کانال تلگرام ایران جیب

آخرین اخبار

آژانش مسافرتی جا اینجاس
کیان برنا
فروشگاه اینترنتی مدیسه
تور لحظه آخری,تور کیش,تور دبی,تور آنتالیا,تور ترکیه,تور استانبول
صرافی آرز
نیسان
کانال تلگرام ایران جیب

نگاهی به طرح انتقال آب خزر به کویر ایران

کدخبر:۲۲۳۴۰دوشنبه، ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۵ - ۱۳:۲۴:۴۵۵۵۷۴ بازدید

"یک طرح خطرناک" عنوانی است که بارها برای انتقال آب خزر به کویر استفاده‌ شده، طرحی که این روزها به کابوس دریای مازندران و رویای کویر ...
نگاهی به طرح انتقال آب خزر به کویر ایران

"یک طرح خطرناک" عنوانی است که بارها برای انتقال آب خزر به کویر استفاده‌ شده، طرحی که این روزها به کابوس دریای مازندران و رویای کویر ایران تبدیل‌ شده، متخصصان می‌گویند فاجعه‌ای در راه است. گویا پریشان‌حالی بزرگ‌ترین دریاچه بسته جهان تمامی ندارد و این بار، کویر و فلات مرکزی برای سیراب شدن به خزر چشم طمع دوخته اند، آیا فاجعه‌ای دیگر درراه است؟

از سالیان قبل بحران آب و تشدید آن در برخی از مناطق کشور، فکر انتقال آب را در ذهن مسئولان ایجاد کرد تا بتوان از این طریق مشکل را برطرف کرد. اجرای طرح انتقال آب خزر به استان‌های مرکزی ایران طی یک ماه اخیر دوباره با اعلام رئیس‌جمهور سر زبان‌ها افتاده است، طرحی که هنوز هم اماواگرهای بسیاری با خود دارد.


پیشینه طرح ایجاد کانال آب شمال - جنوب

ایجاد کانال آبی که شمال و جنوب ایران را به هم متصل کند رؤیایی دیرینه است، اولین طرح توسط مهندس هومان فرزاد در سال 1345 نوشته‌شده که وی این طرح را به سازمان پژوهش‌های علمی کشور ارائه داد. بر اساس این طرح باید بین دریای خزر و خلیج‌فارس دریاچه‌هایی ایجاد شود تا این دو دریا به هم متصل شوند، سال‌ها بعد و در دوران پس از انقلاب نیز طرح دیگری هم توسط مسعود قمی به نخست‌وزیر وقت ارائه شد و ساخت این کانال در دوران دولت سازندگی و اصلاحات نیز بررسی شد. این طرح جزو آن طرح‌های پرسروصدایی بود که در زمان ریاست جمهوری احمدی‌نژاد نیز مطرح شد و در آن زمان نیز با انتقادات بسیاری روبه‌رو بود.

وقتی‌که همه متخصصان و منتقدان انتقال آب خزر به کویر را تصمیمی عجولانه و غیر کارشناسی نامیده‌اند، چرایی ادامه این طرح در دولتی که باید به دیدگاه‌های محیط‌زیستی احترام بگذارد و دیدگاه‌های کارشناسی را محور برنامه‌های خودش بداند، پرسش مهمی است.

سرانجام کلنگ این پروژه توسط محمود احمدی‌نژاد زده و بعد از مدتی متوقف شد ولی متأسفانه مجدد وزارت نیرو قصد دارد این طرح را اجرا کند و حتی در این خصوص نیز ارزیابی زیست‌محیطی را انجام داده‌اند و طرح آن به سازمان محیط‌زیست نیز ارائه‌شده ولی جوابیه‌ای از سوی محیط‌زیست در این خصوص صادر نشده است.

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌هایی که درزمینهٔ اجرای این طرح ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده عواقب و نتایجی است که اجرای این طرح برای محیط‌زیست منطقه چه در مبدأ، چه در مسیر و چه در مقصد در پی خواهد داشت. این طرح علاوه بر این‌که ازنظر اقتصادی دارای بار مالی بسیار بالایی است، رؤیایی است که دولت‌های قبل و بعد از انقلاب درگیر آن بوده‌اند.


فاجعه دیگری درراه است...

این بار تصمیم گیران کلان کشور قصد دارند با انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی ایران، فاجعه زیست‌محیطی دیگری را برای این کشور رقم بزنند. این پروژه به‌اصطلاح کلان را پیش از این برخی کشورها مانند عربستان، لیبی و اتحاد جماهیر شوروی تجربه کرده و نتیجه اسفبار آن را دیده‌اند. به اعتقاد کارشناسان و صاحب‌نظران، بی‌شک مطرح کردن چنین پروژه‌هایی نشان از عدم اطلاع و درک اکولوژیک نسبت به پهنه‌های طبیعی هم چون بیابان، مرتع، جنگل و دریا دارد. ‌
 


‌شوربختانه دولتمردان ما می‌خواهند تجربه چندباره شکست‌خورده را بار دیگر تجربه کنند درحالی‌که تنها با ۳۰ درصد صرفه‌جویی در مصرف آب کشاورزی و آماده‌سازی زیرساخت‌های آبیاری مدرن، اجرای چنین طرح‌هایی بلا موضوع می‌شود. نابودی اکوسیستم دریای خزر و هجوم ریز گردهای نمک برای مردم شمال کشور، نابودی جنگل‌ها در مسیر البرز و گسست اکولوژیک در طبیعت فجایعی است که با انتقال آب دریای خزر رقم می خورد

به اعتقاد کارشناسان، یقیناً با انتقال آب دریای خزر همه زیست‌بوم‌ها حتی بیابان را هم نابود خواهیم کرد، نابودی اکوسیستم دریای خزر و هجوم ریزگردهای نمکی برای مردم شمال کشور، نابودی جنگل‌ها در مسیر البرز و گسست اکولوژیک در طبیعت، فجایعی است از این تفکر به‌اصطلاح توسعه مدارانه که کوچک‌ترین توجهی نسبت به توان تاب‌آوری طبیعت و پایداری سرزمین ندارد.

