بازار جهانی حمل‌ونقل دریایی نفت با افزایش چشمگیر نرخ کرایه نفتکش‌ها روبه‌رو شده است؛ به‌طوری‌که درآمد معادل روزانه ابرنفتکش‌ها در مسیر خلیج فارس به چین به بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار دلار رسیده است. رشد ریسک‌های ژئوپولیتیکی، تغییر مسیر صادرات نفت و محدودیت ظرفیت نفتکش‌های آماده‌به‌کار از مهم‌ترین عوامل این جهش عنوان شده‌اند؛ روندی که می‌تواند هزینه انتقال نفت در بازار جهانی را در ماه‌های آینده بالا نگه دارد.
کرایه روزانه ابرنفتکش در مسیر خلیج فارس به چین چقدر است؟
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، بر اساس داده‌های گروه تخصصی سیگنال (The Signal Group)، درآمد معادل روزانه نفتکش‌های بسیار بزرگ حامل نفت خام موسوم به VLCC در ارزیابی هفتگی منتهی به ۹ اکتبر ۲۰۲۶ به حدود یک میلیون و ۴۱۲ هزار دلار در مسیر خلیج فارس به چین رسیده است.
در مسیر خلیج فارس به سنگاپور نیز این رقم حدود یک میلیون و ۴۴۸ هزار دلار گزارش شده است. این ارقام از رشد قابل‌توجه هزینه استفاده از ظرفیت حمل ابرنفتکش‌ها حکایت دارند.
نفتکش‌های VLCC از بزرگ‌ترین کشتی‌های حمل نفت خام در جهان هستند و بخش مهمی از انتقال نفت از مناطق تولیدکننده، به‌ویژه خاورمیانه، به بازارهای آسیایی را بر عهده دارند. افزایش نرخ کرایه این کشتی‌ها می‌تواند هزینه لجستیکی صادرات نفت را برای شرکت‌های فعال در این بازار افزایش دهد.
درآمد روزانه نفتکش‌ها در مسیرهای مختلف چقدر است؟
افزایش نرخ حمل نفت تنها به مسیرهای خلیج فارس محدود نیست و در مسیرهای دیگر نیز درآمد روزانه نفتکش‌ها در سطوح بالایی قرار گرفته است.
بر اساس ارزیابی هفتگی منتهی به ۹ اکتبر، درآمد معادل روزانه نفتکش‌های غول‌پیکر در برخی مسیرهای مهم به شرح زیر بوده است:
| مسیر حمل نفت | درآمد معادل روزانه |
|---|---|
| خلیج فارس به چین | ۱ میلیون و ۴۱۲ هزار دلار |
| خلیج فارس به سنگاپور | ۱ میلیون و ۴۴۸ هزار دلار |
| غرب آفریقا به چین | ۷۶۳ هزار دلار |
| خلیج آمریکا به چین | ۶۳۸ هزار دلار |
این ارقام نشان می‌دهد بازار حمل نفت در مسیرهای اصلی صادرات و واردات با افزایش هزینه مواجه شده است. البته درآمد معادل روزانه یک شاخص بازار حمل‌ونقل است و نباید آن را با سود خالص مالک نفتکش یکسان دانست؛ هزینه‌های عملیاتی، سوخت، بیمه و سایر مخارج نیز بر سود نهایی اثر می‌گذارند.
نرخ کرایه نفتکش‌های سوئزمکس و آفراماکس نیز جهش کرد
رشد نرخ‌ها به ابرنفتکش‌ها محدود نمانده و نفتکش‌های متوسط نیز افزایش درآمد قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند.
بر اساس داده‌های منتشرشده، درآمد معادل روزانه نفتکش‌های سوئزمکس در مسیر دریای سیاه به مدیترانه به حدود ۸۱۷ هزار دلار رسیده است. در مسیر خلیج فارس به مدیترانه نیز این رقم حدود ۷۵۹ هزار دلار گزارش شده است.
در بازار نفتکش‌های آفراماکس، درآمد روزانه در مسیر دریای شمال به قاره اروپا به حدود ۵۲۷ هزار دلار و در مسیر کویت به سنگاپور به حدود ۴۵۴ هزار دلار رسیده است.
این روند بیانگر آن است که فشار بر بازار حمل‌ونقل دریایی نفت در اندازه‌های مختلف کشتی‌ها مشاهده می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند هزینه انتقال نفت در مسیرهای منطقه‌ای و بین‌المللی را تحت تأثیر قرار دهد.
