آژانس بین‌المللی انرژی نسبت به کاهش ذخایر گاز اروپا و افزایش آسیب‌پذیری این قاره در برابر اختلالات عرضه هشدار داده است. ادامه اختلال در صادرات گاز مایع از مسیر تنگه هرمز می‌تواند قیمت انرژی در اروپا را افزایش دهد و فشار تازه‌ای بر صنایع و خانوارهای اروپایی وارد کند.
به گزارش ایران‌جیب، بر اساس اطلاعات مطرح‌شده در گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، ذخایر گاز اتحادیه اروپا در پایان اکتبر 2026 به حدود 75 درصد ظرفیت مخازن رسیده که پایین‌ترین سطح برای این مقطع از سال از 2013 تاکنون عنوان شده است.
این وضعیت در شرایطی رخ داده که اروپا پس از کاهش وابستگی به گاز روسیه، بیش از گذشته به واردات گاز طبیعی مایع (LNG) متکی شده و تحولات تنگه هرمز به یکی از عوامل مهم تأثیرگذار بر بازار انرژی این قاره تبدیل شده است.
احتمال سقوط ذخایر گاز اروپا به زیر 10 درصد
بر اساس سناریوی مطرح‌شده در گزارش، اگر زمستان 2027-2026 سردتر از حد معمول باشد و اختلال در صادرات LNG از خلیج فارس ادامه پیدا کند، ذخایر گاز اتحادیه اروپا ممکن است تا پایان مارس 2027 به کمتر از 10 درصد ظرفیت قابل استفاده کاهش یابد.
کارشناسان هشدار می‌دهند کاهش سطح ذخایر به زیر 30 درصد در برخی مخازن می‌تواند سرعت برداشت گاز را محدود کرده و تأمین انرژی را دشوارتر کند.
تنگه هرمز و فشار بر بازار جهانی گاز
طبق آمار ارائه‌شده، اختلال در عبور محموله‌های LNG از تنگه هرمز طی ماه‌های مارس تا اکتبر 2026 باعث کاهش بیش از 60 میلیارد مترمکعبی بارگیری گاز مایع قطر و امارات نسبت به مدت مشابه سال قبل شده است.
هرچند حدود 90 درصد LNG عبوری از هرمز در سال 2025 به مقصد کشورهای آسیایی ارسال می‌شد، کاهش عرضه این محموله‌ها رقابت خریداران آسیایی و اروپایی برای تأمین گاز از سایر صادرکنندگان را تشدید کرده است.
افزایش قیمت گاز اروپا به حدود 20 دلار
بر اساس داده‌های مطرح‌شده، میانگین قیمت گاز در بازار TTF اروپا طی ماه‌های مارس تا اکتبر 2026 به حدود 20 دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا رسیده است. در همین دوره، قیمت گاز مایع در بازار آسیا حدود 21.5 دلار بوده است.
نزدیک‌شدن قیمت گاز در بازارهای اروپا و آسیا نشان می‌دهد رقابت برای خرید محموله‌های LNG افزایش یافته و هرگونه اختلال جدید در عرضه می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت‌ها وارد کند.
بحران انرژی اروپا پیش از کمبود واقعی گاز
مهم‌ترین نگرانی برای اقتصاد اروپا صرفاً تمام‌شدن ذخایر گاز نیست، بلکه افزایش هزینه تأمین انرژی است.
صنایع فولاد، پتروشیمی، کود شیمیایی و شیشه از جمله بخش‌هایی هستند که در برابر افزایش قیمت گاز آسیب‌پذیری بیشتری دارند.
در چنین شرایطی، حتی اگر اروپا بتواند گاز مورد نیاز خود را تأمین کند، افزایش هزینه واردات انرژی می‌تواند به رشد هزینه تولید، کاهش رقابت‌پذیری صنایع و افزایش فشار اقتصادی بر خانوارها منجر شود.
تداوم اختلال در تنگه هرمز می‌تواند بدون قطع مستقیم صادرات گاز به اروپا، از طریق افزایش رقابت جهانی برای خرید LNG، هزینه انرژی این قاره را بالا ببرد.