منازل متقاضیان برای نصب نیروگاههای خورشیدی
بهطور میانگین، یک نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی به حدود ۶۰ مترمربع فضا نیاز دارد. همچنین استحکام و طول عمر ساختمان از اهمیت بالایی برخوردار است. در ساختمانهای چندطبقه، کسب رضایت تمامی ساکنان برای استفاده از مشاعات ضروری است؛ چراکه مالکیت نیروگاه بر اساس کد اشتراک برق مشاعات ثبت میشود و برق تولیدی نیز در همان بخش مورد استفاده قرار میگیرد.
تاسیس نیروگاه خورشیدی پشتبامی چه مزیتی دارد؟
به تاکید کارشناسان، احداث نیروگاههای خورشیدی پشتبامی بهویژه در شهری مانند تهران که با محدودیت فضای باز برای احداث نیروگاه مواجه است، یک مزیت مهم محسوب میشود. با متقاضیان این طرح، قرارداد خرید تضمینی برق به مدت ۲۰ سال منعقد خواهد شد و برق تولیدی با قیمتی بالاتر از مبلغی که مشترک برای مصرف برق به وزارت نیرو پرداخت میکند، خریداری میشود. در این شرایط، مشترک میتواند هم از برق تولیدی برای مصرف خود استفاده کند و هم مازاد آن را به شبکه توزیع برق تزریق کند./ ایسنا