گزارش لویدز لیست از افزایش ۱۵۰ درصدی نرخ سوئزمکس
لویدز لیست نیز در گزارشی از جهش نرخ‌های شاخص کرایه نفتکش‌ها خبر داده است. طبق این گزارش، نرخ شاخص نفتکش‌های سوئزمکس در مسیر آمریکا به اروپا به ۵۷۷ هزار و ۷۹۲ دلار در روز رسیده که نسبت به هفته قبل ۱۵۰ درصد افزایش نشان می‌دهد.
همچنین نرخ سوئزمکس در مسیر غرب آفریقا به اروپا با رشد ۱۴۵ درصدی به ۵۶۷ هزار و ۱۳۸ دلار در روز رسیده است.
در سایر مسیرها نیز نرخ‌های قابل‌توجهی گزارش شده است:
| نوع نفتکش و مسیر | نرخ شاخص روزانه |
|---|---|
| VLCC در مسیر غرب آفریقا به چین | ۶۹۷ هزار و ۱۶۰ دلار |
| آفراماکس در مسیر خلیج آمریکا به اروپا | ۳۱۳ هزار و ۷۹۴ دلار |
اختلاف میان برخی ارقام گزارش‌شده از سوی منابع مختلف می‌تواند به تفاوت شاخص‌ها، روش محاسبه، زمان ارزیابی و نوع قراردادهای مورد بررسی مربوط باشد؛ بنابراین، این ارقام لزوماً قابل مقایسه مستقیم با یکدیگر نیستند.
چرا هزینه حمل نفت در بازار جهانی افزایش یافته است؟
تحلیل مؤسسه کپلر نشان می‌دهد چند عامل مهم در رشد نرخ کرایه نفتکش‌ها نقش داشته‌اند. افزایش ریسک‌های ژئوپولیتیکی، تغییر مسیر صادرات نفت عربستان سعودی، افزایش بارگیری از بنادر شرقی این کشور و محدودیت ظرفیت نفتکش‌های آماده‌به‌کار از جمله این عوامل هستند.
وقتی ریسک‌های امنیتی در مسیرهای دریایی افزایش پیدا می‌کند، مالکان کشتی‌ها و شرکت‌های حمل‌ونقل ممکن است برای پذیرش سفرهای پرریسک نرخ‌های بالاتری مطالبه کنند. هم‌زمان، تغییر مسیر بارگیری و افزایش تقاضا برای نفتکش‌ها می‌تواند تعداد کشتی‌های در دسترس در سایر مسیرها را کاهش دهد و فشار بیشتری بر نرخ‌ها وارد کند.
در چنین شرایطی، حتی اگر تقاضای جهانی نفت به همان نسبت افزایش نیابد، محدودیت عرضه ظرفیت حمل نیز می‌تواند موجب بالا رفتن کرایه‌ها شود. به همین دلیل، بازار نفتکش‌ها علاوه بر وضعیت تولید و مصرف نفت، به تحولات سیاسی، امنیتی و مسیرهای تجارت دریایی نیز حساس است.
پیش‌بینی نرخ حمل نفت در سه‌ماهه پایانی ۲۰۲۶
مؤسسه کپلر پیش‌بینی کرده است که در صورت ادامه ریسک‌های امنیتی و افزایش بارگیری نفت از خلیج فارس، نرخ حمل نفت در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ همچنان در سطوح بالا باقی بماند.
تداوم این وضعیت می‌تواند هزینه انتقال نفت را برای صادرکنندگان و خریداران افزایش دهد و بر اقتصاد حمل‌ونقل دریایی اثر بگذارد. با این حال، مسیر آینده نرخ‌ها به عواملی مانند تحولات امنیتی، میزان عرضه نفتکش‌های آماده‌به‌کار، تغییر مسیر محموله‌ها و شرایط تقاضای جهانی وابسته خواهد بود.
جهش کرایه نفتکش‌ها چه اهمیتی برای بازار نفت دارد؟
افزایش درآمد معادل روزانه نفتکش‌ها به بیش از یک میلیون دلار در برخی مسیرهای اصلی، نشان‌دهنده فشار قابل‌توجه بر بازار حمل‌ونقل دریایی نفت است. اگر محدودیت ظرفیت و ریسک‌های ژئوپولیتیکی ادامه یابد، هزینه جابه‌جایی نفت نیز ممکن است در ماه‌های آینده بالا بماند؛ هرچند اثر نهایی آن بر قیمت نفت به مجموعه‌ای از عوامل عرضه، تقاضا و هزینه‌های حمل بستگی دارد.