همزمان با ادامه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در دوحه، قطر تلاش می‌کند با آزادسازی بیش از 6 میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران، زمینه دستیابی به توافق و بازگشایی تنگه هرمز را فراهم کند. با این حال، کشورهای حاشیه خلیج فارس نسبت به احتمال تشدید دوباره درگیری‌ها هشدار داده‌اند.
به گزارش ایران جیب، تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ و کاهش تنش میان تهران و واشنگتن وارد مرحله حساسی شده است. قطر در سومین روز مذاکرات غیرمستقیم، طرحی را دنبال می‌کند که می‌تواند مسیر دستیابی به توافق موقت و بازگشایی تنگه هرمز را هموار کند.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، یکی از محورهای اصلی رایزنی‌ها، آزادسازی بیش از 6 میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران در مقابل اقداماتی برای کاهش تنش و تسهیل عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز است.
پیشنهاد جدید برای توافق در 48 ساعت
در طرح مورد بحث، کاهش تحریم‌های آمریکا، بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری گفت‌وگوهای هسته‌ای به‌عنوان محورهای احتمالی توافق مطرح شده است.
گفته می‌شود ایران با کاهش مهلت اجرای مراحل پیشنهادی از 7 روز به 2 روز موافقت کرده است؛ موضوعی که در صورت توافق نهایی می‌تواند روند اجرای تعهدات را تسریع کند.
با این حال، اختلافات اساسی همچنان پابرجاست و مقام‌های ایرانی تأکید دارند که هرگونه توافق باید با رعایت حقوق و منافع ملی کشور همراه باشد.
هشدار کشورهای منطقه درباره دور تازه جنگ
در شرایطی که تلاش‌های دیپلماتیک ادامه دارد، برخی مقام‌های کشورهای حاشیه خلیج فارس نسبت به پیامدهای شکست مذاکرات ابراز نگرانی کرده‌اند.
انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس امارات، با اشاره به فاصله مواضع تهران و واشنگتن هشدار داد که در صورت نزدیک نشدن دیدگاه‌های دو طرف، منطقه باید خود را برای بدترین سناریو آماده کند.
او در عین حال تأکید کرد که حفظ روابط با ایران برای امارات اهمیت اساسی دارد و کشورهای منطقه تمایلی به گرفتار شدن در بحرانی طولانی‌مدت ندارند.
بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، نیز هشدار داده است که مرحله احتمالی بعدی جنگ می‌تواند خطرناک‌تر و ویرانگرتر از درگیری‌های گذشته باشد.
موضع ایران در برابر تهدیدهای آمریکا
در مقابل تهدیدهای مطرح‌شده از سوی واشنگتن، مقام‌های ایرانی بر آمادگی کامل کشور برای دفاع از تمامیت ارضی و زیرساخت‌های ملی تأکید کرده‌اند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده است که نیروهای نظامی کشور برای دفاع از میهن کاملاً آماده‌اند، اما تهران همچنان به تلاش‌های دیپلماتیک فرصت می‌دهد.
در همین حال، دونالد ترامپ مدعی شده مذاکرات برای پایان دادن به جنگ به‌خوبی پیش می‌رود، هرچند همچنان اظهارات تهدیدآمیزی درباره احتمال اقدامات نظامی جدید مطرح می‌کند.
تنگه هرمز در مرکز معادلات سیاسی و اقتصادی
یکی از مهم‌ترین موضوعات مذاکرات، وضعیت تردد کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها در تنگه هرمز است؛ گذرگاهی راهبردی که نقش مهمی در انتقال انرژی جهان دارد.
ادامه نااطمینانی درباره امنیت کشتیرانی می‌تواند هزینه حمل‌ونقل دریایی، بیمه کشتی‌ها و قیمت جهانی نفت را تحت تأثیر قرار دهد.
کشورهای منطقه امیدوارند دستیابی به توافق موقت، علاوه بر کاهش خطر درگیری نظامی، زمینه بازگشت ثبات به بازارهای انرژی و تجارت بین‌المللی را فراهم کند.
توافق نزدیک است یا جنگی گسترده‌تر در راه خواهد بود؟
در حالی که قطر تلاش می‌کند پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در روز سه‌شنبه 3 نوامبر، زمینه پیشرفت مذاکرات را فراهم کند، هنوز نشانه قطعی از دستیابی به توافق نهایی منتشر نشده است.
اکنون دو مسیر متفاوت پیش روی منطقه قرار دارد؛ موفقیت دیپلماسی و کاهش تنش‌ها یا شکست مذاکرات و افزایش خطر رویارویی نظامی.
با توجه به ادامه رایزنی‌ها، روزهای آینده می‌تواند برای آینده روابط ایران و آمریکا و وضعیت امنیتی خلیج فارس تعیین‌کننده باشد.