النینو در اقیانوس آرام استوایی بهطور پایدار مستقر شده و پیشبینیهای جدید از تقویت آن در ماههای آینده حکایت دارد. سازمان جهانی هواشناسی احتمال تداوم این پدیده تا فوریه ۲۰۲۷ را نزدیک به ۱۰۰ درصد اعلام کرده است. همزمان، پیشبینی شکلگیری فاز مثبت دوقطبی اقیانوس هند (IOD) میتواند در برخی مناطق جنوبغربی آسیا احتمال شرایط مرطوبتر از نرمال را در پاییز افزایش دهد.
النینو بهطور کامل مستقر شده است
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، بر اساس آخرین گزارش سازمان جهانی هواشناسی، النینو تا اواسط اوت ۲۰۲۶ بهطور پایدار مستقر شده و شاخصهای اقیانوسی و جوی نیز وضعیت این پدیده را تأیید میکنند.
پیشبینیهای انجامشده نشان میدهد احتمال تداوم النینو در پاییز و زمستان ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ بسیار بالا است. همچنین انتظار میرود این پدیده در ماههای پایانی سال تقویت شود.
اقیانوس آرام در حال گرمتر شدن است
یکی از نشانههای مهم النینو، افزایش دمای آبهای سطحی و زیرسطحی اقیانوس آرام است. گرمای غیرمعمول اقیانوس آرام استوایی در حال تقویت این پدیده است و مدلهای پیشبینی نیز درباره ادامه روند آن توافق نسبتاً بالایی دارند.
بر اساس چشماندازهای اقلیمی، ناهنجاری دمای سطح آب در بخشهایی از اقیانوس آرام میتواند در پاییز به سطوح بالایی برسد و روند تقویت النینو تا اواخر پاییز ادامه داشته باشد.
IOD مثبت در کنار النینو
عامل مهم دیگری که میتواند بر وضعیت بارش منطقه اثر بگذارد، دوقطبی اقیانوس هند یا IOD است.
پیشبینیها نشان میدهد فاز مثبت IOD نیز در پاییز ۲۰۲۶ شکل خواهد گرفت. همزمانی النینوی قوی با IOD مثبت میتواند الگوهای معمول بارش و دما را در بخشهایی از آسیا و خاورمیانه تغییر دهد.
با این حال، اثر این دو پدیده در همه مناطق یکسان نیست و شرایط محلی، موقعیت جت جنبحارهای و فعالیت سامانههای مدیترانهای نیز در میزان بارش نقش دارند.
احتمال بارش بیشتر در جنوبغربی آسیا
النینو معمولاً باعث تغییر الگوهای گردش جو و انتقال رطوبت در مناطق مختلف جهان میشود. در برخی سناریوهای اقلیمی، ترکیب النینو با IOD مثبت میتواند احتمال بارشهای بالاتر از میانگین را در بخشهایی از جنوبغربی آسیا افزایش دهد.
چشماندازهای فصلی برای پاییز ۲۰۲۶ نیز از تغییر الگوی بارش در بخشهایی از منطقه حکایت دارد؛ با این حال، شدت النینو بهتنهایی نمیتواند میزان بارش در یک کشور یا منطقه مشخص را تعیین کند.
بنابراین افزایش احتمال بارش در بخشهایی از خاورمیانه باید بهعنوان یک چشمانداز اقلیمی در نظر گرفته شود و نه پیشبینی قطعی میزان بارش در یک شهر یا استان مشخص.
دما نیز در پاییز بالاتر از نرمال پیشبینی شده است
اثر النینو تنها به بارش محدود نمیشود. برای پاییز ۲۰۲۶ احتمال افزایش دما در بخش بزرگی از مناطق خشکی جهان بالا ارزیابی شده است.
به همین دلیل، حتی در مناطقی که احتمال بارش بیشتر وجود دارد، نمیتوان صرفاً بر اساس النینو درباره کاهش یا افزایش کلی خطر خشکسالی، سیلاب یا سایر رخدادهای حدی قضاوت کرد.
MJO و سایر شاخصها نیز مؤثرند
نوسان مادن ـ جولیان (MJO) نیز یکی از عوامل مؤثر بر الگوهای بارشی خاورمیانه است که در مقیاس زمانی کوتاهتری نسبت به النینو عمل میکند.
این نوسان میتواند در دورههای چند هفتهای شرایط جوی منطقه را تغییر دهد. از سوی دیگر، نوسان شبهدوسالانه (QBO) نیز بر گردش جوی و رفتار جتهای جوی اثر میگذارد.
در نتیجه، برای پیشبینی دقیق بارش در ایران و کشورهای منطقه نمیتوان تنها به وضعیت النینو یا IOD تکیه کرد و باید مجموعهای از شاخصهای جوی و اقیانوسی بهصورت همزمان بررسی شود.
پاییز پربارش قطعی نیست
برآیند شرایط فعلی از استقرار یک النینوی قوی و احتمال شکلگیری IOD مثبت در پاییز ۲۰۲۶ حکایت دارد. پیشبینیها نیز از احتمال بسیار بالای تداوم النینو تا اوایل سال ۲۰۲۷ خبر میدهند و احتمال تقویت آن تا پایان سال وجود دارد.
با این حال، شدت بالای النینو بهتنهایی به معنای وقوع بارش شدید در تمام مناطق نیست. اثر این پدیده بسته به موقعیت جغرافیایی و فصل متفاوت است و سایر عوامل اقلیمی میتوانند نتیجه نهایی را تغییر دهند.
بنابراین برای ایران، مهمترین موضوع در ماههای آینده، رصد بهروزرسانیهای سازمان هواشناسی و مدلهای پیشبینی فصلی است تا مشخص شود سیگنالهای جهانی النینو و IOD در مقیاس منطقهای و محلی چه اثری بر بارش پاییز و زمستان خواهند داشت.