پرفسور عطاءالله قبادیان عضو هیئت‌علمی دانشگاه وین اتریش در رابطه با اثرات زیست‌محیطی انتقال آب دریای مازندران به سمنان به خبرنگار مهر می‌گوید: دریای مازندران با اطلاعاتی که من از سال ۷۰ دارم، حدود هشت‌تا ۱۰ میلیارد مترمکعب با کمبود آب مواجه است، یعنی دارای بیلان منفی است و برداشت آب از این دریاچه، در حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب، در صورتی امکان‌پذیر است که جایگزینی صورت گیرد. جایگزینی بدین‌صورت است که باید سرشاخه‌های برداشته‌شده پس داده شود و همچنین در مازندران یک سری کارهای سامان‌دهی، همچون تقویت سرشاخه‌ها و بازسازی حوزه‌های آبخیز انجام شود.

وی افزود: سمنان در حال تبدیل‌شدن به یک مرکز جمعیتی بوده و این امر اجتناب‌ناپذیر است و در حال حاضر، سمنان سرشاخه آب مازندران را می‌برد و تاکنون آب چند چشمه را انتقال داده است.

وی بابیان اینکه غلظت آب دریای مازندران پایین‌تر از دریاهای معمولی است، افزود: آبی که از دریای مازندران برداشت می‌شود، نباید در ساحل تصفیه و نمک در مازندران ریخته شود. بلکه باید آب مستقیماً به مرکز ایران رود و در آنجا باانرژی خورشیدی تصفیه شود، بنابراین اساس طرح تصفیه آب در مازندران اشتباه است زیرا ما حق نداریم در مازندران آب‌شیرین‌کن بگذاریم. این امر یک فاجعه است.

پرفسور قبادیان همچنین افزود: در منطقه ساحلی مازندران ما باید نوار عریض جنگلی ایجاد کنیم که تا گرگان را بپوشاند. چراکه اگر ذره‌ای اختلال در آب دریای این منطقه صورت گیرد، کویر از سمت گرگان پیشروی می‌کند، در صحرای ترکمنستان تالاب‌های جذب نمک‌داریم که سالیانه ده‌ها میلیون تن نمک از دریا جذب و در آن منطقه انباشته می‌شود و کویر و شوره‌زاری در منطقه شرق داریم. و اگر اختلالی در اینجا رخ دهد آن منطقه شوره‌زاری امکان پیشروی می‌یابد. ازاین‌رو، کار کارشناسی بسیار دقیقی برای سامان‌دهی این امر نیاز است.


200 تا 500 میلیون مترمکعب آب با طرح انتقال برداشت می‌شود

وی در ادامه گفت: همچنین باید آبخیزها نیز تقویت شود، تمام ارتفاعاتی که رودخانه‌های ما از آنجا به دامنه‌های البرز سرازیر می‌شود و در دریای مازندران می‌ریزد، مسیر بسیار کوتاهی دارند، این ارتفاعات باید بازسازی و رودخانه‌ها تقویت شود، با اجرای طرح انتقال، ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب آب که از دریای مازندران برداشت می‌شود و این طرح اساساً مشکل دارد.

پرفسور قبادیان در ادامه گفت: ما با بحران روبرو هستیم. رودخانه‌های کوچک در حال بلعیده شدن هستند، کشوری که ظرفیت جمعیت ۵۰ میلیون را هم ندارد در حال بالا بردن جمعیت هستند و این میزان آب، پاسخگوی این جمعیت است و باید بازنگری در انتقال آب صورت گیرد.
 


اما علی‌محمد شاعری قائم‌مقام معاون رئیس‌جمهور و معاون محیط‌زیست کشور در دولت گذشته نیز در گفتگو با مهرمی‌گوید: مخالف طرح انتقال آب خزر به فلات مرکزی و سمنان هستم چراکه این انتقال آب به صلاح نیست و در سمنان نیز با مشکل روبرو خواهیم شد.

وی اظهار داشت: اساساً دریای خزر دریاچه و دارای اکوسیستم بسته است و ازلحاظ زیست‌محیطی بسیار شکننده است که کوچک‌ترین دست‌کاری در اکوسیستم دریای خزر می‌تواند موجب به‌هم‌ریختگی و اختلال در کل دریای خزر شود.

کوچک‌ترین دست‌کاری در اکوسیستم دریای خزر می‌تواند موجب به‌هم‌ریختگی و اختلال در کل دریای خزر شود

وی یادآور شد: اصولاً در اکوسیستم‌های آبی و پهنه‌های این‌چنینی کارشناسان زیست‌محیطی توصیه نمی‌کنند که برداشت آب انجام شود و یا اینکه شیرین سازی آب را داشته باشیم چراکه فرایند شیرین سازی  اثر نامطلوب بر این اکوسیستم دریای خزر دارد و مهم‌ترین آسیب آن، افزایش غلظت شوری آب، به هم زدن بستر زایش و اختلال در شرایط زیستی آبزیان دریایی، کاهش سطح آب و پس‌روی آب دریای خزر و در مقصد نیز با توجه به اینکه اگر انتقال آب و میزان شیرین سازی در حد لازم نباشد؛ موجب آسیب به اراضی کشاورزی و واحدهای صنعتی در سمنان می‌شود.

شاعری ادامه داد: تخریب مسیر انتقال آب که از دل جنگل‌های انبوه خزر می‌گذرد ولوله‌هایی که برای انتقال آب در نظر گرفته‌شده است نیز خود آسیب‌پذیری این بخش را افزایش می‌دهد و تخریب جنگل و منابع طبیعی را در پیش خواهد داشت و هزینه بسیار زیادی به همراه دارد و به همین دلیل اقتصادی نیست و آن را مطابق با استانداردهای زیست‌محیطی نمی‌بینیم.

به گفته وی، برداشت آب از دریای خزر با قوانین کنوانسیون بین‌المللی مغایرت دارد و لذا کارشناسان محیط‌زیست انتقال بین‌حوزه‌ای را توصیه نمی‌کنند.


برداشت آب در حجم زیاد از خزر تبعات غیرقابل‌پیش‌بینی به دنبال دارد

منتخب مردم بهشهر، گلوگاه و نکا در انتخابات مجلس دهم افزود: البته شیرین سازی آب اقیانوس‌ها و دریاها در کشورهای مختلف حاشیه خلیج‌فارس و همچنین در دریای عمان و خلیج‌فارس ایران هم در حال انجام است که بخشی از آب موردنیاز را از این طریق تأمین می‌کنند چراکه در کل این دریاها، دریای آزاد است و در کمیت و کیفیت آب خلیج‌فارس تأثیر زیادی ندارد و مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ اما دریاچه خزر بسته است و برداشت آب در حجم زیاد و شیرین سازی آن، تبعات غیرقابل‌پیش‌بینی به دنبال دارد.

