وزارت راه و شهرسازی در واکنش به گزارش دیوان محاسبات درباره فعال‌سازی بخش ثبت‌نام متقاضیان مسکن، اعلام کرد که سامانه «طرح‌های حمایتی مسکن» یا «تم» فعال است و ادعای غیرفعال بودن آن با واقعیت موجود مطابقت ندارد. این وزارتخانه تأکید کرده است که فعال بودن هر بخش از سامانه به ظرفیت زمین، شرایط قانونی و الزامات اجرایی هر طرح بستگی دارد.
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، وزارت راه و شهرسازی در پاسخ به گزارش اخیر دیوان محاسبات کشور درباره وضعیت سامانه حمایتی مسکن، تأکید کرد که مکاتبه منتشرشده از سوی دیوان محاسبات صرفاً بخشی از یک فرآیند اداری بوده و نباید به‌عنوان نتیجه نهایی بررسی عملکرد این وزارتخانه تلقی شود.
وزارت راه: انتشار گزارش دیوان محاسبات یک‌طرفه بود
وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده است که مکاتبات میان دستگاه‌های اجرایی و نهادهای نظارتی بخشی از فرآیند معمول اداری است و دستگاه اجرایی پس از دریافت تذکر یا درخواست توضیح، باید پاسخ‌ها و مستندات خود را ارائه کند.
این وزارتخانه معتقد است انتشار بخشی از یک مکاتبه پیش از دریافت و انعکاس پاسخ دستگاه مربوطه، می‌تواند تصویری ناقص از موضوع ایجاد کند. به گفته وزارت راه، در موضوعات تخصصی و کارشناسی باید امکان ارائه توضیحات طرف مورد اشاره نیز فراهم شود.
سامانه «تم» فعال است
محور اصلی پاسخ وزارت راه و شهرسازی، رد ادعای غیرفعال بودن سامانه «تم» است.
این وزارتخانه اعلام کرده است: ادعای مطرح‌شده درباره «عدم راه‌اندازی و غیرفعال بودن سامانه طرح‌های حمایتی مسکن» به‌صورت مطلق، با واقعیت موجود منطبق نیست.
بر اساس توضیحات وزارت راه، سامانه «تم» در حال حاضر برای اجرای برنامه‌ها و طرح‌های مختلف حمایتی مسکن مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ از جمله:
-
اجرای برنامه‌های مرتبط با قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت
-
ثبت‌نام و واگذاری اراضی روستایی در حدود ۱۴۰۰ روستا
-
ثبت‌نام و واگذاری زمین در شهرهای دارای ظرفیت
-
طرح مسکن استیجاری زوج‌های جوان با عنوان «آشیان»
-
تسهیلات کمک‌ودیعه مسکن مستأجران
-
سایر برنامه‌های حمایتی مسکن
چرا ثبت‌نام عمومی در همه شهرها باز نیست؟
وزارت راه و شهرسازی تأکید کرده است که فعال بودن یا نبودن یک بخش مشخص از فرآیند ثبت‌نام عمومی، به معنای تعطیلی کل سامانه یا توقف سیاست‌های حمایتی مسکن نیست.
در طرح‌های حمایتی ۹۹ ساله نیز، امکان ثبت‌نام در شهرها و روستاهایی فراهم است که زمین آماده‌سازی‌شده و مناسب سکونت در اختیار دارند. بنابراین در شهرهایی که زمین کافی یا آماده‌سازی‌شده وجود ندارد، وزارت راه اعلام کرده است که ایجاد صف متقاضیان و معطل نگه داشتن افراد را در دستور کار قرار نمی‌دهد.
به این ترتیب، از نگاه وزارت راه، وضعیت ثبت‌نام در هر منطقه باید با ظرفیت زمین و شرایط اجرایی همان منطقه بررسی شود و نمی‌توان صرفاً بر اساس باز یا بسته بودن یک بخش از سامانه، درباره کل فرآیند سیاست‌های حمایتی مسکن قضاوت کرد.
استناد وزارت راه به ماده ۵۰ قانون برنامه هفتم
وزارت راه و شهرسازی همچنین به ماده ۵۰ قانون برنامه هفتم پیشرفت استناد کرده و گفته است اجرای برنامه‌های تأمین و واگذاری زمین باید پس از انجام مطالعات، تهیه طرح‌های توسعه و آماده‌سازی و در چارچوب الزامات فنی، حقوقی و شهرسازی انجام شود.
بر همین اساس، این وزارتخانه اعلام کرده است که در مناطقی که شرایط لازم فراهم باشد، برای تأمین زمین و اجرای طرح‌های حمایتی اقدام خواهد کرد.
سامانه «تم» برای ثبت‌نام ایجاد شده، نه نیازسنجی مسکن
یکی دیگر از محورهای پاسخ وزارت راه، تفاوت میان کارکرد سامانه «تم» و فرآیند نیازسنجی مسکن است.
طبق توضیحات این وزارتخانه، سامانه «تم» از زمان راه‌اندازی بر اساس قانون جهش تولید مسکن در سال ۱۴۰۰، به‌عنوان یک سامانه عملیاتی برای ثبت‌نام متقاضیان طرح‌های حمایتی طراحی شده و هدف اصلی آن نیازسنجی مسکن نبوده است.
وزارت راه اعلام کرده است که نیازسنجی مسکن در دولت چهاردهم و در قالب «طرح جامع مسکن» انجام شده و سیاست‌گذاری‌های این حوزه بر مبنای این نیازسنجی و تکالیف قانونی دنبال می‌شود.
دیوان محاسبات چه گفته بود؟
دیوان محاسبات پیش از این بر ضرورت عملیاتی شدن کامل بخش ثبت‌نام متقاضیان مسکن و پذیرش متقاضیان جدید تأکید کرده بود. این نهاد معتقد بود اطلاعات مربوط به تقاضای واقعی مسکن باید به‌روزرسانی، ثبت و راستی‌آزمایی شود تا مبنای قابل اتکایی برای سیاست‌گذاری در این حوزه ایجاد شود.
وزارت راه و شهرسازی در مقابل تأکید کرده است که سامانه «تم» فعال بوده و برای طرح‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد و محدود بودن ثبت‌نام در برخی مناطق، ناشی از تفاوت ظرفیت زمین و الزامات اجرایی طرح‌هاست.
در نهایت، اختلاف مطرح‌شده میان دو دستگاه بیشتر بر سر نحوه و گستره فعال بودن بخش ثبت‌نام سامانه «تم» و کارکرد مورد انتظار از آن است؛ موضوعی که با ارائه مستندات اجرایی و بررسی کامل فرآیندهای ثبت‌نام می‌تواند روشن‌تر شود.