شورای رقابت نسخه بهروزشده دستورالعمل تنظیم بازار خودروی سواری را با آخرین اصلاحات تا ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ ابلاغ کرد. در این دستورالعمل، نحوه محاسبه قیمت خودروهای داخلی و مونتاژی، شاخص رقابتپذیری و شرایط فروش خودرو تغییراتی داشته است.
بر اساس نسخه جدید، خودروهای سواری تولید داخل و مونتاژی همچنان در گروه بازارهای انحصاری قرار دارند و خودروهای برقی از شمول این دستورالعمل خارج شدهاند.
قیمت خودرو چگونه تعیین میشود؟
خودروسازان موظف هستند قیمت محصولات خود را مطابق ضوابط هیئت تعیین و تثبیت قیمتها محاسبه و برای بررسی به سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان اعلام کنند.
سازمان حمایت حداکثر یک ماه فرصت دارد نظر خود را درباره قیمت پیشنهادی اعلام کند. در صورتی که این سازمان در مهلت تعیینشده اظهار نظر نکند، قیمت پیشنهادی خودروساز تأییدشده تلقی خواهد شد.
در صورت مخالفت سازمان حمایت، نظر این سازمان مبنای عمل قرار میگیرد.
قیمت اعلامشده در این مرحله، قیمت پایه عرضهکننده محسوب میشود و هزینههایی مانند مالیات بر ارزش افزوده، بیمه شخص ثالث و عوارض شمارهگذاری را شامل نمیشود.
شاخص رقابتپذیری؛ شرط جدید برای افزایش قیمت
یکی از مهمترین بخشهای دستورالعمل جدید، استفاده از شاخص رقابتپذیری برای بررسی قیمت خودروهاست.
بر اساس این سازوکار، قیمت هر خودروی داخلی یا مونتاژی با میانگین قیمت حداقل سه خودروی خارجی مشابه مقایسه میشود. سپس خودروها بر اساس نتیجه این مقایسه در رتبههای A تا F قرار میگیرند.
خودروهایی که در رتبه F قرار بگیرند، یعنی شاخص رقابتپذیری آنها کمتر از منفی ۱۵ باشد، اجازه افزایش قیمت نخواهند داشت؛ مگر اینکه وضعیت رقابتپذیری آنها بهبود پیدا کند.
این سازوکار میتواند افزایش قیمت برخی محصولات را به وضعیت آنها در مقایسه با خودروهای مشابه خارجی وابسته کند.
تغییر نحوه محاسبه نرخ ارز خودرو
یکی از اصلاحات مهم شورای رقابت به نحوه محاسبه قیمت پایه رقابتی مربوط میشود.
طبق مصوبه جلسه ۸۶۹ مورخ ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، اگر یک خودروساز دسترسی کامل به ارز حوالهای رسمی تجاری نداشته باشد، نرخ ارزی که در محاسبه قیمت تمامشده محصول خود استفاده کرده است، میتواند مبنای محاسبه قیمت پایه رقابتی قرار گیرد.
این تغییر، نحوه محاسبه قیمت خودرو برای تولیدکنندگانی را که با محدودیت دسترسی به ارز رسمی مواجه هستند، تحت تأثیر قرار میدهد.
همچنین در دستورالعمل جدید، نقش نهادهای حرفهای داخلی در معرفی خودروهای خارجی مشابه برای مقایسه قیمتی مورد توجه قرار گرفته است.
شرایط جدید ثبتنام خودرو
دستورالعمل جدید شورای رقابت، ضوابطی نیز برای خرید و فروش خودرو تعیین کرده است. از جمله مهمترین این شرایط میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
حداقل سن خریدار خودرو ۱۸ سال تعیین شده است.
-
افرادی که طی ۴۸ ماه گذشته از ایرانخودرو یا سایپا خودرو خریداری کردهاند، امکان ثبتنام مجدد از این دو شرکت را ندارند.
-
انتقال امتیاز خرید و فروش حواله خودرو بهصورت وکالتی ممنوع است.
-
در صورت بیشتر بودن تقاضا نسبت به ظرفیت عرضه، برگزاری قرعهکشی با نظارت مراجع ذیصلاح الزامی است.
-
پیشفروش خودروهایی که قیمت آنها هنوز تعیین نشده، ممنوع است.
وضعیت دارندگان پلاک فعال تغییر کرد
در نسخه جدید دستورالعمل، موضوع ممنوعیت ثبتنام برای دارندگان پلاک انتظامی فعال از شروط فروش خودرو حذف شده است.
به این ترتیب، داشتن پلاک فعال بهتنهایی در فهرست محدودیتهای اعلامشده در این نسخه از دستورالعمل قرار ندارد.
نظارت بر اجرای دستورالعمل خودرو
سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان مسئول نظارت بر اجرای دستورالعمل تنظیم بازار خودروی سواری است و موظف شده عملکرد اجرای آن را هر شش ماه یکبار به شورای رقابت گزارش کند.
اصلاح شاخص رقابتپذیری، تغییر مبنای ارزی در شرایط خاص و تغییر برخی شروط ثبتنام میتواند در نحوه قیمتگذاری و عرضه خودرو در ماههای آینده اثرگذار باشد.