قائم‌مقام معاون رئیس‌جمهور و معاون محیط‌زیست کشور در دولت دهم ادامه داد: ضمن اینکه هنوز طرح مطالعات کامل نشده و نیازمند مطالعات تخصصی زیست‌محیطی است که فرایند تهیه و تصویب آن در محیط‌زیست باید انجام شود و به تصویب برسد تا عملیاتی شود و لذا به نظر می‌رسد در شرایط فعلی آب‌های زیادی در سطح کشور داریم که می‌توانیم از شیوه‌ها و راههای مختلف به آب برسیم.

وی افزود: از مهم‌ترین این راه‌ها می‌توان اجرای طرح آبخیزداری، کنترل بیولوژیکی آب‌های سطحی، مدیریت آب‌های سطحی و ذخیره‌سازی اشاره کرد.
 


شاعری ادامه داد: تقویت حوزه‌های آبی، احیای مراتع و جنگل‌ها، جلوگیری از تخریب پوشش گیاهی، افزایش بهره‌وری و مدیریت تولید و مدیریت آب ازجمله راههای مناسب برای جبران کم‌آبی در کشور و عبور از این بحران است و به‌طور اصولی انتقال آب دریای خزر به سمنان را پیشنهاد نمی‌کنم و مخالف این طرح هستم چراکه این انتقال آب به صلاح نیست و در سمنان نیز با مشکل روبرو خواهیم شد.


آب خلیج فارس به کویر منتقل شود

علی‌محمد شاعری ادامه داد: آبی که از خلیج‌فارس در حال شیرین سازی و انتقال به یزد و کرمان است بهترین گزینه برای انتقال آب به سمنان و بخش مرکزی است که می‌توان با افزایش و توسعه ظرفیت انتقال آب از خلیج‌فارس آب موردنیاز استان سمنان را نیز تأمین کنیم که کوچک‌ترین آسیب به خلیج‌فارس که متصل به دریا است وارد نمی‌شود.

وی تصریح کرد: از سال ۹۱ مجوز آب‌شیرین‌کن در خلیج‌فارس صادرشده و این کار عملیاتی شده است و در حال لوله‌گذاری است که این انتقال آب قابل توسعه در بخش مرکزی و سمنان نیز است و زیرساخت‌های انتقال آب از خلیج‌فارس به بخش مرکزی آماده است و در این راستا نیز سه هزار میلیارد تومان توسط شرکت آب‌شیرین‌کن خلیج‌فارس هزینه شده است و در حال شیرین سازی است.

به گفته وی، با افزایش ظرفیت این پروژه و توسعه آن از هرمزگان، یزد و کرمان به سمنان و بخش مرکزی می‌توان آب موردنیاز این بخش‌ها و استان‌ها را نیز تأمین و شبکه‌ای را در سراسر کشور ایجاد کنیم که این شبکه آب را از خلیج‌فارس تأمین و برداشت و شیرین سازی کند و در بخش کویری ایران آب را به گردش درآورد و به هر میزانی که آب موردنیاز باشد از این شبکه برداشت شود.

وی بابیان اینکه اکنون ۱۰ درصد آب دنیا با فرایند آب‌شیرین‌کن از دریای آزاد تأمین می‌شود، یادآور شد: استفاده از آب خلیج‌فارس ظرفیت و استعداد خوبی برای انتقال آب به سمنان و بخش مرکزی است چراکه سرمایه‌گذاری‌ها و زیرساخت‌ها در این بخش آماده است و با توجه به اینکه خلیج‌فارس دریای آزاد است مشکلی ایجاد نمی‌شود و همچنین می‌توان از سرمایه‌گذاری جدید در دریای خزر که دریاچه بسته است و توجیه مناسبی ندارد، جلوگیری شود و اثرات زیست‌محیطی کمتری نیز داشته باشیم.


استاندار مازندران: طرح انتقال آب دریای خزر به سمنان درحد تحقیقات است

ربیع فلاح جلودار استاندار مازندران که تاکنون درباره انتقال آب دریای خزر به سمنان سکوت کرده بود در گفتگو با مهر سکوتش را شکست و گفت: این طرح در حد تحقیقات است و دولت تدبیر و امید که درواقع دولت محیط زیست است و حفظ محیط‌زیست سرلوحه کارش قرار دارد، کاری بدون ارزیابی زیست‌محیطی انجام نمی‌دهد.

وی درعین‌حال تصریح کرد: در دولت گذشته با بیل و بولدوزر اقدام به اجرای طرح انتقال آب دریای خزر به سمنان کرده بودند و در این دولت این کار متوقف شد و هم‌اینک در حال بررسی است.
 


فلاح جلودار یادآور شد: مطمئن باشید دولت کاری بدون ارزیابی زیست‌محیطی انجام نخواهد داد و همه جوانب طرح را بررسی خواهد کرد.

با جدی شدن طرح انتقال آب دریای خزر به سمنان، در روزهای اخیر فعالان محیط‌زیست و منابع طبیعی به همراه متخصصان اعتراض خود را به فاجعه بزرگ زیست‌محیطی انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی ایران اعلام کردند و قاطعانه خواستار جلوگیری از اجرای این پروژه مخرب شدند.


کمپین نه به انتقال آب دریای خزر

همچنین کمپین «نه به انتقال آب دریای خزر به سمنان» در فضای مجازی شکل گرفت که شماری از اعضای انجمن‌های مردم‌نهاد محیط‌زیست، استادان دانشگاه، نمایندگان مجلس و فعالان رسانه‌ای در آن عضویت دارند.به گفته کارشناسان محیط‌زیست حتی فکر کردن به این پروژه بسیار خطرناک است خواه آنکه بخواهد به مرحله اجرا درآید. به عقیده این کارشناسان اثرات اجرای پروژه انتقال آب خزر به سمنان، علی‌رغم اتلاف سرمایه ملی به‌مراتب از سد گتوند وخیم‌تر و وحشتناک خواهد بود.

