گمرک ایران با ابلاغ دستورالعمل جدیدی، شرایط ترخیص و شماره‌گذاری خودروهای وارداتی ایرانیان مقیم خارج از کشور را مشخص کرد. بر اساس این بخشنامه، برخی خودروها امکان ترخیص مشروط از گمرک را خواهند داشت، اما تا زمان تعیین ارزش نهایی و تسویه بدهی احتمالی، اجازه شماره‌گذاری ندارند.
به گزارش ایران جیب، گمرک ایران در بخشنامه‌ای خطاب به مدیران کل و ناظران گمرکات اجرایی کشور، ضوابط جدیدی را برای ترخیص خودروهای وارداتی متعلق به ایرانیان مقیم خارج از کشور ابلاغ کرده است.
هدف از این دستورالعمل، تسریع در فرآیند ترخیص خودروها، جلوگیری از تضییع حقوق دولت و ایجاد رویه یکسان در گمرکات کشور تا زمان مشخص شدن ارزش قطعی خودروهای وارداتی اعلام شده است.
بر اساس این بخشنامه، خودروهایی که هنوز شناسه ارزش گمرکی (TSC) برای آنها تعیین نشده است، می‌توانند با رعایت شرایط مشخصی و پیش از اعلام نظر نهایی کارگروه مربوطه، به‌صورت مشروط ترخیص شوند.
با این حال، ترخیص خودرو به معنای صدور مجوز شماره‌گذاری نیست و مالکان برای دریافت پلاک باید مراحل تعیین ارزش و تسویه حساب گمرکی را به‌طور کامل طی کنند.
7 شرط جدید برای ترخیص و پلاک‌گذاری خودروهای وارداتی
1. دریافت تعهد محضری از مالک خودرو
صاحب خودرو موظف است تعهدنامه رسمی ارائه کند که در صورت تعیین ارزش گمرکی بالاتر از مبلغ اظهارشده، مابه‌التفاوت حقوق ورودی را پس از نخستین ابلاغ گمرک پرداخت کند.
2. ممنوعیت شماره‌گذاری تا تسویه نهایی
در سامانه جامع امور گمرکی، هشدار قرمزرنگی ثبت خواهد شد که نشان می‌دهد شماره‌گذاری خودرو تا زمان پرداخت بدهی احتمالی و صدور مفاصاحساب نهایی امکان‌پذیر نیست.
3. محدودیت صدور اسناد خروج گمرکی
گمرکات اجرایی موظف شده‌اند تا زمان تعیین تکلیف نهایی، از ثبت بیجک در سامانه EPL و تأیید سفر خروج در سامانه IRICS خودداری کنند.
4. هماهنگی با پلیس امنیت اقتصادی
برای جابه‌جایی خودرو از محوطه گمرکی به انبار مالک، موضوع باید از طریق مکاتبه رسمی به پلیس امنیت اقتصادی فراجا اطلاع داده شود.
5. ارسال مشخصات خودرو برای تعیین ارزش
گمرکات باید اطلاعات کامل خودرو را به دفتر تعیین ارزش گمرک ایران ارسال کنند تا بررسی ارزش گمرکی و ایجاد شناسه TSC انجام شود.
6. بررسی خودروهای ترخیص‌شده قبلی
در مورد خودروهایی که پیش از این بدون شناسه ارزش گمرکی ترخیص شده‌اند، گمرک موظف است اقدامات قانونی لازم، از جمله صدور مطالبه‌نامه بابت کسری احتمالی حقوق ورودی، را انجام دهد.
7. صدور مجوز پلاک پس از تسویه حساب
پس از تعیین ارزش نهایی، ایجاد شناسه TSC و پرداخت مابه‌التفاوت احتمالی، اسناد لازم صادر و مجوز ادامه فرآیند شماره‌گذاری با تأیید گمرک فراهم خواهد شد.
تکلیف خودروهایی که با تعهد ترخیص می‌شوند چیست؟
یکی از مهم‌ترین نکات بخشنامه جدید، تفکیک فرآیند ترخیص مشروط از شماره‌گذاری خودرو است.
بر این اساس، مالکان خودروهای فاقد شناسه ارزش می‌توانند با ارائه تعهدنامه و رعایت ضوابط اعلام‌شده، برای ترخیص مشروط اقدام کنند؛ اما امکان دریافت پلاک تا پیش از تسویه نهایی وجود نخواهد داشت.
این موضوع می‌تواند برای افرادی که قصد استفاده سریع از خودروی وارداتی خود را دارند، اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا ممکن است میان ترخیص مشروط و دریافت مجوز شماره‌گذاری فاصله زمانی ایجاد شود.
آیا تمام خودروهای وارداتی مشمول ممنوعیت پلاک‌گذاری هستند؟
خیر. محدودیت اعلام‌شده در این بخشنامه مربوط به خودروهای وارداتی ایرانیان مقیم خارج از کشور است که فاقد شناسه ارزش گمرکی TSC هستند و مالکان آنها درخواست ترخیص پیش از تعیین ارزش نهایی را دارند.
بنابراین، این ابلاغیه به معنای ممنوعیت عمومی شماره‌گذاری تمام خودروهای وارداتی کشور نیست.
تأثیر بخشنامه جدید بر بازار خودروهای وارداتی
اجرای این دستورالعمل از یک سو می‌تواند به کاهش توقف خودروهای مشمول در گمرک کمک کند و از سوی دیگر، فرآیند دریافت پلاک را به تعیین تکلیف کامل ارزش گمرکی وابسته خواهد کرد.
همچنین احتمال مطالبه مابه‌التفاوت حقوق ورودی، موضوعی است که مالکان باید پیش از اقدام به ترخیص مشروط در محاسبات مالی خود لحاظ کنند.
در مجموع، بخشنامه جدید مسیر ترخیص مشروط برخی خودروهای وارداتی را باز می‌گذارد، اما تا زمانی که ارزش نهایی خودرو مشخص نشده و بدهی احتمالی گمرکی تسویه نشود، امکان شماره‌گذاری آن فراهم نخواهد شد.