کانال تلگرام ایران جیب

آخرین اخبار

فروشگاه اینترنتی مدیسه
تور لحظه آخری,تور کیش,تور دبی,تور آنتالیا,تور ترکیه,تور استانبول
صرافی آرز
دهکده ساحلی الیت
آژانش مسافرتی الی گشت
زیرپوش ضد عرق
کانال تلگرام ایران جیب

چه کسی باید قیمت تراکنش را تعیین کند؟

کدخبر:۷۳۰۵پنجشنبه، ۱۷ مهر ۱۳۹۳ - ۱۷:۵۲:۱۷۳۲۶۴ بازدید

با توجه به اینکه در ایران کارت اعتباری مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و کارت‌های نقدی مورد استفاده است، و همین طور کیفیت سرویس، به نظر می‌رسد مبلغ 150 تومان برای کارمزد بالا باشد.

این ادعای بزرگی است که کسی بگوید در ایران صنعت کارت و پرداخت شکل نگرفته است. صنعت را اگر مجموعه شرکت‌هایی تعریف کنیم که می‌توانند جایگزین هم شوند، با این تعریف ما صنعت کارت و پرداخت داریم. در این صنعت حداقل 12 شرکت زیر نظر شاپرک فعالیت می‌کنند و تعداد زیادی منتظر این هستند که مجوز شاپرک برای فعالیت در این صنعت پرسود را بگیرند؛ بنابراین اینکه بگوییم صنعت پرداخت نداریم با این تعریف قابل ‌قبول نیست؛ اما از طرف دیگر اگر صنعت را وابسته به این بدانیم که متکی‌به‌خودش باشد و صرفاً از طریق یارانه‌ها اداره نشود، ما صنعت کارت و پرداخت نداریم. هرچند در بسیاری از صنایع دیگر هم‌ چنین وضعی داریم و صنایع مختلف در ایران با این تعریف در طیفی قرار می‌گیرند که یک سر آن وابستگی مطلق به منابع بیرون از صنعت است و سر دیگر طیف صنایعی هستند که خودکفایند. در ایران احتمالاً وزنه به سمت صنایع وابسته، انحصاری و رانتی سنگینی می‌کند و ما صنایع کمی را سراغ داریم که بتوانند متکی‌به‌خودشان باشند و از منابع نفتی ارتزاق نکنند یا حداقل یارانه‌بگیر دولت یا نهادهای غیردولتی نباشند. صنعت کارت و پرداخت در ایران، دچار اشتباهی تاریخی شده است. احتمالاً کسی نشنیده که بگویند برای گسترش تلویزیون لازم به فرهنگ‌سازی است یا مثلاً ما باید فرهنگ‌سازی کنیم که مردم از اتومبیل استفاده کنند. به شکل عجیبی تمام صنایعی که در آنها صحبت از فرهنگ‌سازی می‌شود، یک جای کارشان می‌لنگد. معمولاً در صنایعی صحبت از فرهنگ‌سازی است که به نقطه پایدار درآمدی نرسیده‌اند. در صنعت پرداخت الکترونیک فرهنگ‌سازی چنان بلایی بر سر این صنعت آورده که ما امروز با صنعتی ظاهراً سرپا و در باطن شکست‌خورده مواجهیم که به منابع یارانه‌ای وابسته است. چرا چنین شد؟

خشت اول چون نهد معمار کج

قصه احتمالاً باید از اوایل دهه 50 شمسی شروع می‌شد. زمانی که برای اولین بار، بانک‌های ایرانی اقدام به واردات و نصب دستگاه‌های خودپردازی کردند که ظاهراً شبیه همین دستگاه‌های خودپرداز امروزی بودند؛ اما آنها یک تفاوت بزرگ داشتند و آن این بود که آن دستگاه‌ها آفلاین کار می‌کردند و شبکه‌ای پشت آنها نبود. قدرت سیستم پرداخت امروز ایران شبکه‌ای فوق‌العاده قوی است که پشت آن وجود دارد. امروز مردم در هر لحظه می‌توانند از طریق ابزارهای مختلف به اطلاعات مالی خود دسترسی داشته و تراکنش بزنند. دهه 50 دو بانک تهران و بیمه بازرگانان دستگاه‌هایی نصب کردند که مردم از آنها اقبال نکردند و قصه بانکداری الکترونیکی در نطفه خفه شد. خودشان به این دستگاه‌ها می‌گفتند باجه‌های اتوماتیک و آن را بزرگ‌ترین ابتکار در تاریخ بانکداری ایران می‌دانستند و می‌گفتند با این سیستم کامپیوتری در هر ساعت از شبانه‌روز در 10 ثانیه می‌شود پول گرفت.