به گفته آنان اجرای این طرح مستلزم دست‌اندازی و ویرانی غیرقابل‌بازگشت باارزش‌ترین اکوسیستم‌های آسیب‌پذیر و حساس کشور دربرگیرنده دریای خزر، جنگل‌های هیرکانی، استپ‌های کوهپایه‌ای، کوهستانی و آلپی البرز است.از دیگر اثرات مخرب زیست‌محیطی اجرای طرح مذکور، نابودی زیست‌بوم‌هایی است که نقش مهمی در پایداری سرزمین کهن و باستانی ایران دارند، لذا اجرای آن نه‌تنها برخلاف موازین تعهدات و کنوانسیون‌های بین‌المللی است، بلکه زیر پا گذاشتن اصل مترقی ۵۰ قانون اساسی است که دولت‌ها را برای تداوم حیات اجتماعی نسل امروز و فردا از چنین فعالیت‌های مخربی منع کرده است.


یک کار خطرناک!

عقل و تدبیر جهانی طرح‌های انتقال آب بین‌حوزه‌ای حتی اگر با صرف انرژی همراه نباشد را بسیار خطرناک می‌دانند و کمتر ارزیابی محیط‌زیستی آن‌ها را تأیید می‌کند، چه رسد که چنین طرحی همراه با فشار بر دریا باشد که از انواع مشکلات زیستی، به‌خصوص کاهش شدید سطح آب و آلودگی‌های بسیار رنج می‌برد.
 

مساحت جنگل‌های هیرکانی که باقیمانده جنگل‌های دوران سوم زمین‌شناسی است در همین چند دهه به نصف کاهش‌یافته است و اکوسیستم البرز که ازجمله نقاط بی‌نظیر و مهم تنوع زیستی دنیا است و بقای آن تضمین‌کننده حیات ساکنان داخلی فلات ایران است به مخاطره افتاده است.

مسئله‌ای که از سوی دیگر مطرح است نمک باقی‌مانده از شیرین کردن میلیون‌ها مترمکعب آب دریا است که در مبدأ می‌تواند مشکلات بسیاری را با خود به همراه بیاورد.

نخست آنکه آبی که از خزر گرفته می‌شود مقدار زیادی نمک بر جای می‌گذارد که اگر به دریا بازگردد غلظت نمک را در آب منطقه بالا می‌برد و اکوسیستم ساحل را تحت تأثیر قرار می‌دهد و اگر در خارج از دریا تخلیه شود مشکلات دیگری را برای منطقه ایجاد می‌کند.

همچنین باید به یاد داشته باشیم که مسیری که آب از آن رد می‌شود نیز می‌تواند مشکلاتی را در اکوسیستم مسیر ایجاد کند، نمکی که از فعالیت کارخانه‌های آب‌شیرین‌کن باقی می‌ماند به طبیعت برمی‌گردد و حیات را تا شعاع چندین کیلومتری تحت شعاع قرار می‌دهد وزندگی گیاهان و جانوران را با خطر مواجه می‌کند.

کاملاً منطقی به نظر می‌رسد که بهره‌برداری از آب خزر و انتقال آن به منطقه‌ای دیگر با عکس‌العمل کشورهای صاحب حق در این دریاچه همراه باشد

از منظر اجتماعی هم می‌توان گفت بر اساس بررسی و طرح مطالعاتی ارائه‌شده به محیط‌زیست، پروژه شیرین سازی آب خزر و انتقال آن به سمنان حدود شش هزار میلیارد تومان (و برآورد دقیق‌تر آن ۹ هزار میلیارد تومان) بودجه لازم دارد، البته در این محاسبه فقط هزینه اجرای پروژه در نظر گرفته‌شده و خسارت‌های اکولوژیکی در نظر گرفته نشده است.

چنانچه همگان می‌دانند خزر میان پنج کشور ایران، روسیه، ترکمنستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان مشترک است و بعد از تقسیم‌بندی این دریا میان کشورهای تازه استقلال‌یافته شوروی سابق، سهم ایران از این دریاچه از ۵۰ درصد به ۱۱.۳ درصد کاهش یافت و البته بعد از تعیین رژیم حقوقی خزر توافق شد هرگونه بهره‌برداری و عملیاتی در این دریاچه با توافق همگانی انجام شود کما این‌که ساخت جزیره در خزر توسط جمهوری آذربایجان اعتراضات کشورهای همسایه ازجمله ایران را در پی داشت.

بنابراین به نظر می‌رسد که بهره‌برداری از آب خزر و انتقال آن به منطقه‌ای دیگر با عکس‌العمل کشورهایی که خود را صاحب حق در این دریاچه میدانند، همراه باشد.
 

مرور اظهارنظرها در مورد اجرای طرح انتقال آب خزر

نام مسئول

اظهارات

پرفسور عطاءالله قبادیان عضو هیئت‌علمی دانشگاه وین اتریش

دریای خزر حدود هشت ‌تا ۱۰ میلیارد مترمکعب با کمبود آب مواجه است، یعنی دارای بیلان منفی است

پرفسور عطاءالله قبادیان عضو هیئت‌علمی دانشگاه وین اتریش

اساس طرح تصفیه آب در مازندران اشتباه است زیرا ما حق نداریم در مازندران آب‌شیرین‌کن بگذاریم. این امر یک فاجعه است

علی‌محمد شاعری قائم‌مقام معاون رئیس‌جمهور و معاون محیط‌زیست کشور در دولت دهم

انتقال آب خزر به صلاح نیست و در سمنان نیز با مشکل روبرو خواهیم شد

اساساً دریای خزر دریاچه و دارای اکوسیستم بسته است و ازلحاظ زیست‌محیطی بسیار شکننده است که کوچک‌ترین دست‌کاری در اکوسیستم دریای خزر می‌تواند موجب به‌هم‌ریختگی و اختلال در کل دریای خزر شود

علی‌محمد شاعری قائم‌مقام معاون رئیس‌جمهور و معاون محیط‌زیست کشور در دولت دهم

تخریب مسیر انتقال آب که از دل جنگل‌های انبوه خزر می‌گذرد ولوله‌هایی که برای انتقال آب در نظر گرفته‌شده است نیز خود آسیب‌پذیری این بخش را افزایش می‌دهد و تخریب جنگل و منابع طبیعی را در پیش خواهد داشت

