به گزارش ایران‌جیب، در پی افزایش تنش‌های منطقه‌ای و اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، طرح‌هایی برای کاهش وابستگی قطر به تنگه هرمز مطرح شده است. با این حال، بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد هیچ‌یک از مسیرهای پیشنهادی نمی‌تواند به‌طور کامل جایگزین این آبراه راهبردی شود.
جیاکومو لوچیانی، استاد مؤسسه مطالعات بین‌المللی ژنو، در تحلیلی تازه 3 مسیر احتمالی برای انتقال گاز قطر بدون عبور از تنگه هرمز را بررسی کرده است.
مسیر نخست، انتقال گاز قطر از طریق عربستان به اردن و اتصال احتمالی به شبکه خطوط لوله منطقه‌ای و بازارهای ترکیه و اروپا است. این گزینه به سرمایه‌گذاری گسترده، توافق کشورهای مسیر و ایجاد زیرساخت‌های جدید نیاز دارد.
مسیر دوم، انتقال گاز قطر از طریق عربستان یا امارات به عمان و استفاده از تأسیسات جدید مایع‌سازی گاز در سواحل دریای عمان و اقیانوس هند است. در حال حاضر نیز خط لوله دلفین ارتباط گازی قطر با امارات و عمان را برقرار می‌کند، اما ظرفیت موجود برای جایگزینی صادرات گسترده گاز مایع قطر کافی نیست.
مسیر سوم نیز صادرات گاز قطر از طریق خط لوله به کویت است. با این حال، این گزینه بیشتر می‌تواند پاسخگوی بخشی از نیاز منطقه‌ای باشد و نقش محدودی در جایگزینی صادرات جهانی گاز قطر خواهد داشت.
چرا حذف تنگه هرمز از مسیر صادرات قطر دشوار است؟
مهم‌ترین مانع، حجم بالای صادرات گاز مایع قطر و هزینه سنگین احداث خطوط لوله و تأسیسات جدید است.
بر اساس ارزیابی آژانس بین‌المللی انرژی، حدود 93 درصد صادرات گاز مایع قطر از تنگه هرمز عبور می‌کند و ظرفیت مسیرهای جایگزین فعلی بسیار محدود است.
از سوی دیگر، مقام‌های قطری پیش‌تر اعلام کرده‌اند انتقال گاز از مسیرهای زمینی و احداث تأسیسات جدید مایع‌سازی در خارج از این کشور، توجیه اقتصادی روشنی ندارد.
تنگه هرمز همچنان مسیر اصلی صادرات انرژی
بررسی این طرح‌ها نشان می‌دهد حتی با سرمایه‌گذاری گسترده و همکاری کشورهای منطقه، خطوط لوله جدید تنها می‌توانند بخشی از وابستگی قطر به تنگه هرمز را کاهش دهند.
بنابراین، برخلاف تصور جایگزینی کامل مسیر دریایی، تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین و اقتصادی‌ترین مسیرهای انتقال انرژی خلیج فارس به بازارهای جهانی باقی خواهد ماند.
در شرایط کنونی، این طرح‌ها بیشتر در مرحله بررسی کارشناسی قرار دارند و نشانه‌ای از تصمیم قطعی قطر برای اجرای آنها ارائه نشده است.