تحولات نظامی منطقه، اختلاف دیدگاه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس درباره امنیت و نحوه تعامل با ایران را آشکارتر کرده است؛ اختلافهایی که نشان میدهد این کشورها برای آینده منطقه نسخه یکسانی ندارند.
به گزارش ایران جیب، ارزیابی مطرحشده در یک مقاله تحلیلی نشان میدهد اعضای شورای همکاری، با وجود تداوم روابط امنیتی با آمریکا، درباره میزان اتکا به واشنگتن، خرید تجهیزات دفاعی و اولویتدادن به دیپلماسی به جمعبندی مشترکی نرسیدهاند.
در این میان، قطر و عمان بر میانجیگری و گفتوگو تأکید بیشتری دارند و برخی دیگر از اعضا، تقویت توان دفاعی را در اولویت قرار دادهاند. این تفاوت رویکرد، ضرورت توجه به منافع و ملاحظات جداگانه هر کشور را برجسته کرده است.
اختلافهایی که پیش از جنگ وجود داشت
شکاف در شورای همکاری صرفاً محصول درگیریهای اخیر نیست. بحران روابط با قطر در سال 2017، اختلاف عربستان و امارات در پرونده یمن و مواضع متفاوت اعضا درباره عادیسازی روابط با اسرائیل، پیشتر نیز بر انسجام این مجموعه اثر گذاشته بود.
تحولات اخیر این اختلافها را نمایانتر کرده و پرسش درباره کارآمدی ترتیبات امنیتی متکی بر قدرتهای خارجی را در پایتختهای منطقه افزایش داده است.
تأخیر در تأمین تجهیزات؛ چالش شرکای واشنگتن
یکی از محورهای این ارزیابی، فاصله میان نیازهای دفاعی کشورهای منطقه و سرعت تحویل تجهیزات آمریکایی است. طولانیشدن فرایند تأمین تسلیحات، محدودیتهای صادراتی و مشکلات هماهنگی در واشنگتن، از دلایل توجه این کشورها به تأمینکنندگان دیگر عنوان شده است.
همزمان، برخی اعضای شورا به دنبال توسعه صنایع دفاعی داخلی و افزایش توان مستقل خود هستند. این مسیر لزوماً به معنای قطع همکاری با آمریکا نیست، اما از تلاش برای متنوعکردن گزینههای امنیتی حکایت دارد.
گفتوگو با ایران؛ بخشی از مسیر ثبات منطقه
در بخش دیگری از این تحلیل، بر ضرورت رایزنی با کشورهای منطقه درباره هر توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن تأکید شده است. تفاوت دیدگاه اعضای شورا نیز نشان میدهد رویکرد واحد و مورد توافقی درباره نحوه تعامل با ایران وجود ندارد.
مجموع این تحولات نشان میدهد آینده امنیت خلیج فارس، علاوه بر توان دفاعی، به گفتوگو، اعتمادسازی و درنظرگرفتن منافع کشورهای منطقه وابسته است؛ مسیری که میتواند زمینه کاهش تنش و حفاظت از زیرساختهای اقتصادی را فراهم کند.
