بازار لوازم خانگی خارجی در ایران پس از محدودیت واردات رسمی، با گسترش کالاهای واردشده از مسیرهای غیررسمی و افزایش فروش اینترنتی این محصولات، با چالش تازه‌ای مواجه شده است؛ فروش «گارانتی» توسط شرکت‌هایی که لزوماً نماینده رسمی برند سازنده نیستند. در این شیوه، خریدار علاوه بر قیمت کالا، مبلغ جداگانه‌ای برای دریافت کارت ضمانت پرداخت می‌کند؛ اما در زمان بروز خرابی ممکن است با محدودیت جدی در خدمات و تأمین قطعات مواجه شود.
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، بخش قابل‌توجهی از لوازم خانگی خارجی موجود در بازار از مسیرهای غیررسمی وارد کشور می‌شوند و برخی از این محصولات در پلتفرم‌های فروش آنلاین و شبکه‌های اجتماعی نیز به مشتریان عرضه می‌شوند. این کالاها معمولاً فاقد گارانتی رسمی هستند، اما در برخی موارد گزینه‌ای با عنوان «خرید گارانتی شرکتی» در کنار کالا به خریدار پیشنهاد می‌شود.
گارانتی یک‌ساله؛ هزینه‌ای که ممکن است خدماتی به همراه نداشته باشد
در این شیوه، خریدار برای دریافت یک کارت ضمانت معمولاً یک‌ساله، مبلغی جدا از قیمت کالا پرداخت می‌کند. فروشندگان نیز این گزینه را به‌عنوان راهکاری برای کاهش ریسک خرید کالای بدون گارانتی معرفی می‌کنند.
با این حال، نکته مهم این است که صرف داشتن یک کارت ضمانت به معنای برخورداری از خدمات پس از فروش واقعی نیست. به‌ویژه در کالاهای وارداتی غیررسمی، باید مشخص باشد شرکت صادرکننده کارت چه ارتباطی با تولیدکننده دارد، قطعات را از چه مسیری تأمین می‌کند و در صورت خرابی، چه تعهد مشخصی برای تعمیر یا تعویض قطعه دارد.
مشکل اصلی بعد از پایان سال اول نمایان می‌شود
یکی از چالش‌های مهم این مدل فروش زمانی آشکار می‌شود که کالا پس از مدتی دچار نقص فنی شود. خرابی بردهای الکترونیکی، قطعات اصلی و سایر اجزای تخصصی لوازم خانگی خارجی می‌تواند هزینه قابل‌توجهی برای مصرف‌کننده ایجاد کند.
در چنین شرایطی، خریدار ممکن است برای دریافت خدمات با درخواست پرداخت هزینه مجدد برای تمدید پوشش مواجه شود یا حتی با شرکتی روبه‌رو شود که دیگر فعالیت نمی‌کند یا نام و نشانی خود را تغییر داده است.
از سوی دیگر، غیررسمی بودن مسیر واردات می‌تواند تأمین قطعات اصلی را دشوار کند. در نتیجه، حتی اگر شرکتی کارت ضمانت صادر کرده باشد، توان واقعی آن برای تأمین قطعات و ارائه خدمات تخصصی باید مورد بررسی قرار گیرد.
تفاوت «تعمیرگاه مجاز» با «گارانتی رسمی»
یکی از نکات مهم در این بازار، تفاوت میان مجوز فعالیت یک واحد صنفی تعمیرات و مجوز ارائه خدمات پس از فروش رسمی است.
داشتن مجوز فعالیت صنفی برای تعمیرات لزوماً به معنای نمایندگی رسمی یک برند خارجی یا برخورداری از اختیار ارائه گارانتی شرکتی نیست. بنابراین مصرف‌کننده نباید صرفاً بر اساس عبارت‌هایی مانند «گارانتی شرکتی»، «خدمات ویژه» یا «تعمیرات مجاز» درباره اعتبار ضمانت یک کالا تصمیم بگیرد.
در مورد کالاهای قاچاق یا واردات غیررسمی نیز موضوع پیچیده‌تر است؛ زیرا نبود مسیر رسمی واردات، ارتباط با شرکت مادر و زنجیره مشخص تأمین قطعات، می‌تواند ارائه خدمات پس از فروش پایدار را با مشکل مواجه کند.
چرا خرید گارانتی جداگانه باید با احتیاط انجام شود؟
پرداخت مبلغ اضافه برای گارانتی زمانی برای مصرف‌کننده ارزشمند است که تعهدات شرکت ارائه‌دهنده روشن و قابل پیگیری باشد. خریدار باید پیش از پرداخت هزینه گارانتی، مشخصات شرکت، شرایط ضمانت، مدت پوشش، موارد استثنا، نحوه تأمین قطعات و نشانی مراکز خدمات را بررسی کند.
همچنین نباید صرفاً وجود یک کارت یا برگه ضمانت را معادل گارانتی رسمی تلقی کرد. ارزش واقعی گارانتی در زمانی مشخص می‌شود که کالا دچار خرابی شود و شرکت ارائه‌دهنده بتواند تعهد خود را عملی کند.
گارانتی واقعی باید پشتوانه خدمات داشته باشد
گسترش فروش لوازم خانگی خارجی بدون گارانتی رسمی در فضای آنلاین، در کنار عرضه کارت‌های ضمانت جداگانه، ضرورت نظارت بیشتر بر بازار خدمات پس از فروش را نشان می‌دهد. برای مصرف‌کننده، مهم‌تر از داشتن یک کارت گارانتی، مشخص بودن هویت و مسئولیت شرکت ارائه‌دهنده، امکان تأمین قطعات و قابلیت پیگیری حقوقی تعهدات آن است.
در نهایت، خریداران لوازم خانگی خارجی باید پیش از پرداخت هزینه اضافه برای گارانتی، درباره رسمی یا غیررسمی بودن واردات کالا و اعتبار شرکت ارائه‌دهنده خدمات تحقیق کنند؛ چراکه پرداخت هزینه برای یک کارت ضمانت، به‌تنهایی تضمینی برای دریافت خدمات واقعی در آینده نیست.