سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با تشریح نکات ضروری پیش از خرید ملک، بر بررسی اصالت سند، هویت فروشنده، وضعیت رهن و مشخصات ملک تأکید کرد. او همچنین درباره انجام معامله عادی برای املاک دارای سند سبز یا سند حدنگار صادرشده پس از 3 تیر 1403 هشدار داد.
به گزارش ایران جیب، اعظم قویدل اعلام کرد خریداران برای حفظ امنیت معامله و برخورداری از حمایت قضایی، باید پیش از پرداخت وجه و انعقاد قرارداد، وضعیت ثبتی ملک و فروشنده را بررسی کنند.
نکات مطرح‌شده از سوی سخنگوی سازمان ثبت به شرح زیر است:
1. از خرید ملک قولنامه‌ای فاقد سند خودداری کنید
به گفته قویدل، خرید املاک قولنامه‌ای فاقد سند مالکیت، به دلیل دشواری احراز مالکیت فروشنده و اطمینان از انجام نشدن معامله معارض، پرریسک است. بسیاری از اختلافات قضایی نیز از معاملات عادی ناشی می‌شود.
2. سوابق ثبتی و اصل سند را ببینید
پیش از معامله، سوابق ثبتی ملک را بررسی کنید و اصل سند مالکیت را ببینید. اطلاعات سند باید با مشخصات ملک مورد معامله تطبیق داشته باشد.
3. هویت فروشنده را با سند تطبیق دهید
مدارک هویتی فروشنده را با مشخصات مالک درج‌شده در سند مقایسه کنید تا از هویت فردی که ملک را عرضه می‌کند، مطمئن شوید.
4. اصالت سند تک‌برگ را بررسی کنید
قویدل گفت بارکد امنیتی یا QR-Code روی سند تک‌برگ، امکان مراجعه به صفحه اعتبارسنجی در درگاه رسمی سازمان ثبت را فراهم می‌کند. خریداران می‌توانند از این مسیر، اعتبار سند ارائه‌شده را بررسی کنند.
5. ممنوع‌المعامله نبودن فروشنده را استعلام کنید
به گفته سخنگوی سازمان ثبت، استعلام وضعیت معاملاتی افراد با ورود کد ملی و شماره موبایل، از طریق سامانه اعتبار معاملاتی افراد در بخش خدمات قوه قضاییه سکوهای بخش خصوصی امکان‌پذیر است.
6. سند دفترچه‌ای را پیش از معامله تک‌برگ کنید
اگر ملک سند دفترچه‌ای دارد، از فروشنده بخواهید پیش از معامله آن را به سند حدنگار یا تک‌برگ تبدیل کند. قویدل تأکید کرد ارائه خدمات ثبتی به اسناد دفترچه‌ای با محدودیت مواجه است و این موضوع می‌تواند در نقل‌وانتقال مشکل ایجاد کند.
7. وضعیت رهن را در پشت سند بررسی کنید
پشت سند حدنگار یا تک‌برگ را نیز ببینید. به گفته سخنگوی سازمان ثبت، در رهن بودن ملک در این بخش درج می‌شود.
8. سهم مشاعی فروشنده را کنترل کنید
اگر سند ملک مشاعی است، میزان سهم فروشنده را با مساحت و سهمی که برای فروش معرفی شده تطبیق دهید.
9. به وضعیت خاص سند توجه کنید
وضعیت خاص ملک در سند را بررسی کنید. به گفته قویدل، عبارت «طلق و وقف» نشان می‌دهد بخشی از پلاک ثبتی در وقف قرار دارد و عبارت «طلق و دولتی» بیانگر تعلق بخشی از پلاک به دولت است.
10. کاربری، نشانی و موقعیت ملک را تطبیق دهید
نوع ملک، کاربری و نشانی درج‌شده در سند باید با ملک معرفی‌شده یکسان باشد. سخنگوی سازمان ثبت همچنین به امکان بررسی مختصات UTM درج‌شده در پایین سند و تطبیق آن با موقعیت ملک اشاره کرد.
11. پارکینگ و انباری را با نقشه تفکیکی مقایسه کنید
در خرید آپارتمان، شماره قطعه پارکینگ و انباری را در پشت سند بررسی کنید و نقشه تفکیکی را از فروشنده بخواهید. محل این بخش‌ها در نقشه باید با آنچه به شما معرفی شده، مطابقت داشته باشد.
12. برای سند سبز، معامله عادی انجام ندهید
قویدل هشدار داد برای املاک دارای سند حدنگار سبز یا سند حدنگار صادرشده پس از 3 تیر 1403، معامله عادی انجام نشود. به گفته او، دعاوی ناشی از این معاملات در مراجع قضایی، شبه‌قضایی و داوری قابل استماع نیست.
او برای ثبت این معاملات، 3 مسیر را تشریح کرد:
درج پیش‌نویس قرارداد توسط مشاور املاک در سامانه و مراجعه طرفین به دفتر اسناد رسمی حداکثر ظرف 5 روز.
تنظیم قرارداد یکسان نزد مشاور املاک و درج آن در سامانه، با مراجعه به دفتر اسناد رسمی حداکثر ظرف 3 ماه.
مراجعه مستقیم به دفتر اسناد رسمی برای تنظیم قولنامه رسمی یا سند انتقال قطعی.
13. معامله با سند زرد را هم رسمی ثبت کنید
سخنگوی سازمان ثبت اعلام کرد معاملات املاک دارای سند حدنگار زردرنگ هنوز مشمول ماده 1 قانون الزام نشده‌اند؛ با این حال، برای این املاک نیز ثبت معامله در دفتر اسناد رسمی توصیه می‌شود.