گزارش مرکز آمار نشان میدهد که مشاغل با سطح درآمد بالاتر عمدتاً در اختیار سرپرستان خانوارِ دهکهای مرفهتر قرار دارد، در حالی که بخش قابلتوجهی از سرپرستان خانوار در کمبرخوردارترین دهکها اساساً فاقد شغل هستند.
دادههای بودجه خانوار منبعی ارزشمند برای شناخت ویژگیهای خانوارها، میزان هزینه و درآمد و همچنین الگوهای مصرفی آنها به شمار میرود.
این اطلاعات بهصورت جداگانه برای خانوارهای شهری و روستایی گردآوری شده و از جمله دادههای مهم آن، وضعیت شغلی سرپرستان خانوار در هر دهک درآمدی است.
اهمیت این موضوع از آن جهت است که نوع شغل سرپرست خانوار، توزیع مشاغل پردرآمد، متوسط و کمدرآمد را در میان دهکهای مختلف نشان میدهد.
بر همین اساس، گزارش حاضر به بررسی وضعیت شغلی سرپرستان خانوار در دادههای هزینه ـ درآمد سال ۱۴۰۳ میپردازد.
مرکز آمار، مشاغل سرپرستان خانوار شهری را در قالب ۱۱ گروه طبقهبندی کرده است؛ گروههایی شامل مقامات عالیرتبه و مدیران، متخصصان، تکنیسینها، کارکنان اداری، کارکنان خدماتی و فروشندگان، کارکنان ماهر کشاورزی و جنگلداری، صنعتگران، متصدیان و مونتاژکاران، کارگران ساده، افراد فاقد شغل و در نهایت کسانی که در سایر گروههای شغلی قرار گرفته یا شغل خود را اظهار نکردهاند.
مطابق دادهها، در سال ۱۴۰۳ بیش از ۴۳ درصد از سرپرستان خانوار شهری در سطح کشور بدون شغل بودهاند.
پس از آن، صنعتگران با سهم ۱۰.۲ درصد و کارکنان خدماتی و فروشندگان با ۱۰.۱ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند.
در مقابل، سهم کارکنان ماهر کشاورزی و جنگلداری ۲.۲ درصد، مقامات عالیرتبه و مدیران ۱.۸ درصد و سایر مشاغل و مشاغل اظهارنشده حدود ۱ درصد برآورد شده است.
به این ترتیب، گروه افراد فاقد شغل بیشترین سهم را در میان همه گروههای شغلی به خود اختصاص داده است.
بررسی وضعیت شغلی سرپرستان خانوار در دهکهای مختلف نشان میدهد که قانونگذاران، مقامات عالیرتبه و مدیران، متخصصان و کارکنان اداری عمدتاً در دهک دهم متمرکز شدهاند و حضور پررنگتری نسبت به سایر دهکها دارند.
در مقابل، بیشترین تعداد افراد بدون شغل یا شاغلان احتمالی در بخش غیررسمی در دهک اول مشاهده میشود.
همچنین تعداد شاغلان در گروههایی مانند قانونگذاران و مدیران، متخصصان، تکنیسینها، کارکنان اداری، کارکنان خدماتی و فروشندگان، صنعتگران و متصدیان و مونتاژکاران در دهکهای اول و دوم بهمراتب کمتر از سایر دهکهاست.
این الگو نشان میدهد که مشاغل پردرآمد عمدتاً در اختیار دهکهای بالاتر قرار گرفته و به همین دلیل این دهکها از سطح هزینه بالاتری برخوردارند.
در مقابل، تمرکز فقر در دهکهای اول و دوم و سهم بالای بیکاری در میان آنها، زنگ خطری جدی به شمار میرود؛ موضوعی که در صورت تداوم رکود و بهبود نیافتن شرایط اقتصادی میتواند به تشدید بحرانهای اقتصادی کشور منجر شود./ فارس