منتخب مردم بهشهر، گلوگاه و نکا در انتخابات مجلس دهم

فرایند شیرین سازی  اثر نامطلوب بر این اکوسیستم دریای خزر دارد و مهم‌ترین آسیب آن، افزایش غلظت شوری آب، به هم زدن بستر زایش و اختلال در شرایط زیستی آبزیان دریایی، کاهش سطح آب و پس‌روی آب دریای خزر و در مقصد نیز با توجه به اینکه اگر انتقال آب و میزان شیرین سازی در حد لازم نباشد؛ موجب آسیب به اراضی کشاورزی و واحدهای صنعتی در سمنان می‌شود

ربیع فلاح جلودار استاندار مازندران

طرح در حد تحقیقات است و دولت تدبیر و امید که درواقع دولت محیط زیست است و حفظ محیط‌زیست سرلوحه کارش قرار دارد، کاری بدون ارزیابی زیست‌محیطی انجام نمی‌دهد

فعالان محیط زیست

حتی فکر کردن به این پروژه بسیار خطرناک است

اثرات اجرای پروژه انتقال آب خزر به سمنان، علی‌رغم اتلاف سرمایه ملی به‌مراتب از سد گتوند وخیم‌تر و وحشتناک خواهد بود

از دیگر اثرات مخرب زیست‌محیطی اجرای طرح مذکور، نابودی زیست‌بوم‌هایی است که نقش مهمی در پایداری سرزمین کهن و باستانی ایران دارند

آسیب به جنگل‌های هیرکانی

نمکی که از فعالیت کارخانه‌های آب‌شیرین‌کن باقی می‌ماند به طبیعت برمی‌گردد و حیات را تا شعاع چندین کیلومتری تحت شعاع قرار می‌دهد وزندگی گیاهان و جانوران را با خطر مواجه می‌کند


هرچند عده‌ای معتقدند با توجه به این‌که خزر 400 هزار کیلومترمربع مساحت و 300 متر عمق میانگین دارد میزان برداشت ما تأثیری در شرایط آن نمی‌گذارد، به‌ویژه که طی سال‌های آتی باید منتظر افزایش و پیشروی آب دریاچه هم باشیم و برداشت ایران می‌تواند کمکی به رفع این مشکل باشد.

به‌هرروی باید دید که آیا طرح انتقال آب دریای خزر به سمنان کلید خواهد خورد و فاجعه‌ای دیگر رقم‌زده می‌شود؟