آفلاین بودن این دستگاه‌ها آنقدر عیب بزرگی بود که به جایی نرسند. بعد از انقلاب هم به دلیل وارداتی بودن این تجهیزات و اینکه برخی این دستگاه‌ها را مظاهر زندگی غربی می‌دانستند، پارچه‌ای بر روی آنها کشیده شد و به تاریکخانه‌ها سپرده شدند. می‌گویند اولین بار در اوایل دهه 70 چند بانک بزرگ دولتی مانند صادرات دست‌به‌کار شدند و گردوخاک‌ها را زدودند و آغازگر مسیری شدند که امروز خودشان هم حداقل ازنظر تعداد تراکنش و تجهیزات در بالای جدول ایستاده‌اند. شاید یکی از اشتباهاتی که همان زمان با نیت خیر صورت گرفت ورود بانک‌ها به این عرصه بود. بانک‌های ایران که حداقل 20 سال از فضای فناوری دور بودند به‌یک‌باره تلاش کردند در زمینه‌های مختلف این عقب‌ماندگی‌ها را جبران کنند. تلاش‌های پراکنده شروع شد. حتی طرح‌هایی در خارج از سیستم بانکی مانند ثمین کارت هم کلید خورد که سرانجام مطلوبی نیافت.

اواخر دهه 70 و اوایل دهه 80 بانک مرکزی سعی کرد به این حوزه جدی‌تر ورود کند و به‌مرور با طراحی و تولید زیرساخت‌هایی مانند شتاب و دعوت از بانک‌ها برای پیوستن به آن، تلاش کرد شبکه فراگیر بانکی را تشکیل دهد. امروز همه بانک‌ها افتخار می‌کنند که عضو شتاب هستند و باورکردنی نیست که بانک مرکزی اوایل برای ترغیب بانک‌ها به استفاده از شتاب مشکل داشت. نقطه عطف سیستم کارتی را باید در پرداخت یارانه‌ها جست‌وجو کرد. احتمالاً یادتان هست که بانک‌های کشور بعد از تحمل بار شدید برداشت نقدی یارانه‌ها از دستگاه‌های خودپرداز مورد تقدیر بانک مرکزی قرار می‌گرفتند. به‌مرور مردم یاد گرفتند که می‌توانند از سرویسی به نام پرداخت الکترونیک استفاده کنند. پرداخت قبوض تا همین چند سال پیش یکی از خدمات معمول بانک‌ها بود؛ ولی به مرور بانک‌ها شروع کردند به هزینه برای جا انداختن و فرهنگ‌سازی استفاده از فناوری. ابتدا مردم را تشویق به استفاده از دستگاه‌های خودپرداز کردند و بعد از آن ابزارهای نوآورانه‌ای مانند تلفن همراه مورد توجه قرار گرفت. در تمام این مدت کمتر کسی پرسید که چنین شبکه فراگیری احتمالاً باید هزینه زیادی داشته باشد. پس چه کسی هزینه آن را می‌پردازد؟

