نقشههای جدید مدل هواشناسی GFS از احتمال شکلگیری یک کریدور گسترده انتقال رطوبت در اواخر هفته آینده خبر میدهند؛ سامانهای که در صورت تثبیت میتواند رطوبت را از شمال آفریقا به سمت خاورمیانه، ایران و آسیای مرکزی منتقل کند.
بر اساس خروجیهای جدید مدل GFS، نشانههایی از شکلگیری یک رودخانه اتمسفری در اواخر هفته آینده دیده میشود. این جریان میتواند مسیر گستردهای برای انتقال بخار آب از مناطق آفریقایی به سمت خاورمیانه ایجاد کند.
در نقشههای پیشبینی، ناهنجاری آب قابل بارش نسبت به میانگین اقلیمی سالهای 1991 تا 2020 در بخشهایی از این مسیر مثبت است و یک نوار کشیده از شمال آفریقا به سمت شرق و شمالشرق مشاهده میشود.
مسیر احتمالی رودخانه اتمسفری
بر اساس این الگو، جریان رطوبتی پس از عبور از شمال آفریقا و شرق مدیترانه میتواند به سمت عراق، ایران و مناطق شرقیتر خاورمیانه و سپس آسیای مرکزی امتداد پیدا کند.
رودخانه اتمسفری به جریان باریک و بسیار طولانی از بخار آب در جو گفته میشود که میتواند صدها کیلومتر عرض و هزاران کیلومتر طول داشته باشد. مطالعات اقلیمی نیز نشان دادهاند که چنین سامانههایی در منطقه خاورمیانه میتوانند مسافتهای بسیار طولانی را طی کنند؛ در یکی از رویدادهای بررسیشده، طول این رودخانه اتمسفری حدود 5500 کیلومتر گزارش شده است.
آیا بارشهای گسترده در راه است؟
وجود رودخانه اتمسفری لزوماً به معنای وقوع بارش شدید در تمام مناطق مسیر نیست. برای تبدیل رطوبت منتقلشده به بارش، عواملی مانند موقعیت سامانههای کمفشار، دما، توپوگرافی و شرایط دینامیکی جو نیز اهمیت دارند.
از سوی دیگر، پیشبینی فعلی هنوز فاصله زمانی قابلتوجهی با زمان وقوع احتمالی این سامانه دارد و شدت، مسیر و حتی شکلگیری نهایی آن میتواند در خروجیهای بعدی مدلها تغییر کند.
بنابراین در شرایط فعلی، این نقشهها بیشتر نشاندهنده یک سیگنال قابل توجه برای افزایش انتقال رطوبت به سمت ایران هستند و برای اظهارنظر قطعی درباره میزان و گستره بارش باید منتظر بهروزرسانیهای بعدی مدل GFS و پیشبینیهای سازمان هواشناسی بود./ فارس