بلیط هواپیما



دیدگاه ها

کوکی: 1395/2/2013:31:24،
115
31
هیچی........یکدونه خزر رو خشک نکرده بودن که اونم دارن دست به کار میشن.خخخخخخخخخخ.....کلا این ها شاهکارن.بجای اینکه آب های آزاد رو هدایت کنن به قلب کشور دارن آب یک دریاچه رو که محدود هستش رو به مرکز ایران هدایت میکنن.خب این هم از خزر...پروژه بعدی چیه؟؟؟؟؟؟؟
به نظرم کوه دماوند رو کلا برداریم و بجاش شهر بازی یزنیم.یا 33 پل رو کلا برداریم به جاش تله کابین بزنیم.
علیمردی: 1395/2/2014:05:49،
50
155
خیلی هم طرح خوبیه.
اگر بتونن یک کانال از جنوب به شمال بزنن خیلی درآمدزایی میشه برای کشور.
این کار رو میشه با سربازان وظیفه انجام داد.
هر سرباز وظیفه چاله ای به عمق 50 متری و به طول و عرض 100 متر بکنه و از خدمت معاف بشه!
الوند: 1395/2/2014:12:55،
81
22
نود درصد آب ایران تو کشاورزی مصرف می شه از این میزان هفتاد درصد تلف می شه به جای انتقال آب و ریختن پول بیت المال تو گلوی شرکت های آشنا در مرحله اول به فکر صرفه جویی و جلوگیری از اتلاف آب تو بخش کشاورزی باشن
در ثانی اگه از این طرح ها می خان اجرا کنن از دریای عمان آب به دشت (سابقا دریاچه) جازموریان منتقل کنن
هم قبلا دریاچه بوده زمینش سفته احتمال زلزله کمه تراکم جمعیتی اطرافش کمه اگه طرح شکست بخوره صدمه به جغرافیای کشور وارد نمی شه
در مجموع نزدیکترین پهنه به دریای آزاده اگه می خوان بیت المال رو بدن آشناها رو بخورن حداقل اول برن اونجا رو آباد کنن
بهنام: 1395/2/2014:28:05،
36
83
اقا چرا یه طرفه خبرگذاری میکنی- میدونید سر این طرح چقدر تحقیق و مطالعه شده؟ میدونید 40 ساله روش برنامه ریزی شده؟
اگه کانال از خزر به خلیج فارس بزنن- میدونید چه در آمدی واسه ما داره؟ چه اکوسیستم جدیدی تو کویر درست میشه- کویر رو به جنگل تبدیل میکنه. البته منظور از کانال کانالی هست که کشتی بتونه توش بره و بشه ترانزیت گرفت. واسه این کار باید یه شیب ملایم و دستگاه های قوی پمپاژ بدن یه قسمتی از کوه ام باید بشکافن و البته خنک کننده واسه جلوگیری از بخار آب تو کویر- ولی این طرح با تمام سختی هاش شدنیه و میتونه یه سود آوری مادام العمر واسه کشور داشته باشه.
بهادري: 1395/2/2014:31:24،
58
34
اتصال درياي خزر به خليج فارس بايد با يك كانال بتني بزرگ باشه تا آب شور چذب زمين نشه
البته بهشرطي كه كار مهندسي و مشاوره اي و تحقيقاتي پروژه رو يك تيم ژاپني انجام بده فقط ژاپني
khazar: 1395/2/2014:42:37،
58
22
همین حالا به دریا برین و ببینین که آب دریای خزر بیش از 60 متر از ساحل پس روی کرده وای به حال روزی که آب دریا منتقل و فقط شوره ها باقی بمونه
احتمالا ماهیگیران حاشیه خزر باید بازنشسته شن و آخر هفته ها با اهل وعیال بیان دم کانال و تفریحی ماهی و غورباقه بگیرن و منتظر بمونن تا کویر زیبای مازندران بوجود بیاد و از بهشت ایران به جهنم تبدیل شه
خدایا تو خودت به دادمون برس
علیرضا: 1395/2/2014:53:57،
33
16
آقا چیکارشون دارید بزارید انجام بدن. مگه مونوریل قم پایان نامه فلانی نبود که چه بودجه ای صرف اون شد آخرشم کنسل شد. این یکیم طرح پایان نامه آقازاده کیه خدا میدونه.
احمد: 1395/2/2015:01:50،
41
21
هزینه ساخت این پروژه رو به مکانیزه کردن کشاورزی اختصاص بدن خیلی بصرفه تره
جای این کارها ، جلو کشت بی رویه هندوانه و صادراتش به عراق رو بگیرید ، جلوی کشت برنج تو جنوب کشور رو بگیرید
اجازه ندید هر کشاورزی تو هر منطقه ای از کشور هرچی دلش خواست بکاره
بجای اینکه با نهر و جوی بتنی اب رو بی حساب کتاب به زمینها برسونید ، از لوله استفاده کنید و به هر زمین یه کنتور بدید تا بجای اینکه ابو رو زمین ول کنن ، مجبور شن از سیستمهای بارانی یا قطره ای استفاده کنن
یه بار جای پاک کردن صورت مسیله ، کار درست رو انجام بدید
ایران داره میخشکه ، کی میخواید به خودتون بیاید ؟
جواب به علیمردی: 1395/2/2015:22:03،
63
21
شما تا حالا لودر بلدوزر و ماشین الات راهسازی ندیدن مگه خدمت سربازی جرم بااعمال شاقه هست که یک جوان 18 ساله بره وسط کویر 60 درجه بیل بزنه همین افکار خشن و پوسیده و مزخرفه که همه
جوانها را نابود کرده حالم از این حرف بهم خورد که نسبت به هم چقدر
بی رحم هستیم
جنوبی: 1395/2/2016:01:32،
45
29
فقط امیدوارم پیمانکارش قرارگاه خاتم الانبیا نباشه....وگرنه بدجوری بدبین میشم...
یه شرکت ژاپنی یا المانی یا امریکایی بیارین...اگه اونها تایید کردن بعدش بدین خودشون بسازن...!
خوزستان: 1395/2/2016:04:37،
41
14
همون بلای که سر خوزستان اومد میخواد سر شمال بیاد
جواب عليمردي: 1395/2/2016:35:28،
25
23
نميدونم شما أصلا به أين طرحي كه داديد فكر هم كرديد ٥٠ در ١٠٠ در ١٠٠ ميشه
٥٠٠٠٠٠ متر مكعب كه اگر در خوشبينانه ترين فرض كسي روزي ٥ متر مكعب بتونه لكنه وجابجا كنه ٢٧٤ سال طول ميكشه يك نَفَر أين كار رو انجام بده ،لطفا يكم تعقل و فكر!!!!
جواب به عليمرادى: 1395/2/2019:06:53،
48
35
احتمالا شما از سربازى معاف شدى و رياضياتت هم خيلى ضعيفه، اين ابعادى را كه قراره يك سرباز بكنه يك لشكر هم نميتونه، مگه دوران فرعونه كه قراره اهرام را بسازند.
در اصل هم اين طرحها مپل درست كردن دوغ توى درياست كه اگر بشه چى ميشه!!!!
يكدونه پل روى درياچه اروميه زديد تمام اكوسيستم درياچه بهم خورده،اگر هر كسى كه ميخواهد اين كار را بكنه بايد بره نتيجه كانالى كه از درياچه اورال زدند را ببينه
ایرانیان : 1395/2/2020:06:47،
24
36
اجرا کردن چنین طرحی بسیار جاهلانه و نفهمی و نابودی همه چیز را رقم خواهد زد , هیچ دیوانه ای اینکار و نمیکنه, ساکنان و مردم باید عکس العمل شدیدی نشان دهند و مانع نابودی خزر شوند دریاچه ارومیه را نابود کردید کافیست تمام تالابها نابود شد کافیست تهران را نابود کردید کافیست.
توریست : 1395/2/2609:27:06،
30
36
این کارها و این سناریو هت قفط برای
اینه
کهخ از بیت المال برای قرار.....
درآمدزایی کنند
وگرنه ایران مشکل اب خود را براحتی میتونه حل کنه
95 درصد در بخش کشاورزی هدر رفت آب داریم
بجای اینکه 9 هزار میلیارد تومان هزینه آبرسانی از خزر کنین
نصف آنرا
وزارت خانهای متبوعه
با کمک نیروهای خودش
برای کشاورزان آبرسانی قطره ای درست کنه
که هدررفت آب را نصف کنیم
نمشکل آبی حل میشه
و از کویر هم میشه استفاده توریستی کنیم
زانیار: 1395/2/2013:31:28،
47
25
این کار به نظر من اکوسیستم دریای خزر رو عوض می کنه که این یه فاجعه است ، حالا ببنید دریای خزر رو هم مثل دریاچه ی ارومیه خشک می کنند
دروغ می گن من خودم ارومیم ، الان آب اینجا اصلا تغییر نکرده
taniz: 1395/2/2013:34:24،
31
21
آب دریای خزر شوره و به هزینه شیرین کردنش نمی ارزه.
مگر عربستان کنار دریای سرخ چند صد کیلومتر ساحل نداره پس چرا همون ساحل هاش هم سر سبز نیست و خشکن.
اگر اینها به دنبال این تصمیم هستند تصمیم عاقلانه تر اینه که رودهایی که به دریای خزر میریزند رو منحرف کنند.
ثنا: 1395/2/2013:39:56،
28
28
بابا ايرانجيب جمع كن
مردم نون ندارن بخورن
دلخور: 1395/2/2013:46:33،
40
36
بر فرض که تمام دلایل موافقان و مخالفان طرح درست باشد. دلیل اصلی در اجرا یا عدم اجرای طرحها فقط بستگی به میزان درامد ان برای مجری دارد . دلایل و نفع و سلامت کشور در اینجا به هیچ عنوان مهم نیست
راضی: 1395/2/2013:56:27،
44
22
مشارکت خوبی خواهد . اب شور و تخریب بیشتر محیط زیست برای مردم و نانی شیرین و کلفت برای مجریان
زرتشت: 1395/2/2013:58:46،
23
28
ايده جالبيست اما گاو نر ميخواهدو مرد كهن
فرزاد: 1395/2/2014:07:50،
38
13
خزر خودش مشکل آب داره سطح آب مرداب انزلی و تالاب ها پایین رفته.
فرزاد: 1395/2/2014:08:55،
45
22
در ضمن از نظر تکنولوژی این اصلا کار ما نیست و کشورهای حاشیه خزر هم اعتراض میکنند.
بازاری: 1395/2/2014:09:00،
28
21
عربستان سعودی بزرگترین پالایشگاه آمریکا را خریداری کرده و برنامه ریزی کرده تا 16 سال دیگر اقتصاد خود را از پول نفت بی نیاز کند و 800 میلیارد دلار سرمایه گذاری در آمریکا میکند. اما در ایران طرحهای بی هدف و بی نتیجه همچون انتقال آب خلیج فارس به کویر یا انتقال آب دریا خزر به سمنان و یا اتصال آب خلیج فارس به دریا خزر میکنند که روی هیچکدام از آنها تحقیقات علمی صورت نگرفته و به نتیجه نخواهد رسید و فقط منابع مالی کشور را هدر خواهد داد
ماهان: 1395/2/2014:20:42،
39
25
هر ادم عاقلی میدونه که اگه بخوان این کار رو بکنند انتقال اب خلیج فارس معقولتره تا انتقال اب دریای خزر و خراب کردن شمال کشور!!
حامد: 1395/2/2014:22:21،
44
20
باید از خلیج فارس یا دریای عمان آب وارد فلات مرکزی ایران بشه چون به اقیانوس متصل هست و هر تعداد آب شیری کن هیچ مشکلی رو ایجاد نمیکنه به شرط اینکه نمک تولیدی کف اقیانوس توسط کشتی های باربری صورت بگیره نه در ساحل خلیج فارس که اکوسیستم اونجا رو واسه صیادان تهدید میکنه
علی: 1395/2/2014:33:32،
54
17
سهم ایران از این دریاچه از ۵۰ درصد به ۱۱.۳ درصد کاهش یافت !!!کشور دوست و برادر روسیه
کیان: 1395/2/2014:37:07،
30
22
یه اتوبان تهران شما و 10ساله طول کشیده این که دیگه بچه های ما هم نمی بینن این انتقال آبو بابک زنجانی های دیگری در راه هستند
علی: 1395/2/2014:52:16،
29
21
اول یکم اب خزرو بدهند به دریاچه ارومیه تا بعد
واقعه بین: 1395/2/2015:09:04،
40
17
کشوری که ظرفیت جمعیت ۵۰ میلیون را هم ندارد در حال بالا بردن جمعیت هستند و.......
بله؟
امید: 1395/2/2015:15:28،
27
21
باسلام خدمت دوستان طرح خوبیه منتها به شرط هاوشروطها الان این آقایان محیط زیست کجا بودن وقتی دریاچه ارومیه روخشک کردن مگه کشور ژاپن ازایناچی میخواست راه تبریز به ارومیه روشیشه ای بسازه خودشون آمدن آنقدر خاک ریختن تو دریاچه که حاصلش خشکی دریاچه شد این مملکت کی میخواد درست بشه کلید حل این مشکل روسیه هستش ؟؟؟
امین: 1395/2/2015:29:09،
35
14
بابا خلیج فارس بهترین گذینه است تازه به دریای خزر هم اگه وصل شه چون ارتفاع خلیج فارس ۲۸ متر بیشتر از دریای خزر هست میشه هجم اب خزر رو دو برابر کرد یعنی جوری که کل شمال کشور بره زیره اب(اینو مزاح کردم ولی حقیقته) در نهایت هم کشور ایران واسه احیای ایران باید همین کارو کنه
علی: 1395/2/2015:30:26،
25
22
ایرانجیب تو فقط خبرو میذاشتی ماشالله بچه ها همه کارشناسو کویر بازن.خخخخ
مسعود: 1395/2/2016:07:33،
35
19
اونوقت تکلیف آقازاده هایی که در لب دریا ویلا خریدند چی میشه؟
ویلاهاشون میره زیر آب ؟
فرید: 1395/2/2016:10:40،
19
22
همانطور که در مقاله گفتید، برای این طرح حداقل 40 سال تحقیق شده. شما برای رد کردنش چقدر تحقیق کردین؟
کوکی: 1395/2/2017:36:02،
37
26
برای رد کردن طرح توی ایران اصلا نیازی به فکر کردن نداره.چون از اولش، آخر کار معلومه.
علی: 1395/2/2016:11:28،
47
35
من متخصص کویر نیستم ولی در برخی فنون تخصص دارم.
می توان با انتقال محدود آب شور به منطقه، استفاده از کپسول های بخار برای تولید برق با خورشید که بهره بالایی دارند و استفاده از برق برای شیرین سازی آب و ایجاد مناطق محدود سبز و گسترش آن در طی سال های متمادی زندگی را به مناطق مرکزی بازگرداند.