ادغام نامبارک بانکداری و پرداخت

تصور معمول در ایران این است که هزینه‌های پرداخت الکترونیک را دولت می‌پردازد. در این مورد بانک‌ها برای صرفه‌جویی در هزینه‌هایشان گونی‌گونی خرج توسعه فناوری اطلاعات کردند. نتیجه چه شد؟ مردم عادت کردند این حق‌شان است که از خدمات پرداخت الکترونیک به‌صورت رایگان استفاده کنند و استدلال غالب هم این است که پول‌مان در بانک‌هاست و بانک‌ها با آن تجارت می‌کنند. در حالی که یک اشتباه این وسط اتفاق افتاده بود و آن ادغام نامبارک صنعت بانکداری و پرداخت بود. صنعت پرداخت در همه جای دنیا از بانکداری جداست و معروف‌ترین برندهای آن ویزا، مستر کارت، یونیون‌پی، آمکس و پی‌پال هستند. این اواخر شرکت‌هایی مانند گوگل، آمازون، ای‌بی و البته اپل تلاش کرده‌اند نقش مهمی در این صنعت بازی کنند. این شرکت‌ها بانک نیستند و بابت خدماتی که می‌دهند از خدمت‌گیرنده‌ها کارمزد می‌گیرند. این کارمزد هم آنقدر جذاب است که شرکتی مانند اپل را مجبور کرده وارد جنگ پرداخت شود؛ اما در ایران پول صنعت پرداخت از کجا می‌آید؟ پول صنعت پرداخت از صندوقی می‌آید که بین بانک‌ها مشترک است و بانک‌ها آن را بابت هزینه‌های استفاده از خدمات همدیگر و شبکه شتاب پر می‌کنند؛ بنابراین صنعت پرداخت به‌شدت به صنعت بانکداری وابسته است. با این روند دو اتفاق در حال رخ دادن است.

یکی افزایش هزینه‌های صنعت بانکداری و دیگری وابستگی شدید به منابع یارانه‌ای. حالا نهاد ناظر بر پرداخت الکترونیک ایران یعنی شاپرک و بانک مرکزی تصمیم گرفته‌اند از ابتدای آبان حداقل بخشی از هزینه تراکنش را از صاحبان کسب‌وکارها بگیرند. برخی می‌گویند این موضوع تیر خلاصی است به صنعت پرداخت و مردم دوباره به استفاده از اسکناس روی می‌آورند. این ادعای درستی نیست و مردم شاید اوایل با این موضوع مشکل داشته باشند که باید کارمزد پرداخت کنند، اما به مرور همه‌چیز تغییر می‌کند. اگر از ابتدا صداوسیما برای فرهنگ‌سازی تلویزیون مجانی به مردم می‌داد، امروز شرکت‌های بزرگ تلویزیون در ایران باید فکر می‌کردند که چطور می‌توانند به مردم بقبولانند که برای تلویزیون باید هزینه پرداخت کنند. فروش تراکنش در دنیا صنعتی جاافتاده است؛ اما در ایران مردم آن را حق طبیعی خود می‌دانند. چه باید کرد؟ با مردم حرف بزنیم و آنها را قانع کنیم و این چه‌کار سختی است.

* اگر کارت اعتباری توسعه‌یافته بود

در اسناد بالادستی متعددی به توسعه کارت اعتباری در ایران اشاره شده است. به دلایل مسایل فقهی که متخصصان و اهل‌فن برای آن چاره‌اندیشی هم کرده‌اند هنوز کارت اعتباری مورد اقبال بانک‌ها و مردم واقع نشده است و کارت اعتباری در صنعت پرداخت الکترونیک ایران جا نیفتاده است. شاید اگر امروز و با برنامه‌ریزی مناسب شاهد گسترش کارت اعتباری بودیم این چنین در زمینه کارمزد مشکلات متعدد نداشتیم. سی و چند ماه پیش، شرکت شاپرک زیر نظر بانک مرکزی شکل گرفت تا بتواند سروسامانی به وضع پرداخت الکترونیک ایران بدهد. اما هنوز اوضاع بسان نیست. همین که در بسیاری از فروشگاه‌ها تعداد زیادی دستگاه کارتخوان وجود دارد و هنوز درباره موضوع کارمزد بحث‌های متعدد وجود دارد، یعنی اینکه صنعت پرداخت الکترونیک ایران به نقطه تعادل نرسیده است. طبیعتاً در ادامه کارمزدها باید گرفته و این صنعت غیریارانه‌ای شود و روی پای خودش بایستد. اما یک سوال بی‌پاسخ باقی می‌ماند و آن این است که با توجه به انحصاری بودن صنعت پرداخت در ایران چه کسی باید قیمت تراکنش را تعیین کند؟ آیا بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار می‌توانند در یک صنعت انحصاری که خودشان بخشی از آن هستند قیمت‌ها را تعیین کنند یا نهادی بی‌طرف مانند شورای رقابت باید برای تعیین قیمت تراکنش وارد میدان شود؟ با توجه به اینکه در ایران کارت اعتباری مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و کارت‌های نقدی مورد استفاده است، و همین طور کیفیت سرویس، به نظر می‌رسد مبلغ 150 تومان برای کارمزد بالا باشد. شاید سوال اساسی این نباشد که کارمزد گرفته شود یا گرفته نشود؛ بلکه سوال اساسی این است که چقدر گرفته شود که عادلانه باشد؟

