لغو معافیت سهم پیش‌پرداخت از افزایش قیمت، یکی از مزیت‌های مهم پیش‌فروش خودرو را از بین می‌برد؛ خریدار پول خود را ماه‌ها زودتر پرداخت می‌کند، اما همچنان با ریسک افزایش بهای کل خودرو هنگام تحویل روبه‌روست.
به گزارش ایران جیب، بر اساس رأی گزارش‌شده هیئت عمومی دیوان عدالت اداری درباره ابطال مصوبات 473، 563 و 740 شورای رقابت، قاعده معافیت سهم پیش‌پرداخت خودرو از افزایش قیمت کنار گذاشته شده است. در نتیجه، مبلغی که مشتری در ابتدای ثبت‌نام می‌پردازد، دیگر مانند گذشته بخشی از بهای خودرو را در برابر افزایش قیمت‌های بعدی تثبیت نمی‌کند.
این تغییر، محاسبات خریداران را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ زیرا پرداخت زودهنگام وجه، بدون تثبیت بخشی از قیمت، جذابیت اقتصادی کمتری خواهد داشت.
پول خریدار زودتر پرداخت می‌شود، اما قیمت تثبیت نمی‌شود
یکی از انگیزه‌های اصلی ورود به طرح‌های پیش‌فروش، کاهش اثر افزایش قیمت بر هزینه نهایی خرید بود. مشتری بخشی از پول خودرو را زودتر پرداخت می‌کرد تا همان سهم از افزایش قیمت‌های بعدی مصون بماند.
با حذف این مزیت، خریدار برای چند ماه به پول خود دسترسی ندارد و در زمان تکمیل وجه نیز ممکن است افزایش قیمت بر کل بهای خودرو محاسبه شود. بنابراین، علاوه بر انتظار برای تحویل، باید توان پرداخت مبلغی نامشخص در آینده را هم داشته باشد.
البته صرفه اقتصادی پیش‌فروش همچنان به شرایط هر قرارداد بستگی دارد. سود مشارکت احتمالی، موعد تحویل و فاصله قیمت کارخانه با بازار می‌تواند بر نتیجه اثر بگذارد؛ اما حذف معافیت پیش‌پرداخت، یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این روش خرید را تضعیف می‌کند.
تأمین نقدینگی خودروساز با افزایش ریسک مشتری
پیش‌فروش برای خودروسازان ابزار تأمین نقدینگی است. شرکت، بخشی از هزینه تولید را پیش از تحویل خودرو از مشتری دریافت می‌کند و این منابع را در اختیار دارد.
در شرایط جدید، اگر قرارداد سود مشارکت یا سازوکار جبرانی مؤثری نداشته باشد، خریدار پول خود را زودتر در اختیار شرکت قرار می‌دهد، بدون آنکه در مقابل، بخشی از قیمت خودرو برای او تثبیت شود. این وضعیت، توازن منافع میان مشتری و تولیدکننده را تغییر می‌دهد.
همچنین اگر موعد تحویل با دوره افزایش قیمت هم‌زمان شود، فشار تکمیل وجه می‌تواند بیشتر شود. نحوه محاسبه قیمت و خسارت تأخیر در چنین وضعیتی، به مفاد قرارداد و مقررات مربوط بستگی خواهد داشت.
کاهش جذابیت پیش‌فروش برای مصرف‌کنندگان
برای خریدار مصرفی، پیش‌فروش زمانی جذاب است که پرداخت زودهنگام پول، مزیتی روشن مانند تثبیت قیمت، سود مشارکت مناسب یا اختلاف قابل توجه قیمت کارخانه و بازار داشته باشد.
با کاهش این مزایا، ممکن است بخشی از مشتریان ترجیح دهند منابع خود را تا زمان خرید حفظ کنند و به سراغ فروش فوری یا خودروهای آماده تحویل بروند.
اکنون شفافیت فرمول قیمت‌گذاری، زمان تحویل و تعهدات جبرانی خودروساز اهمیت بیشتری پیدا کرده است. بدون سازوکاری که منافع خریدار را نیز تأمین کند، پیش‌فروش می‌تواند برای بسیاری از مردم به پرداخت زودهنگام پول برای خریدی با قیمت نامشخص تبدیل شود.