اگر نقشه های جغرافیایی منطقه را مشاهده کنید تغییرات شدید اقلیمی بلای جان کشور ما نیز شده و در طی سالهای آتی باید منتظر خالی از سکنه شدن مناطق مرکزی و افزایش جمعیت مناطق معتدل بود. با احتساب هزینه های نقل مکان ها و گسترش شهر ها و ... حتما سبز کردن مناطق مرکزی مقرون به صرفه خواهد بود.
اواه: 1395/2/2017:05:47،
32
28
خوب چرا از خلیج هميشگي فارس نميکشن که در مسیرش کلی دریاچه های خشک شده رو سیراب کنه بعدشم یک شاخشم ب دریای شمال بریزه فوقش 500کیلومتر بیشتر میشه هزینش ولی شرش کمتره
123: 1395/2/2019:46:36،
31
33


از کی آب سر بالا میره؟

خواهشا نمیتونید کارشناسی نکنید به اندازه کافی مشکلات داریم

افتاااااددد؟؟؟؟؟!!!!
امین: 1395/2/2108:27:00،
31
23
داداش شما اطلاع نداری اتفاقا، ارتفاع اب خلیج فارس ۲۸ متر بالاتر از دریای خزره حالا شما چون توی نقشه اون دریا رو بالا میبینید اینو پایین دلیل نمیشه که شیب به سمت پایینت
ali: 1395/2/2017:24:27،
43
33
خلاصه بگم اگه یه همین منوال پیش بره تا صد سال دیگه دزدها کل نفت و گاز و آب و منابع طبیعی و خلاصه هر چی که تو ایران پیدا میشه رو بالا می کشند. و فقط یک مشت بدبخت پابرهنه می مونن توی کویر که باید شکم خودشون رو با سوسک و ملخ و موش سیر کنند.
این خط و این نشون.
ali: 1395/2/2017:31:21،
27
32
به قول معروف آنچه که عیان است چه نیاز به بیان است؟

ده آخه اشخاصی که طرح میدین و میگین دادیم کارشناسی بشه . آخه خاک بر سرها این که کارشناسی نمی خواد از هر بچه و هر ادم عامی بپرسی میگه این طرح مزخرفه و فقط برای نابودی این کشور هستش.

