خروج 41 فروند هواپیمای فعال MD از چرخه پرواز، همزمان با تشدید محدودیت‌های تأمین قطعات، می‌تواند ظرفیت جابه‌جایی مسافر را کاهش دهد و اشتغال مستقیم حدود 5000 نفر را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش ایران جیب از تسنیم، صنعت حمل‌ونقل هوایی کشور با محدودیت تازه‌ای مواجه شده است؛ 41 فروند هواپیمای عملیاتی MD از چرخه پرواز خارج شده‌اند، در حالی که تحریم‌ها، افزایش هزینه‌های ارزی و دشواری تأمین قطعات، امکان جایگزینی و تعمیر ناوگان را محدود کرده است.
در ناوگان ایران 55 فروند هواپیمای MD متعلق به 12 شرکت هواپیمایی وجود دارد که 41 فروند از آنها فعال بوده‌اند. بخش قابل توجهی از این هواپیماها در اختیار شرکت‌های آتا، کیش‌ایر و زاگرس قرار دارد.
چرا هواپیماهای MD زمینگیر شدند؟
موضوع اصلی به الزامات بازرسی و تعویض پره‌های مراحل سوم و چهارم توربین فشار پایین موتورهای سری JT8D-200 مربوط می‌شود؛ موتورهایی که در خانواده هواپیماهای MD-80 استفاده می‌شوند.
دستورالعمل‌های صلاحیت پروازی این موتورها، بازرسی‌های دوره‌ای برای شناسایی فرسودگی پره‌ها را الزامی کرده‌اند. در صورت عبور فرسودگی از حدود مجاز، پره‌ها باید تعویض شوند تا خطر شکست و رها شدن قطعات موتور هنگام پرواز کاهش یابد.
این الزامات سابقه‌ای طولانی دارند و دستورالعمل سال 2021 نیز با بازنگری مقررات قبلی، آستانه‌ها و فواصل بازرسی و تعویض را تغییر داده است.
کمبود قطعات؛ گره اصلی بازگشت به پرواز
تأمین پره‌های مورد نیاز موتورهای MD به یکی از چالش‌های شرکت‌های هواپیمایی تبدیل شده است. طبق اطلاعات مطرح‌شده، قطعاتی در چین تولید شده و در داخل کشور نیز مپنا اقدام به ساخت این پره‌ها کرده است؛ با این حال، قطعات تولید داخل هنوز تأییدیه لازم برای استفاده عملیاتی را دریافت نکرده‌اند.
مجوز پرواز هواپیماهای MD پیش‌تر به‌صورت دوره‌های 3 ماهه تمدید می‌شد. آخرین تمدید در خردادماه انجام شده و اعتبار آن در شهریورماه پایان یافته است.
در گزارش ارائه‌شده، به امکان ادامه بهره‌برداری تا دسامبر 2027 در چارچوب برخی روش‌های جایگزین انطباق اشاره شده است؛ با این حال، چنین امکانی به رعایت الزامات فنی، نتایج بازرسی‌ها و تأیید مرجع ناظر وابسته است و به معنای مجوز عمومی پرواز همه هواپیماهای MD نیست.
پیامد زمینگیری برای مسافران و کارکنان
خروج این تعداد هواپیما از چرخه عملیاتی می‌تواند برنامه پرواز شرکت‌های دارنده MD را محدود کند و فشار بر سایر هواپیماهای فعال را افزایش دهد. در صورت طولانی شدن توقف و جایگزین نشدن ظرفیت، احتمال کاهش پروازها در برخی مسیرها و افزایش فشار بر قیمت بلیت وجود دارد.
همچنین برآورد مطرح‌شده از تحت تأثیر قرار گرفتن حدود 5000 شغل مستقیم حکایت دارد؛ موضوعی که لزوماً به معنای از دست رفتن همه این مشاغل نیست، اما تداوم زمینگیری می‌تواند فعالیت کارکنان پروازی، فنی و خدماتی شرکت‌های مربوط را با مشکل مواجه کند.