بازار لاستیک خودرو با وجود تأمین مناسب و نبود کمبود گسترده کالا، با افت محسوس تقاضا مواجه شده است. رئیس اتحادیه فروشندگان لاستیک، روغن و پنچرگیران تهران میگوید کاهش قدرت خرید مردم باعث شده حتی لاستیکهایی که با قیمت مصوب عرضه میشوند نیز خریدار کافی نداشته باشند و بسیاری از مالکان، تعویض لاستیکهای فرسوده خودروهای خود را به تعویق بیندازند؛ مسئلهای که میتواند علاوه بر تشدید رکود بازار، پیامدهای ایمنی نیز داشته باشد.
مشکل بازار لاستیک کمبود کالا نیست
به گزارش ایران جیب به نقل از خبرآنلاین، محمدرضا آلسارا، رئیس اتحادیه صنف فروشندگان لاستیک، روغن و پنچرگیران تهران، درباره آخرین وضعیت بازار لاستیک گفت در حال حاضر مشکل جدی از نظر تأمین کالا وجود ندارد و واحدهای صنفی میتوانند لاستیک مورد نیاز خود را تأمین کنند.
به گفته او، تولیدکنندگان نیز به تولید و عرضه ادامه میدهند و بنابراین برخلاف برخی دورههای گذشته، کمبود گسترده لاستیک عامل اصلی مشکلات بازار نیست.
مسئله اصلی بازار در شرایط فعلی، کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان و افت تقاضای نهایی است.
حتی لاستیک با قیمت مصوب هم مشتری ندارد
یکی از نکات قابل توجه در اظهارات رئیس اتحادیه، کاهش تقاضا حتی برای لاستیکهای عرضهشده با قیمت مصوب است.
آلسارا تأکید کرد که شرایط فعلی با تصور وجود تقاضای بالا برای لاستیک آزاد متفاوت است و در حال حاضر حتی لاستیک با قیمت مصوب نیز متقاضی کافی ندارد.
به این ترتیب، مشکل بازار صرفاً اختلاف میان قیمت دولتی و آزاد نیست؛ بلکه کاهش توان مالی خانوارها باعث شده خرید لاستیک، بهخصوص در مواردی که تعویض آن فوریت ندارد، به تعویق بیفتد.
مردم تعویض لاستیکهای فرسوده را عقب انداختهاند
کاهش قدرت خرید اثر مستقیمی بر رفتار مالکان خودرو گذاشته است. رئیس اتحادیه هشدار داده که بسیاری از مصرفکنندگان به دلیل قیمت لاستیک، تعویض لاستیکهای فرسوده خود را به زمان دیگری موکول میکنند.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که لاستیک یکی از مهمترین قطعات ایمنی خودرو محسوب میشود و فرسودگی آن میتواند عملکرد خودرو را بهویژه هنگام ترمزگیری و حرکت در شرایط نامناسب جادهای تحت تأثیر قرار دهد.
به گفته آلسارا، ادامه استفاده از لاستیکهای فرسوده و تأخیر طولانی در تعویض آنها میتواند در نهایت خطر تصادفات را افزایش دهد.
قیمت لاستیک چرا افزایش پیدا میکند؟
رئیس اتحادیه درباره افزایش قیمت لاستیک در سال ۱۴۰۵ نیز توضیح داد که افزایش قیمت به شکل عمومی و بدون طی فرآیند قانونی انجام نمیشود.
به گفته او، شرکتهای تولیدکننده بر اساس هزینههای تمامشده تولید، درخواست افزایش قیمت خود را به وزارت صمت ارائه میکنند و این درخواست پس از بررسی، در صورت تأیید، میتواند به صدور مجوز افزایش قیمت منجر شود.
بنابراین نمیتوان برای همه انواع لاستیک یک درصد افزایش قیمت واحد در نظر گرفت و شرایط هر تولیدکننده، هزینه مواد اولیه و سایر عوامل تولید باید جداگانه بررسی شود.
نرخ ارز چه اثری بر قیمت لاستیک دارد؟
افزایش نرخ ارز بهطور طبیعی بر قیمت لاستیکهای وارداتی اثر میگذارد، اما درباره لاستیک تولید داخل، وضعیت متفاوت است.
در تولید داخلی نیز هزینه مواد اولیه، انرژی، دستمزد، حملونقل و سایر هزینههای تولید در قیمت تمامشده نقش دارند. به همین دلیل، میزان تأثیر نرخ ارز بر همه انواع لاستیک یکسان نیست.
رئیس اتحادیه نیز تأکید کرده است که برای بررسی قیمت لاستیک داخلی باید مجموعه هزینههای تولید را در نظر گرفت و نمیتوان تنها با استناد به نرخ ارز درباره قیمت تمامشده تمام محصولات اظهار نظر کرد.
خطر جدید بازار؛ رکود همراه با فرسودگی لاستیکها
شرایط فعلی بازار یک تناقض مهم ایجاد کرده است: از یک طرف لاستیک در بازار وجود دارد و مشکل جدی در تأمین آن گزارش نمیشود و از طرف دیگر، مصرفکننده توان یا تمایل کافی برای خرید ندارد.
در نتیجه، فروشندگان با کاهش تقاضا مواجه شدهاند و مصرفکنندگان نیز در مواردی خرید لاستیک را به تعویق میاندازند.
این وضعیت در مورد لاستیک با سایر کالاهای مصرفی تفاوت دارد؛ زیرا خرید لاستیک صرفاً یک هزینه معمول خانوار نیست و مستقیماً با ایمنی سرنشینان و عملکرد خودرو ارتباط دارد.
آیا قیمت لاستیک دوباره افزایش مییابد؟
رئیس اتحادیه درباره احتمال افزایش قیمت لاستیک در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ تأکید کرده است که پیشبینی دقیق در شرایط فعلی امکانپذیر نیست.
با این حال، اگر قیمت فروش برای مدت طولانی فاصله قابل توجهی با هزینه واقعی تولید داشته باشد، موضوع اصلاح قیمت میتواند دوباره مطرح شود.
از سوی دیگر، افزایش بیشتر قیمت در بازاری که همین حالا با کاهش تقاضا مواجه است، میتواند فشار بیشتری بر مصرفکننده وارد کرده و رکود بازار را عمیقتر کند.
بازار لاستیک بین دو فشار؛ هزینه تولید و قدرت خرید مردم
بازار لاستیک اکنون بین دو مسئله مهم گرفتار شده است؛ از یک سو تولیدکنندگان با افزایش هزینههای تولید مواجهاند و از سوی دیگر، قدرت خرید مصرفکنندگان کاهش پیدا کرده است.
در چنین شرایطی، افزایش قیمت میتواند تقاضا را بیشتر کاهش دهد و پایین نگه داشتن قیمت نیز ممکن است فاصله میان هزینه تولید و قیمت فروش را افزایش دهد.
به همین دلیل، چالش اصلی بازار لاستیک در نیمه دوم سال فقط «گران شدن یا ارزان شدن» نیست؛ بلکه ایجاد تعادل میان قیمت تمامشده تولید، توان خرید مردم و ضرورت تعویض بهموقع لاستیکهای فرسوده است.
اگر کاهش قدرت خرید ادامه پیدا کند، احتمال دارد بخشی از مالکان خودرو همچنان تعویض لاستیک را به تعویق بیندازند؛ موضوعی که در کنار رکود بازار، میتواند به یک مسئله جدی ایمنی در جادهها تبدیل شود.