از وقتی که چشم باز کردیم هر روز یک ویرانی جدید.

اول هشت سال جنگ

دوم نابودی فضای شهرها و جنگل ها و دریاچه ها

سوم ترویج فساد و دزدی و فحشا و رشوه و نزول خوری و دلالی و بساز و بفروشی و تقلب و اختلاس و غیره و غیره

چهارم نابودی اقتصاد و تیره و تار شدن روابط با سایر کشورها.

خلاصه بلایی نیوده که سر این مردم نیاد.

فکر کنم تیر خلاص هم با جنگی که در پیش خواهیم داشت بهمون بزنن.

یا امام حسین یا امام رضا یا امام زمان به دادمون برس.
ایرانیان: 1395/2/2023:35:52،
40
30
واقعا گل گفتی , هزاران مثبت به گفته جالب و جامع ali
123: 1395/2/2017:59:15،
22
32
آقا این طرح در صورت پیاده سازی اصولی عالیه
هی ادای آدمای متفکر رو در نیارید که اگه این کار بشه فلان میشه بهمان میشه
خیلی هم خوبه فقط باید درست انجام بشه
نترسید دریای خزر از شمال با تعدادی رود از قطب شمال تغذیه میشه با دریاچه ارومیه فرق داره
اگه این آب بیاد ایران تا قیام قیامت هیچ کس جرات تحریم و مخالفت با ایران رو نخواهد داشت
ایران فقط آب کم داره فقط آب فقط آب
آب که تامین باشه اگر با هیچ کشوری هم رابطه نداشته باشیم خم به ابرو نمی آوریم
کاخ نیاوران : 1395/2/2019:54:22،
29
16
برای اولین بار یه کار درست بعد از 4 دهه
علی: 1395/2/2020:14:43،
42
18
ایا می دونید که دیوار چین را آدم ها بدون این ماشین الات امروزی ساختند؟ ولی توی ساخت اون مطمعنا فساد و باند بازی و دزدی نبوده.
این طرح و طرح های بزرگتر به شرطی عملی است که در اجرای آن موارد متعدد فساد پیش نیاد.
جبار سینک: 1395/2/2114:01:42،
37
31
البته در زمان ساخت دیوار چین چنانچه آدم فاسدی هم پیدا میشد فورا لای جرز دیوار و به عنوان مصالح دیوار دفنش می کردند
مدارکش هم موجوده برید ببینید
بهادری: 1395/2/2023:36:33،
37
32
بدن یه مشاور درجه یک ژاپنی یا آمریکایی بررسی کنه
رو هوا نمیشه نظرداد که خوبه یا بده
فقط دست قرارگاه خاتم ندید که هیچی ازش در نمیاد
آرش: 1395/2/2109:23:37،
32
32
این طرح بسیار خوب است ایران را از یک کشور کویری به یک کشور جنگلی وحاصل خیز تبدیل میکند کاهش اب خزر باعث افزایش زمینهای کشاورزی حاصل خیز در شمال میشود بعلت بارندگی بسیار زیاد در شمال کاهش شدید خزر بعید میباشد حتی اگر کاهش اب خزر شدید باشد میتواند از کانال ولگا و دریای سیاه اب دریافت کند در ضمن ایران میتواند همانند مصر از کشتیرانی در این مسیر ایجاد درامد نماید
کامران: 1395/2/2111:35:18،
32
30
ملیاردها دولار هزینه کنن اون ریسک...نه با اون هزینه ملیاردی میتونن با نصب دستگاهای اب شرین کن رو دریای عمان و خلیج فارس بیشتر ایران وکویر تحت پوشش اب شیرن قرار بدن.....
Nikol: 1395/2/2113:42:11،
40
29
باور کنید قدر 1 فندق هم مغز تو سرشون نیس
اینا فکر کردن کشورهای حاشیه دریای خزر هویج تشریف دارند که اجازه بدن اینا این کار رو بکنند؟
البته اونا صبر میکنند تا این پروژه استارت بخوره و حسابی خرج تراشی بشه وبعد از یکی دو سال از طریق حقوقی شکایت میکنند و پروژه کلا تعطیل میشه . اینطوری دردش هم بشتره!!
ایراندوست: 1395/5/2314:54:55،
32
22
دریای خزر بسته نیست، از طریق کانال ولگا به دریای بالکان و دریای سیاه و نتیجتا به آبهای آزاد متصل است، خواهشمند است مسئولین محیط زیست اطلاعات خود را جامع و به روز رسانی کنند، کمترین زحمت استفاده از گوگل مپ و یک سرچ ساده در گوگل است، با تشکر، لطفا نظر بنده را منتشر کنید
کوروش بزرگ: 1396/3/623:57:26،
4
3
این آقایون نقشه دارند کار نیمه تمام اسکندر و مغول و اعراب را در ویرانی کامل این کشور کامل کنند, بابا آب رو زا خلیج فارس انتقال بدین , انگار مغز خر خوردن , البته باید به این نکته توجه داشت که طرح آبرسانی هرچه سخت تر باشد , دزدی و خیانت به بیت المال هم آسان تر است

افزودن دیدگاه


  • نظرات غیر مرتبط با موضوع خبر منتشر نمی شوند.
  • نظرات حاوی توهین و افترا منتشر نمی‌شوند.
  • لطفاً نظرات خود را به صورت فارسی بنویسید.
نام:
پست الکترونیک:
متن:
در صورتی که تمایل دارید بعد از تایید از طریق ایمیل به شما اطلاع داده شود ، علامت بزنید

در صورتی که تمایل دارید بعد از پاسخ به نظر شما از طریق ایمیل به شما اطلاع داده شود، علامت بزنید
نگین خودرو
رزرو هتل

پربازدیدترین اخبار هفته

پربحث ترین ها

آسایشگاه خیریه
پانی پی
تورآنتالیا
فروشگاه اینترنتی مد و پوشاک دیجی استایل
بلیط قطار