مدیرعامل ایران‌ایر از جزئیات تازه و پرهزینه خرید 2 فروند هواپیمای ایرباس A330 پرده برداشت. به گفته وی، این هواپیماها که قرار بود از محل مطالبات نفتی ایران تأمین شوند، در نهایت با هزینه‌ای حدود 18 هزار میلیارد تومان به ایران‌ایر تحمیل شده‌اند؛ رقمی که به گفته او می‌توانست صرف خرید 12 فروند هواپیمای دیگر شود.
به گزارش ایران جیب، پرونده خرید 2 فروند هواپیمای ایرباس A330 از مسیر همکاری با یک شرکت چینی، با اظهارات تازه مدیرعامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران وارد مرحله جدیدی شده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری ایلنا، این معامله در چارچوب توافق‌هایی انجام شده که قرار بود بخشی از مطالبات نفتی ایران از طریق تأمین کالا، تجهیزات و اجرای پروژه‌های زیرساختی تسویه شود.
با این حال، مدیرعامل ایران‌ایر می‌گوید نتیجه این فرآیند، تحمیل بدهی سنگین به شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران بوده است.
2 هواپیما به جای 12 هواپیما!
طاهر عبدالحی، مدیرعامل ایران‌ایر، در تشریح جزئیات این معامله اعلام کرد که قیمت کارشناسی 2 فروند هواپیمای ایرباس حدود 101 میلیون دلار تعیین شده بود، اما در مکاتبات اولیه مبلغ 121 میلیون دلار برای پرداخت مطرح شد.
به گفته وی، پس از تغییر نحوه تأمین مالی و افزایش نرخ ارز، هزینه نهایی خرید این هواپیماها با احتساب تسهیلات و سود بانکی به حدود 17 تا 18 هزار میلیارد تومان رسید.
عبدالحی تأکید کرد که اگر ایران‌ایر اختیار تصمیم‌گیری درباره نحوه هزینه‌کرد منابع را داشت، می‌توانست با حدود 101 میلیون و 600 هزار دلار، 12 فروند هواپیمای ایرباس A340 خریداری کند.
وی همچنین گفت گزینه دیگری وجود داشت که بر اساس آن، امکان خرید 8 فروند ایرباس A340 و تعمیر 6 فروند هواپیمای زمین‌گیر ناوگان فراهم می‌شد.
بازپرداخت ماهانه 500 میلیارد تومان برای 4 سال
مدیرعامل ایران‌ایر درباره نحوه پرداخت هزینه این هواپیماها توضیح داد که شرکت باید بدهی مربوط به خرید را از محل تسهیلات و با سود 24 درصد بازپرداخت کند.
بر اساس اظهارات وی، ایران‌ایر متعهد شده است به مدت 48 ماه، ماهانه 500 میلیارد تومان پرداخت کند.
عبدالحی همچنین اعلام کرد که در فرآیند محاسبه بدهی، نرخ ارز تا 136 هزار تومان افزایش یافته و همین موضوع هزینه نهایی معامله را به‌شدت بالا برده است.
ماجرای عجیب موتورهای همراه ایرباس‌ها
یکی دیگر از ابهامات این پرونده، وضعیت موتورهایی است که گفته می‌شد همراه هواپیماها تحویل داده شده‌اند.
مدیرعامل ایران‌ایر اعلام کرد برخلاف تصور اولیه درباره تحویل 4 موتور، یکی از اقلام صرفاً پوسته موتور بوده و 3 موتور دیگر نیز عمر عملیاتی محدودی داشته‌اند.
به گفته عبدالحی، این موتورها تنها حدود 4 تا 6 ماه قابلیت استفاده در عملیات پروازی دارند.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که پیش‌تر مسئولان وقت سازمان هواپیمایی کشوری، گزارش‌های مربوط به گران‌خریدن این هواپیماها را رد کرده بودند.
بدهی 826 میلیون دلاری شرکت چینی به ایران
در بخش دیگری از گزارش ایلنا، تصویری از مکاتبات مربوط به مطالبات یک شرکت ایرانی از طرف چینی منتشر شده است.
بر اساس نامه‌ای به تاریخ 30 نوامبر 2025، میزان بدهی معوق شرکت چینی بابت محموله‌های تحویل‌شده در سال‌های 2022 تا 2024، معادل 826 میلیون و 607 هزار و 646 دلار اعلام شده است.
در این نامه همچنین به توافق‌هایی برای تسویه بخشی از بدهی از طریق قراردادهای تأمین تجهیزات، فروش نفتکش‌ها و سهم مربوط به هواپیماها اشاره شده است.
البته مبلغ اعلام‌شده مربوط به مطالبات مندرج در این مکاتبه است و نباید آن را صرفاً بدهی ناشی از خرید 2 فروند ایرباس دانست.
سرنوشت قرارداد بزرگ هواپیمایی چه شد؟
طبق گزارش منتشرشده، همکاری با شرکت چینی قرار بود زمینه تأمین 55 فروند هواپیما و اجرای طرح‌های بزرگ زیرساختی از جمله توسعه فرودگاه امام خمینی را فراهم کند.
با این حال، این گزارش مدعی است بخش عمده برنامه‌های پیش‌بینی‌شده اجرایی نشده و تنها 2 فروند هواپیما از این مسیر وارد ناوگان شده‌اند.
اکنون اظهارات مدیرعامل ایران‌ایر درباره هزینه نهایی خرید، نحوه تأمین مالی و وضعیت موتورهای تحویلی، پرسش‌های تازه‌ای درباره شیوه اجرای قراردادها و مدیریت منابع حاصل از مطالبات نفتی ایجاد کرده است.