به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، کارشناسان خودرو هشدار می‌دهند یکی از خطرناک‌ترین اشتباهات رانندگان هنگام افزایش بیش از حد دمای موتور، تلاش برای باز کردن سریع در رادیاتور است. سیستم خنک‌کننده در زمان فعالیت موتور تحت فشار قرار دارد و باز کردن در آن در حالت داغ می‌تواند باعث خروج ناگهانی مایع جوشان و بخار پرفشار شود.
چرا باز کردن در رادیاتور داغ خطرناک است؟
هنگام کارکرد موتور، سیستم خنک‌کننده تحت فشار قرار می‌گیرد تا دمای جوش مایع افزایش یابد. اگر راننده در رادیاتور را در این شرایط باز کند، فشار سیستم به‌سرعت کاهش پیدا می‌کند و مایع داغ ممکن است به شکل ناگهانی به بیرون پرتاب شود.
این اتفاق می‌تواند سوختگی‌های عمیق پوستی و آسیب جدی به چشم و صورت ایجاد کند. بنابراین حتی اگر از محل در رادیاتور بخار خارج نمی‌شود، نباید تصور کرد که باز کردن آن بی‌خطر است.
هنگام جوش آوردن خودرو چه کار کنیم؟
در صورت مشاهده افزایش غیرعادی دمای موتور، رعایت چند نکته می‌تواند از بروز حادثه جلوگیری کند:
-
خودرو را در محلی امن متوقف کنید و فلاشر را روشن کنید.
-
موتور را خاموش کنید؛ به‌ویژه اگر دما در محدوده خطر قرار گرفته یا بخار و نشتی مشاهده می‌شود.
-
از باز کردن در رادیاتور یا مخزن تحت فشار خودداری کنید.
-
در صورت وجود بخار یا مایع داغ، از نزدیک شدن به محفظه موتور پرهیز کنید.
-
اجازه دهید موتور و سیستم خنک‌کننده کاملاً سرد شوند.
-
اگر نشتی یا کاهش سطح مایع وجود دارد، پیش از ادامه مسیر خودرو را به تعمیرکار نشان دهید.
نکته مهم: در شرایط جوش آوردن خودرو، ریختن آب سرد روی موتور یا رادیاتور داغ نیز توصیه نمی‌شود؛ زیرا تغییر ناگهانی دما ممکن است به قطعات آسیب برساند. همچنین باز کردن در رادیاتور با دستمال ضخیم و چرخاندن آن، تا زمانی که سیستم کاملاً سرد نشده، روش ایمنی محسوب نمی‌شود.
ترکیب مناسب ضدیخ و آب رادیاتور چیست؟
استفاده از آب خالص به‌جای مایع خنک‌کننده استاندارد، به‌خصوص در فصل زمستان، می‌تواند به موتور آسیب برساند. آب در دمای صفر درجه یخ می‌زند و هنگام انجماد حدود ۹ درصد افزایش حجم پیدا می‌کند. این انبساط ممکن است به رادیاتور، مجاری خنک‌کننده و حتی بلوک سیلندر آسیب وارد کند.
یکی از ترکیب‌های رایج برای بسیاری از خودروها، استفاده از نسبت مساوی ضدیخ استاندارد و آب مقطر است:
ترکیب رایج ۵۰-۵۰ مایع خنک‌کننده
این ترکیب در بسیاری از محصولات می‌تواند نقطه انجماد را تا حدود منفی ۳۷ درجه سانتی‌گراد کاهش دهد. همچنین استفاده از مایع خنک‌کننده مناسب به جلوگیری از خوردگی قطعات فلزی و تشکیل رسوب در سیستم کمک می‌کند.
البته همه خودروها الزاماً به یک نسبت یا نوع ضدیخ نیاز ندارند و باید استاندارد توصیه‌شده سازنده رعایت شود. زمان تعویض مایع خنک‌کننده نیز به نوع محصول و دستورالعمل خودروساز بستگی دارد و نمی‌توان برای همه خودروها دوره دوساله یکسانی در نظر گرفت.
مراقب مسمومیت با ضدیخ باشید
بسیاری از ضدیخ‌ها حاوی اتیلن‌گلیکول هستند؛ ماده‌ای سمی که بلعیدن آن می‌تواند باعث مسمومیت شدید، آسیب کلیوی و حتی مرگ شود.
به همین دلیل باید ضدیخ را دور از دسترس کودکان و حیوانات نگهداری کرد. در صورت تماس با پوست، محل آلوده باید با آب و صابون شسته شود و در صورت بلعیدن، حتی به مقدار کم، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.
دمای مناسب موتور و نکات نگهداری
دمای کاری بسیاری از موتورهای خودرو در محدوده تقریبی ۹۰ تا ۹۵ درجه سانتی‌گراد قرار دارد؛ با این حال محدوده دقیق به طراحی موتور و عملکرد ترموستات بستگی دارد.
برای جلوگیری از افزایش غیرعادی دمای موتور، بررسی دوره‌ای شلنگ‌ها، اتصالات، درپوش رادیاتور، مخزن انبساط و عملکرد فن اهمیت دارد. سطح مایع خنک‌کننده نیز باید در حالت سرد بودن موتور، بین خطوط حداقل و حداکثر مخزن قرار داشته باشد.
یک اشتباه چندثانیه‌ای، خسارت سنگین به خودرو و راننده
جوش آوردن خودرو همیشه به معنای خرابی جدی موتور نیست، اما واکنش اشتباه راننده می‌تواند یک مشکل فنی را به حادثه‌ای خطرناک تبدیل کند. مهم‌ترین اصل ایمنی این است که هنگام داغ بودن موتور، هیچ‌گاه در رادیاتور یا مخزن تحت فشار باز نشود و تا سرد شدن کامل سیستم برای بررسی آن صبر شود.