آمریکا در بسته جدید تحریمی خود، شرکت‌های بزرگ خودروسازی و ریلی ایران را هدف قرار داد؛ تصمیمی که می‌تواند تأمین قطعات و همکاری‌های خارجی این صنایع را دشوارتر کند و هزینه تولید و نگهداری ناوگان را افزایش دهد.
به گزارش ایران جیب، وزارت خزانه‌داری آمریکا روز پنجشنبه 9 مهر 1405، شرکت‌های ایران‌خودرو، سایپا، ایران‌خودرو دیزل، پارس‌خودرو و زامیاد را به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد.
شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، شرکت قطارهای مسافری رجا و شرکت حمل‌ونقل ریلی نیز در این فهرست قرار گرفته‌اند. همچنین تعدادی از شرکت‌های خارجی تأمین‌کننده قطعات خودرو مشمول تحریم شده‌اند.
آمریکا هم‌زمان دامنه تحریم‌های بخشی خود را به صنایع خودروسازی و ریلی ایران گسترش داده است؛ اقدامی که خطر تحریم برای فعالان و شرکای خارجی این بخش‌ها را افزایش می‌دهد.
پیامد احتمالی برای صنعت خودرو
مهم‌ترین اثر احتمالی این تصمیم، دشوارتر شدن خرید قطعات و تجهیزات از خارج و افزایش هزینه انتقال پول است. بالا رفتن ریسک همکاری با خودروسازان ایرانی می‌تواند برخی تأمین‌کنندگان خارجی را به محدود کردن معاملات یا افزایش هزینه فروش سوق دهد.
اگر تأمین قطعات حساس با تأخیر مواجه شود، احتمال کاهش تولید بعضی مدل‌ها و طولانی‌تر شدن زمان تحویل خودرو وجود دارد. قطعات الکترونیکی و تجهیزات تخصصی که جایگزین داخلی محدودتری دارند، می‌توانند بیشتر تحت تأثیر قرار بگیرند.
البته شدت این پیامدها به موجودی قطعات، میزان داخلی‌سازی و توان خودروسازان در حفظ مسیرهای تأمین بستگی دارد.
آیا خودرو گران می‌شود؟
افزایش هزینه تأمین قطعات و کاهش احتمالی عرضه می‌تواند فشار افزایشی بر قیمت خودرو وارد کند. انتشار خبر تحریم نیز ممکن است انتظارات فروشندگان را تغییر دهد و قیمت‌های پیشنهادی را بالا ببرد.
با این حال، رشد قیمت خودرو قطعی نیست. نرخ ارز، میزان تقاضا، قدرت خرید مردم و سیاست قیمت‌گذاری کارخانه‌ها نیز بر بازار اثر دارند. اگر معاملات همچنان کم‌رونق باشد، افزایش قیمت‌های اعلامی الزاماً به معنای معامله خودرو با نرخ‌های بالاتر نخواهد بود.
پیامد تحریم راه‌آهن و رجا
در بخش ریلی، محدودیت‌های جدید می‌تواند خرید قطعات لکوموتیو و واگن، تجهیزات تعمیرگاهی و فناوری‌های موردنیاز برای نوسازی ناوگان را دشوارتر کند.
پیامد احتمالی این وضعیت در میان‌مدت، افزایش هزینه تعمیر و نگهداری و کند شدن طرح‌های توسعه ریلی است. چنانچه تأمین قطعات با اختلال جدی مواجه شود، ظرفیت جابه‌جایی بار و مسافر نیز ممکن است تحت فشار قرار گیرد.
کاهش احتمالی ظرفیت حمل بار ریلی می‌تواند بخشی از محموله‌ها را به جاده منتقل کند و هزینه حمل کالا را افزایش دهد؛ هزینه‌ای که در ادامه ممکن است بر قیمت تمام‌شده برخی محصولات اثر بگذارد.
اثر واقعی تحریم‌ها چه زمانی مشخص می‌شود؟
اعلام این تحریم‌ها به‌تنهایی به معنای توقف تولید خودرو یا حرکت قطارها نیست. اثر واقعی آنها در روند تأمین قطعات، آمار تولید و تحویل خودرو و وضعیت نگهداری ناوگان ریلی در ماه‌های آینده مشخص خواهد شد. پیامدهای اقتصادی مطرح‌شده نیز احتمالی هستند و به میزان اجرای محدودیت‌ها و واکنش شرکت‌های طرف همکاری بستگی دارند.