افزایش قیمت کالاهای اساسی باعث شده قدرت خرید کالابرگ یک میلیون تومانی کاهش پیدا کند؛ با این حال، بررسی ارقام بودجه 1405 نشان میدهد افزایش اعتبار کالابرگ، پیش از هر چیز به تعیین یک منبع مالی پایدار نیاز دارد. گزارشهای منتشرشده درباره رقم مصوب نیز یکدست نیستند و ارقامی بین 960 تا 996 همت ذکر شده است.
به گزارش ایران جیب، بحث افزایش مبلغ کالابرگ در روزهای اخیر جدیتر شده و دولت نیز در جلسهای در 29 شهریور، راههای تأمین منابع پایدار برای افزایش اعتبار را بررسی کرده است. از جمله گزینههای مطرحشده، مطالبات دولت از بخش گاز صنایع، صرفهجویی سوخت، بازتنظیم یارانه دهکهای پردرآمد و مطالبات خارجی دولت بوده است.
کالابرگ چقدر بودجه میخواهد؟
اگر مبنای محاسبه را 86.9 میلیون دریافتکننده و پرداخت ماهانه 1 میلیون تومان قرار دهیم، هزینه یک ماه کالابرگ حدود 86.9 همت و هزینه 6 ماه حدود 521.4 همت خواهد بود.
بر این اساس، افزایش مبلغ پرداختی در نیمه دوم سال هزینه قابلتوجهی ایجاد میکند:
| مبلغ ماهانه برای هر نفر | هزینه 6 ماه برای 86.9 میلیون نفر |
| 1,000,000 تومان | 521.4 همت |
| 1,300,000 تومان | 677.8 همت |
| 1,500,000 تومان | 782.1 همت |
| 2,000,000 تومان | 1,042.8 همت |
این ارقام محاسبات سناریویی هستند و هزینه واقعی به تعداد نهایی مشمولان و مبلغ مصوب بستگی خواهد داشت. گزارشهای رسمی و رسانهای نیز جمعیت مبنای طرح را در مقاطع مختلف حدود 80 تا 87 میلیون نفر اعلام کردهاند.
پول افزایش کالابرگ از کجا میآید؟
مسئله اصلی فقط تعیین مبلغ جدید نیست. هر افزایش اعتبار باید منبع مالی مشخصی داشته باشد. تأمین کسری از جابهجایی واقعی منابع بودجهای با تأمین آن از روشهایی که به رشد پایه پولی و نقدینگی منجر شود، آثار اقتصادی متفاوتی خواهد داشت.
این موضوع در اظهارات برخی نمایندگان مجلس نیز مطرح شده است. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفته بخشی از منابع مورد استفاده در ماههای نخست سال به برداشت از صندوق توسعه ملی مربوط بوده و نسبت به آثار پولی و تورمی چنین شیوههایی هشدار داده است.
افزایش برای همه یا حمایت بیشتر از دهکهای پایین؟
یکی از گزینههای پیشرو، افزایش یکسان اعتبار برای تمام دریافتکنندگان نیست و میتوان منابع اضافه را روی خانوارهای کمدرآمد متمرکز کرد.
برای مثال، افزایش ماهانه 1 میلیون تومان برای 86.9 میلیون نفر طی 6 ماه حدود 521.4 همت هزینه جدید ایجاد میکند؛ اما همین افزایش برای 10 میلیون نفر، 60 همت هزینه خواهد داشت.
بنابراین تعداد مشمولان در کنار مبلغ افزایش، یکی از متغیرهای اصلی تعیینکننده هزینه طرح است.
تصمیم نهایی درباره افزایش کالابرگ
تا زمان تعیین دقیق مبلغ افزایش، جمعیت مشمول و منبع تأمین اعتبار، نمیتوان هزینه نهایی طرح را قطعی دانست. گزارشهای اخیر از بررسی افزایشهایی در محدوده 300 تا 500 هزار تومان حکایت داشتهاند، اما این ارقام در گزارشهای منتشرشده بهعنوان سناریو مطرح شدهاند و نه مبلغ قطعی پرداخت.
در نتیجه، مسئله اصلی برای ادامه طرح در نیمه دوم سال فقط این نیست که «کالابرگ چقدر افزایش پیدا کند»؛ بلکه باید مشخص شود افزایش برای چه تعداد از خانوارها اجرا میشود و منابع پایدار آن از کجا تأمین خواهد شد.