همراه مکانیک



دیدگاه ها

عمله: 1393/7/1718:34:33،
94
22
بانگ مرکزی جون میلیارد دلار ها را چیکارش کردی که حالا لنگ 150 تومن شدی ؟
کریم: 1393/7/1718:49:57،
106
29
ما کلا مخالف کارمزدیم اونوقت شما براش مبلغ تعیین میکنی؟
بابا ایول
محمد: 1393/7/1719:16:41،
80
23
مطلب مفیدی بود اما واقعیت جالبی هم در آن مستتر بود...یه نوع حقیقت و راست نصفه....

"خرید اعتباری" در دنیا و دریافت کارمزد از آن
و
"خرید کارتی" در ایران و دریافت کارمزد

خرید اعتباری، شما با "اعتبار خود خرید میکنید و پول آن بعدا با پر کردن حساب خود از آن کم میشود که گرفتن کارمزد در قبال دادن امتیاز خرید با اعتبار بجای موجودی واقعی کامللللللا منطقی است

در حالی که در ایران پول خرید الکترونیک مستقیما از حساب بانکی کسر میشود پس باید حسابها پر باشد تا خرید معنی پیدا کند و بانکها میتونن با پول شناور مردم کار کنند و درآمدزایی در حالی که باز هم با روی بسسسسسیار گشاده در پی دریافت کارمزد هستند
رنگین کمان: 1393/7/1811:30:13،
45
20
همه با هم هر کی دستگاه کارتخوان داره به محض اجرا شدن کارمزد دستگاه ها را تحویل میدهیم . باید مردمو تشویق کنن جایزه بدن که تراکنش ها بیشتر بشه بر عکسه
مجید: 1393/7/1812:37:01،
33
31
(خداییش 120 تومن خیلی زیاده در حد ده تومن بیست تومن کافیه)
ببینین دوستان، ما باید عادت کنیم هزینه ی هر چیزی رو بپردازیم نه اینکه مفت مفت استفاده کنیم. همینه که پیشرفتی نمی کنیم. مثلا تا حالا فکر کردین چرا مردم پس از گردش در طبیعت زباله هاشون رو جمع نمی کنن؟ آیا تو کشورهای دیگه هم اوضاع همینه؟! نه برادر! باید جریمه تعیین کرد تا هیچکس جرات چنین کاغری رو نکنه.
در مورد مونتاژ کاران هم (به اصطلاح خودروسازان) صدق میکنه که دارن مفت مفت از بازار داخل استفاده می کنن و هزینه ی رقابت رو نمیدن...
دادن هزینه ی هر چیزی باعث پیشرفت میشه .... اما هزینه واقعی نه چند برابری!!!
احسان: 1393/7/1718:47:34،
79
22
150 تومن پول زیادی نیست ولی توهین به ملت میشه اگه هرکاری که دلشون میخواد انجام بدن و ملت اعتراضی نکنن
کسبه محترم باید دستگاهها را جمع کنن و زیر بار حرف زور نرن
سیامک: 1393/7/1718:50:19،
59
29
ایران جیب لطفا یکم مقاله ها رو خلاصه تر بنویس.کی حال داره این همه رو بخونه؟!
احمد: 1393/7/1719:20:46،
67
44
والا ما که در هلند زندگی میکنیم نه تنها کارمزدی بابت پرداخت الکترونیک نمیدیم، بلکه در بیشتر فروشگاه ها تعدادی صندوق مخصوص پرداخت الکترونیک هست که پول نقد قبول نمیکنند و خلوت ترند، برای تشویق به استفاده از کارت. ضمنا مردم برای مبالغ حتی کمتر از 1 یورو هم کارت میکشند.
خودم: 1393/7/1719:21:38،
41
30
من نمیدونم این کلماته نامیمون ورودکند و اکراد وامثالهم از زبون کدوم بیسواد ادبیات نشناسی دراومده که حالا وردزبون یه مشت آدمی شده که میخوان باقلمبه وسلمبه گویی خودشونوباسوادنشون بدن و بگن بله ماخیلی بلیغ صحبت میکنیم بابا بگو وارد شوند یا بگو کردهای عزیز اینم کاری داره؟!!!
احسان: 1393/7/1719:53:24،
63
23
چه کسی باید قیمت کارمزد رو تعیین کنه؟

