آلودگی نفتی ناشی از درگیری‌های نظامی در خلیج فارس به بیش از 160 کیلومتر از سواحل استان هرمزگان رسیده است؛ بحرانی زیست‌محیطی که به گفته مسئولان، آثار آن ممکن است تا سال‌ها باقی بماند و احیای کامل زیستگاه‌های آسیب‌دیده امکان‌پذیر نباشد.
به گزارش ایران جیب، گسترش لکه‌های نفتی ناشی از آسیب‌دیدن شناورها و نفتکش‌ها در جریان جنگ، بخش‌هایی از سواحل جنوبی ایران را با آلودگی گسترده مواجه کرده است؛ آلودگی‌ای که علاوه بر تهدید آبزیان و جنگل‌های حرا، می‌تواند پیامدهای اقتصادی و زیست‌محیطی بلندمدتی داشته باشد.
براساس ارزیابی‌های سازمان حفاظت محیط زیست، بیش از 160 کیلومتر از خط ساحلی استان هرمزگان تحت تأثیر آلودگی‌های نفتی قرار گرفته است.
کدام مناطق خلیج فارس آلوده شده‌اند؟
امید صدیقی، مدیرکل دفتر آلودگی دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، اعلام کرد که آلودگی‌های ناشی از جنگ عمدتاً جنوب جزیره قشم و جزیره هنگام را تحت تأثیر قرار داده‌اند.
همچنین بخش‌هایی از سواحل لاوان، جزیره شیدور، بندرعباس، بندرلنگه، سیریک، قشم و هرمز با آلودگی نفتی مواجه شده‌اند.
به گفته وی، سواحل شیب‌دراز و بخش کوچکی از جنگل‌های دست‌کاشت حرا در روستای نقاشه نیز آسیب دیده‌اند؛ اما جنگل‌های بزرگ و حفاظت‌شده حرا در شمال قشم آلوده نشده‌اند.
نفت به عمق سواحل نفوذ کرده است
صدیقی توضیح داد که شرایط جنگی و محدودیت فعالیت در دریا باعث شد عملیات مهار لکه‌های نفتی در زمان مناسب انجام نشود و آلودگی به سواحل برسد.
اگرچه بخش قابل‌توجهی از آلودگی‌های سطحی در چند مرحله پاک‌سازی شده، اما حجم بالای نفت موجب نفوذ مواد آلاینده به رسوبات ساحلی شده است.
به گفته این مقام مسئول، پاک‌سازی کامل این آلودگی‌ها ممکن است سال‌ها زمان ببرد و بازگشت اکوسیستم به شرایط پیش از جنگ، حتی پس از عملیات احیا، تضمین‌شده نیست.
تهدید ماهیان، میگوها و جنگل‌های حرا
آلودگی نفتی علاوه بر تهدید جنگل‌های حرا، زیستگاه ماهیان، میگوها، لاک‌پشت‌های دریایی، دلفین‌ها و دیگر آبزیان خلیج فارس را نیز در معرض خطر قرار داده است.
بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد ورود آلودگی به مزارع و قفس‌های پرورش ماهی موجب تلفات و خسارات اقتصادی شده است.
همچنین احتمال ورود ترکیبات نفتی به زنجیره غذایی آبزیان، نگرانی‌هایی درباره پیامدهای این آلودگی برای سلامت مصرف‌کنندگان ایجاد کرده است.
آلودگی خلیج فارس ممکن است دهه‌ها باقی بماند
بررسی‌های ماهواره‌ای منتشرشده در گزارش‌های بین‌المللی حاکی از آن است که میزان آلودگی نفتی خلیج فارس در مقایسه با شرایط عادی دست‌کم 2 برابر شده است.
کارشناسان هشدار می‌دهند که به دلیل عمق نسبتاً کم خلیج فارس و محدود بودن ارتباط آن با آب‌های آزاد از طریق تنگه هرمز، آلاینده‌های نفتی می‌توانند برای مدت طولانی در این پهنه آبی باقی بمانند.
تجربه آلودگی نفتی جنگ خلیج فارس در سال 1991 نیز نشان می‌دهد که آثار چنین حوادثی حتی پس از گذشت چند دهه ممکن است در رسوبات ساحلی مشاهده شود.
ارزیابی نهایی خسارات به پایان جنگ موکول شد
مدیرکل دفتر آلودگی دریایی سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد که به دلیل تداوم درگیری‌ها و محدودیت دسترسی به برخی مناطق ساحلی و دریایی، هنوز امکان برآورد دقیق خسارات وجود ندارد.
به گفته وی، کارگروه ویژه‌ای برای بررسی جامع خسارات زیست‌محیطی تشکیل شده و قرار است پس از فراهم شدن شرایط، نمونه‌برداری و ارزیابی تخصصی مناطق آسیب‌دیده انجام شود.
کارشناسان تأکید دارند که پاک‌سازی لکه‌های نفتی تنها نخستین مرحله مقابله با بحران است و احیای زیستگاه‌های آسیب‌دیده خلیج فارس به برنامه‌ریزی بلندمدت، تجهیزات تخصصی و هزینه‌های سنگین نیاز خواهد داشت.