افزایش حجم تردد کامیونها و رشد تقاضای حملونقل زمینی در هفتههای اخیر، موجب طولانی شدن زمان انتظار در برخی مرزهای زمینی ایران شده است. مرزهای بازرگان و ریمدان از جمله گذرگاههایی هستند که بیشترین فشار را تجربه کردهاند؛ با این حال، مسئولان گمرکی تأکید دارند که هیچیک از مرزهای کشور مسدود نیست و مشکل اصلی به افزایش تراکم و محدودیت ظرفیت پذیرش در برخی نقاط مربوط میشود.
به گزارش ایران جیب به نقل از ایسنا، افزایش تقاضای حملونقل زمینی همزمان با محدودیت ظرفیت پذیرش در برخی پایانههای کشورهای مقابل، باعث افزایش ایستایی کامیونها در تعدادی از مرزهای کشور شده است. در همین راستا، رایزنی با کشورهای همسایه برای افزایش ظرفیت پذیرش کامیونها و روانتر شدن تردد ادامه دارد.
مرزهای ایران باز هستند؛ اما تردد در برخی نقاط کند شده است
فرود عسگری، رئیسکل گمرک ایران، اعلام کرده است که تمامی مرزهای ایران با کشورهای همسایه باز هستند، اما در برخی مرزها روند پذیرش و خروج کامیونها با کندی انجام میشود.
به گفته عسگری، در مذاکرات اخیر با رؤسای گمرکات ترکیه، جمهوری آذربایجان و ارمنستان، افزایش ظرفیت پذیرش کامیونهای صادراتی مورد پیگیری قرار گرفته و در برخی مرزها این ظرفیت افزایش یافته است.
ظرفیت پذیرش کامیون در بازرگان دو برابر شد
یکی از مهمترین تغییرات مربوط به مرز بازرگان است. طبق اعلام رئیسکل گمرک ایران، ظرفیت پذیرش کامیونهای صادراتی در این مرز از ۲۰۰ دستگاه در روز به ۴۰۰ دستگاه افزایش پیدا کرده است.
این افزایش ظرفیت پس از مذاکرات با طرف ترکیهای انجام شده و میتواند بخشی از فشار ایجادشده بر این گذرگاه را کاهش دهد.
مرز بازرگان در هفتههای گذشته به دلیل تراکم کامیونها و افزایش زمان انتظار مورد توجه قرار گرفته بود. با این حال، مسئولان تأکید کردهاند که این وضعیت به معنای بسته بودن مرز نیست و فعالیت تجاری در این گذرگاه ادامه دارد.
بر اساس اعلام مسئولان راهداری آذربایجان غربی، روزانه حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ کامیون از کشور خارج و حدود ۵۰۰ کامیون وارد کشور میشوند.
ظرفیت مرز ارمنستان هم افزایش یافت
در مرز ارمنستان نیز ظرفیت پذیرش کامیون افزایش پیدا کرده است. فرود عسگری اعلام کرده که طرف ارمنی ظرفیت پذیرش کامیون را از ۲۰۰ دستگاه به ۳۰۰ دستگاه در روز رسانده است.
همچنین به گفته رئیسکل گمرک ایران، وضعیت پذیرش کامیونها در مرز جمهوری آذربایجان نسبت به گذشته بهبود پیدا کرده است.
رایزنی با کشورهای همسایه برای افزایش بیشتر ظرفیت پذیرش ادامه دارد و قرار است موضوع روانسازی تردد کامیونها از طریق کمیسیونهای مشترک نیز پیگیری شود.
ریمدان؛ صف کامیونها به دلیل افزایش تقاضای پاکستان
در شرق کشور، مرز ریمدان نیز در هفتههای اخیر با افزایش قابل توجه تعداد کامیونها مواجه شده است. افزایش تقاضای پاکستان برای واردات کالا، محدودیت ظرفیت پذیرش در سمت پاکستان، کاهش فعالیت مرز میرجاوه و تغییر مسیر بخشی از بارهای ترانزیتی از جمله عواملی هستند که در شکلگیری این صفها نقش داشتهاند.
سیدمصطفی حسینی، مدیرکل دفتر ترانزیت و حملونقل بینالمللی سازمان راهداری، پیشتر اعلام کرده بود که زیرساختهای مرز ریمدان متناسب با حجم تقاضای جدید نیست و بخشی از تقاضای صادرات به پاکستان به این مرز منتقل شده است.
به گفته وی، نیاز پاکستان به تأمین بخشی از سوخت و انرژی از ایران یکی از عوامل افزایش تقاضا برای استفاده از این مسیر بوده است. همچنین بخشی از کالاهایی که پیشتر از مسیرهای دیگر به سمت افغانستان و آسیای میانه منتقل میشد، با تغییر مسیر از خاک ایران عبور میکند.
ظرفیت ۳۰۰ تا ۴۰۰ کامیون در روز در سمت پاکستان
یکی از مشکلات اصلی ریمدان، محدودیت ظرفیت پذیرش در طرف پاکستانی عنوان شده است. طبق اظهارات مسئولان، پاکستان در بهترین شرایط امکان پذیرش حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ کامیون در روز را دارد، در حالی که حجم تقاضای ایجادشده بیشتر از این میزان است.
این اختلاف میان تعداد کامیونهای متقاضی عبور و ظرفیت پذیرش، در کنار محدودیتهای زیرساختی ریمدان، موجب طولانی شدن صفها شده است.
در برخی مقاطع، زمان انتظار کامیونها در این منطقه به حدود ۴۰ روز نیز رسیده است؛ موضوعی که هزینههای حملونقل، زمان تحویل کالا و هزینه توقف ناوگان را افزایش میدهد.
ادامه رایزنی برای کاهش صف کامیونها
بررسی وضعیت مرزهای بازرگان و ریمدان نشان میدهد که افزایش صف کامیونها در همه موارد ناشی از بسته شدن مرز نیست، بلکه در بخش قابل توجهی از موارد، رشد ناگهانی تقاضا با ظرفیت محدود پذیرش در سمت مقابل همزمان شده است.
در چنین شرایطی، افزایش ظرفیت روزانه پذیرش کامیون، استفاده از مسیرهای جایگزین و توسعه زیرساخت پایانههای مرزی میتواند در کاهش زمان توقف ناوگان مؤثر باشد. ادامه مذاکرات گمرکی با کشورهای همسایه نیز از مهمترین اقداماتی است که میتواند به روانتر شدن تجارت زمینی کمک کند.
وضعیت ظرفیت پذیرش کامیون در برخی مرزها
| مرز | ظرفیت قبلی | ظرفیت جدید |
|---|---|---|
| بازرگان | ۲۰۰ کامیون در روز | ۴۰۰ کامیون در روز |
| ارمنستان | ۲۰۰ کامیون در روز | ۳۰۰ کامیون در روز |
| ریمدان | حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ کامیون در سمت پاکستان | تقاضا بالاتر از ظرفیت |