همون که دولت تعیین کرد و ما رو به این حال و روز انداخت
شروین: 1393/7/1800:36:56،
38
22
خیلی مردی
من: 1393/7/1721:59:31،
40
19
آخه بیفکری تا چه حد. مردم تازه داشتن به خرید الکترونیک عادت میکردن. خیلی هم خوب بود تا حالا. ولی دولت با این کارش همی چی رو خراب میکنه.
تهمورٍث: 1393/7/1722:52:49،
37
23
راضی یا ناراضی بودن مردم,مسئله اصلا این نبوده و نیست
lia: 1393/7/1800:07:34،
45
22
با سلام
توجه شما جلب میکنم به نکته در پس شاپرک.وقتی شما کات میکشید مبلغ از کارت شما بلا فاصله کسر وبه حسابی به نام شاپرک ودر اختیار ایشان قرار میگیرد و ساعتی بعد که گاخا 24 ساعت است به حساب فروشنده واریز خواهد شد حالا حساب کنید روزانه چند میلیارد تومان پول در حساب شاپرک ودر اختیار ایشان است.
اصقرخ: 1393/7/1800:35:38،
36
23
واقعا.جای.تاسف دارد
مهدی: 1393/7/1809:24:51،
70
24
وقتی در پشت نام بانکداری بدون ربا انواع و اقسام پول های شبهه ناک رد و بدل شد و زندگی مردم را آلوده کرد و حرف کسی راه به جایی نبرد، حالا شنیدن چنین حرفایی دور از انتظار نیست. بانکداری الکترونیک بیش از آنکه به نفع مردم باشه به نفع بانکهاست. با افزایش فعالیت های بانکی اگه بانکداری الکترونیک نبود، بانکها باید هزینه گزافی صرف توسعه شعب و نیروی انسانیشون می کردن. اما حالا بدون توجه به این موضوع بابت تراکنشهای دستگاهها پول مطالبه می کنن! خیلی وقیحانه است!!! همون بهتره که همه مردم این دستگاهها را تحریم کنن و برای مدتی حضوری به بانکها مراجعه کنن که بانکها بفهمن توی اون موضوع خودشون بیشتر ذینفع بودن.
غپفپعلی: 1393/7/1810:39:06،
34
23
ایران جیب چقدر کاسب شدی که این مطالب رو بیاری بذاری سایت؟
شهروند: 1393/7/1814:55:32،
33
23
ظاهرا همه مشکلات سابق اعم از تعداد پرسنل مورد نیاز شعب،موازنه حسابها درآخروقت اداری و تبعات رفع مغایرتهای احتمالی و تحمیل اضافه کار به پرسنل وهزینه آن به بانکها،افزایش صددرصدی شعب عصروهزینه های ناشی ازآن، تدارکات نوشت افزاروفرم های مورداستفاده وتعمیر ونگهداری سیستم ها و تجهیزات جانبی شامل سرورها-UPSها-پرینترها -وهجوم مردم به خوپردازهاجهت دریافت وجه نقدودستگاه های شمارش و...ازدحام وشلوغی مراجعان وحفاظت وتامین امنیت شعب،خروج حجم عظیم اسکناس بمنظورانجام معاملات ونیازبه افزایش اکیپ های توزیع وجمع آوری پول نقدازشعب درشروع وپایان کاربانکهاوتامین حفاظت وامنیت آنهایاا فراموش شده ویااینکه مدیران وکارمندان جدید مسبوق به سابقه نمیباشندوبه نوعی حساب ازدستشان دررفته است.حال اگر مسئولین قدری دقیق شوند معلوم میشود کدام روش بصرفه تر است.
شاپرك: 1393/7/1815:23:59،
29
23
