در حالی که سال آبی جاری به پایان خود نزدیک میشود، آخرین آمارها نشان میدهد حدود ۴۸ درصد ظرفیت مخازن آبی کشور پر است. هرچند میزان بارش در مقیاس ملی نزدیک به میانگین بلندمدت ارزیابی میشود، اما پراکندگی بارشها در استانهای مختلف یکسان نبوده و تهران و قم با کاهش بیش از ۳۵ درصدی بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت مواجه شدهاند.
بارش کشور در محدوده نرمال؛ اما نه در همه استانها
به گزارش ایران جیب به نقل از ایسنا، فیروز قاسمزاده، مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور، با تشریح آخرین وضعیت منابع آبی کشور اظهار کرد که سال آبی در حال پایان است و میزان بارش کشور در مجموع اختلاف قابل توجهی با میانگین بلندمدت ندارد.
به گفته وی، وضعیت بارندگی نسبت به سال گذشته بهتر بوده است؛ چراکه سال گذشته کشور با شرایط نامناسبتری از نظر بارش مواجه بود. با این حال، بررسی منطقهای نشان میدهد وضعیت منابع آبی در همه نقاط کشور مشابه نیست.
در محدوده دریاچه نمک، استانهایی مانند تهران، البرز، همدان و قم با کاهش بارش نسبت به میانگین بلندمدت مواجه شدهاند و بیشترین افت مربوط به تهران و قم بوده است. میزان کاهش بارندگی در این دو استان بیش از ۳۵ درصد گزارش شده است.
۴۸ درصد مخازن کشور پر است
بر اساس اعلام مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور، در حال حاضر حدود ۴۸ درصد مخازن سدهای کشور پر شده است. موجودی مخازن نسبت به سال گذشته وضعیت بهتری دارد، اما این بهبود در تمام مناطق کشور یکسان نیست.
در استان تهران نیز وضعیت سدها متفاوت است. برای نمونه، سد کرج حدود ۸۰ درصد و سد طالقان حدود ۵۰ درصد پرشدگی دارند، اما شرایط برخی دیگر از سدهای این استان مناسب نیست.
در خراسان رضوی نیز ذخایر سدها همچنان با شرایط مطلوب فاصله دارد. سدهای تأمینکننده آب استان همدان نیز با محدودیت منابع مواجه هستند و برخی دیگر از استانهای کشور نیز شرایط مشابهی دارند.
نگرانی از سیلاب در کنار کمبود منابع آب
با نزدیک شدن به پایان سال آبی و آغاز دوره اقلیمی جدید، احتمال تغییر الگوی بارشها مطرح است. قاسمزاده ابراز امیدواری کرده است که بارندگیهای پیشرو بتواند به تغذیه و ذخیرهسازی منابع آب در مخازن کمک کند تا کشور سال آبی آینده را با شرایط مناسبتری آغاز کند.
با این حال، افزایش بارش لزوماً به معنای رفع تمام مشکلات آبی نیست و میتواند در برخی مناطق احتمال وقوع سیلاب را نیز افزایش دهد. از همین رو، توجه به هشدارهای هواشناسی و اطلاعرسانی بهموقع برای کاهش خسارتهای احتمالی اهمیت زیادی دارد.
مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور نیز از همه ساکنان و فعالان صنعتی و اقتصادی خواسته است توصیهها و هشدارهای سازمان هواشناسی را جدی بگیرند.
منابع آب کشور همچنان روند نزولی دارد
یکی از نکات مهم در اظهارات مسئولان حوزه آب، تأکید بر روند بلندمدت منابع آب کشور است. قاسمزاده میگوید روند کلی منابع آب در ایران نزولی است و افزایش دما و تغییرات اقلیمی موجب محدودتر شدن میزان آب قابل دسترس کشور شده است.
به این ترتیب، حتی در صورتی که یک سال بارندگی مناسبی داشته باشد، مسئله کمبود آب بهطور کامل برطرف نمیشود و ذخایر ایجادشده باید با مدیریت مصرف همراه باشد.
مدیریت مصرف همچنان ضروری است
افزایش بارندگی در یک دوره زمانی میتواند بخشی از فشار موجود بر منابع آب را کاهش دهد، اما با توجه به روند نزولی منابع آبی، مدیریت مصرف همچنان یکی از الزامات اصلی کشور محسوب میشود.
حتی در صورت وقوع یک دوره پربارش، کنترل مصرف آب در بخشهای شرب، کشاورزی و صنعت میتواند نقش مهمی در حفظ ذخایر و عبور ایمن از سالهای کمبارش آینده داشته باشد.