ترکیه از اول اکتبر 2026، برابر با پنجشنبه 9 مهر، در آستانه پایان سازوکار حمایتی مالیات سوخت قرار دارد؛ تصمیمی که در صورت نبود مقررات جدید میتواند قیمت بنزین را یکباره تا حدود 12.48 لیر در هر لیتر افزایش دهد.
به گزارش ایران جیب، با پایان اجرای «سیستم مالیات سوخت با مقیاس متغیر» یا همان سازوکار «اشل موبیل»، مالیات بر مصرف ویژه (ÖTV) بنزین از حدود 4.43 لیر به 14.83 لیر در هر لیتر خواهد رسید. به این ترتیب، 10.40 لیر بهدلیل افزایش مالیات بر مصرف ویژه به قیمت اضافه میشود و اثر مالیات بر ارزش افزوده نیز حدود 2.08 لیر دیگر خواهد بود.
بنزین ترکیه چقدر گران میشود؟
قیمت بنزین در بخش اروپایی استانبول در 25 سپتامبر حدود 80.40 لیر در هر لیتر گزارش شده است. بر اساس محاسبات فعلی، در صورتی که دولت ترکیه تصمیم جدیدی برای تعدیل مالیات اتخاذ نکند، افزایش 12.48 لیر میتواند قیمت هر لیتر بنزین را به بالای 90 لیر برساند.
| مورد | مقدار |
| مالیات فعلی ÖTV | 4.43 لیر |
| مالیات پیشبینیشده | 14.83 لیر |
| افزایش ÖTV | 10.40 لیر |
| اثر KDV | 2.08 لیر |
| مجموع افزایش احتمالی | 12.48 لیر |
| قیمت بنزین استانبول در 25 سپتامبر | 80.40 لیر |
چرا مالیات بنزین افزایش مییابد؟
دولت ترکیه در مارس 2026 سازوکار مالیاتی متغیر را برای محدود کردن اثر افزایش قیمت جهانی نفت و نوسانات نرخ ارز بر مصرفکنندگان دوباره فعال کرد. در این سیستم، بخشی از افزایش قیمت پالایشگاهی از طریق کاهش مالیات بر مصرف ویژه خنثی میشد.
اما دولت از ماه ژوئیه روند حذف تدریجی این حمایت را آغاز کرد و سهم جبران افزایش قیمت از طریق کاهش ÖTV را از 50 درصد به 25 درصد کاهش داد. بر اساس برنامه اعلامشده، این سازوکار در اول اکتبر بهطور کامل پایان مییابد.
هزینه سنگین حمایت مالیاتی برای دولت ترکیه
محمد شیمشک، وزیر خزانهداری و دارایی ترکیه، در ماه مه اعلام کرده بود که اجرای این سازوکار در دو ماه نخست حدود 90 میلیارد لیر برای دولت هزینه داشته و در صورت ادامه روند، هزینه سالانه آن میتوانست به حدود 600 میلیارد لیر برسد.
در همین حال، دولت ترکیه برای جلوگیری از شوک مشابه در بازار گازوئیل، مدل متفاوتی را در پیش گرفته است. بر اساس مقررات اعلامشده، ÖTV گازوئیل در سپتامبر 3 لیر، در اکتبر 6 لیر، در نوامبر 9 لیر و در دسامبر 12 لیر در هر لیتر تعیین شده است.
هنوز تصمیم نهایی برای بنزین اعلام نشده است
با وجود برنامه پایان سازوکار حمایتی در اول اکتبر، گزارشها حاکی از آن است که دولت ترکیه همچنان میتواند پیش از اجرای افزایش، تصمیم جدیدی برای تعدیل مالیات اتخاذ کند. بنابراین رقم 12.48 لیر فعلاً یک افزایش احتمالی بر اساس مقررات و محاسبات فعلی است و قیمت نهایی جایگاهها میتواند متفاوت باشد.
در صورت اجرای کامل این افزایش، قیمت بنزین در ترکیه وارد محدوده بالای 90 لیر خواهد شد؛ اتفاقی که میتواند هزینه حملونقل و سایر هزینههای مرتبط با سوخت را نیز تحت تأثیر قرار دهد.