اولا پول نقدت و بايد بذاري داخل حساب و اين با اعتبار دادن فرق مي كنه كه در كشورهاي ديگه اعمال مي شه چون پول نقد مي شه با خودت حمل كني بجز معامله هاي خيلي سنگين اون كارت اعتباري كه مشتري به داشتنش احتياج داره چون در اون لحظه از اعتبارش استفاده مي كنه ثانيا پول پرداختي نقد مشتري با تاخير زماني به فروشنده مي رسه يعني ميلياردها تومان پول نقددر روز در حساب واسطه قرار مي گيره كه فقط اعتبارش ميليونها مي باشه اين كارو بين بانكها به مناقصه بگذارند مطمين باشيد به هر تراكنشن مبلغي مي پردازند نه بگيرن ثالثا بطور معمول هر فروشنده اي مدت زماني پولشو در بانك نگه مي داره و بلافاصله بر نمي داره نهايتا بنظر مي رسه بايد به هر كسي كه از كارت نقدي استفاده مي كنه و هر
فروشنده اي كه دستگاه فعال داره به حسابي كه در بانك دارند بالاترين نرخ سود بانكي را بدهند نه چيزي هم طلبكار باشند
شاپرک: 1393/7/1822:06:38،
27
23
اگه اینا اسانسور و پله برقی رو هم پولی نکردن هر چی خواستین به من بگید
احمد: 1393/7/1908:18:16،
27
22
اصلا تراکنش نباید پولی باشه که کسی بخواد قیمتش رو تعیین کنه.
poorsa: 1393/7/1909:07:43،
21
19
تازه بانکها باید یه پولی هم به مردم بدن تا از این دستگاهها و پوزها و ای تی ام استفاده کنن . بخاطر اینکه اگه مردم برن بانک اونوقت بانکداران مجبورن خدمات حضوری بدن و نیرو استخدام کنن و کلی هزینه و کاغذ بازی کنن بعدش هم کلی پول کاغذی تو دست مردم از بین میره
تعجب میکنم که چرا بانک مرکزی فشار نمیاره که بانکها کارمزد رو حذف کنن
اینا مربوط به خدمات بانکی هست و نباید کارمزد بگیرن
اگه اینطور باشه من همه پولهام رو از بانکهای ایران خارج میکنم .
فرشاد - تبریز: 1393/7/1909:49:49،
19
22
ایران جیب یک سایت مردمیه، نباید این مطالب ضد مردم رو بذاره.
کجای دنیا پولی که از POS کشیده می شه، بعد 6 ساعت می ره تو حساب صاحب فروشگاه؟
می دونین شاپرک و بانکها چه سود میلیاردی از همین 6 ساعت موندن پول می کنن؟ بسشون نیست ؟ باید سود هم به ما صاحبان کسب و کار بدن، نه اینکه کارمزد بگیرن.

امیدوارم دیگه شاهد مطالب ضد مردم مثل این از سایت محبوب ایران جیب نباشیم.

باید جلوی اینا باستیم،هیچگونه کارمزدی نباید بگیرن، بلکه سود هم باید بدن بهمون. وسلام!

افزودن دیدگاه


  • نظرات غیر مرتبط با موضوع خبر منتشر نمی شوند.
  • نظرات حاوی توهین و افترا منتشر نمی‌شوند.
  • لطفاً نظرات خود را به صورت فارسی بنویسید.
نام:
پست الکترونیک:
متن:
در صورتی که تمایل دارید بعد از تایید از طریق ایمیل به شما اطلاع داده شود ، علامت بزنید

در صورتی که تمایل دارید بعد از پاسخ به نظر شما از طریق ایمیل به شما اطلاع داده شود، علامت بزنید
تور لحظه آخری
ایران تلنت
نگین خودرو
آیسان پرواز

پربازدیدترین اخبار هفته

پربحث ترین ها

آسایشگاه خیریه
تور لحظه آخری
تورآنتالیا
دیجی استایل