مدیر عامل پیشین شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران با بیان اینکه ایران تصمیم گرفته در بازار بینالمللی افول و غروب داشته باشد، گفت: این غیبت جزء استراتژی اعلامی نیست؛ یک استراتژی اعمالی است.
رضا نوشادی در گفتوگو با ایلنا، درباره آینده تجارت گازی ایران باتوجه به تحولات منطقهای در این حوزه اظهار داشت: بازار گاز بازاری رو به رشد است به طوری که اکنون مصرف اتحادیه اروپا افزایش پیدا کرده و ذخایر گازی اروپا بعنوان مارکتی که به طور غیرمستقیم روی تولید و تجارت گازی ایران تاثیرگذار است؛ امسال نسبت به مدت زمان قبلی خود کاهش یافته است، ضمن اینکه گاز سوخت پاکی است بنابراین مصرف آن همواره رو به تزاید است.
بازار پرکشش گاز
وی افزود: مصارف گازی کشورهای همسایه مثل ترکیه و عراق هم رو به افزایش است حتی تمایل کویت به توسعه میدان آرش و یا سرمایهگذاری دیگر کشورها در میادین گازی هم سیگنالهایی مبنی بر افزایش مصرف ارسال میکند. بنابراین طبیعتا مصرف گاز هم رو به افزایش است نتیجه اینکه در کوتاهمدت، میانمدت و طولانیمدت بازار گاز برخلاف بقیه سوختهای فسیلی جزء کالاهای پرکشش است.
استراتژی اعمالی ایران در حوزه گاز
مدیر عامل پیشین شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران با بیان اینکه ایران تصمیم گرفته در بازار بینالمللی افول و غروب داشته باشد، گفت: این غیبت جزء استراتژی اعلامی نیست؛ یک استراتژی اعمالی است، وقتی ما حتی در تابستان هم برای مصارف داخلی ناترازی گازی داریم و عملا و پروژههای حفظ و نگهداشت سقف تولید نیز با توقف مواجه هستند؛ آیندهای برای تجارت گازی پیشبینی نمیشود.
فشارافزایی در محاق
وی با بیان اینکه ادامه این روند یک آینده سیاه را در حوزه انرژی برای ما ترسیم میکند و اکنون در لبه این آینده سیاه قرار گرفتهایم، تصریح کرد: به طوری که سه رئیسجمهور پروژه فشارافزایی پارسجنوبی (روحانی برای فاز ۱۱، رئیسی همه فازها و پزشکیان نیز همه فازها) را امضا میکنند اما کلنگ هم زمین نخورده و آنچه نیز امضا شده اصلا قرارداد نیست و این یعنی اتفاقی نمیافتد، ما در عرصهای که کاری نمیکنیم و بذری نمیکاریم نباید انتظار برداشت محصول داشته باشیم.
بنبست افزایش تولید
نوشادی گفت: تحرکات حوزه گازی در کشور ما به این بسنده شده که چند چاه وارد مدار شوند و این برای کشوری که حدود ۹۰۰ میلیون متر مکعب پتانسیل تولید گاز دارد، افزایش تولید محسوب نمیشود و نباید به عنوان راهبرد صنعت گاز کشور تلقی شود.
تقاضا افزایش دارد
وی با بیان اینکه ما نه در حوزه بهینهسازی مصرف و نه در حوزه تولید و صادرات فروغی نداریم، تاکید کرد: برای جذب بازار باید مخلوطی از اقتصاد و سیاست را با هم داشته باشیم به لحاظ اقتصادی ما امکان صادرات داریم، مثلا ۵۰ درصد گاز عراق وارداتی است و تقاضای بیش از این هم دارد. ترکیه نیز بیش از آنچه درفت میکند؛ تقاضا دارد، ما گازی نداریم که صادر کنیم، بنابراین مارکت وجود دارد. پاکستان حاضر است الانجی گران را وارد کند اما گاز ارزان ایران را نخرد زیرا به لحاظ سیاست بینالملل دچار محدودیت است.
محدودیت امریکا برای گاز ایران
مدیر عامل پیشین شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران ادامه داد: اکنون واردات گاز عراق از ایران با محدودیت اوفک امریکا مواجه شده بنابراین دلیل سیاسی در صادرات گاز بسیار تاثیرگذار است، یا اینکه میبینیم ترکیه معافیت میگیرد که بتواند برای مدت کوتاهی از ایران واردات داشته باشد، اکنون ترکمنستان اجازه ندارد به ما گاز بدهد ولو برای سواپ به کشورهای عراق و ترکیه؛ یعنی خودشان با ترکمنستان توافق میکنند که گاز را از این کشور بخرند و فقط از ایران عبور کند یعنی اجازه ندارند که با ایران واردات قرارداد شوند، بعبارت دیگر روز به روز امریکا این حلقه را تنگتر میکند و لحظه به لحظه به لحاظ سیاسی شرایط سختتر میشود.
وی خاطرنشان کرد: به لحاظ دلایل سیاسی افق روشن نیست، امریکا افق تاریکی را طراحی و اجرا میکند و روز به روز این محدودیتها را سختتر میکند، تقاضا وجود دارد اما اگر بتوانیم میدان را توسعه داده و مصرف را نیز بهینهسازی کنیم همچنان امکان صادرات گاز وجود ندارد.
نوشادی بیان کرد: ما اصولا اقدامی نمیکنیم که بگوییم چشمانداز صادرات گاز ایران مثبت است یا منفی. مثلا چند سال است که بر سر میدان آرش بحث است و یا بیش از ۱۰ سال است که موضوع میدان فرزاد مطرح است اما اقدام فراگیر در مورد این میادین نداشتهایم.
پولی برای توسعه نداریم
وی با بیان اینکه پولی برای توسعه نداریم و افق روشنی دیده نمیشود، افزود: برای طرحی که در یک فاز ۴ تا ۵ میلیارد دلار هزینه داشته و طی ۴ تا ۵ سال اجرایی میشود، باید در یک سال یک میلیارد دلار گردش مالی داشته باشیم، اما نداریم و اکنون توسعه گاز در میادین مشترک متوقف شده و در کمای عجیبی قرار دارد. دلیل هم مشخص است؛ هزینه استخراج، تولید و توسعه هر متر مکعب گاز ۵ سنت (۷ تا ۸ هزار تومان) است، ما این گاز را با نرخ ۱۰۰ تا ۲۰۰ تومان در اختیار بخش خانگی قرار میدهیم، کدام بیزینس محصول را ارزانتر از قیمت تمامشده میفروشد؟ گاز در مخزن انفال است و باید در اختیار مردم قرار گیرد اما هزینه تولید باید دریافت شود.