به گزارش ایران جیب، همزمان با فراهم شدن امکان واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور، بازار تازهای در اطراف «کارت اقامت» و ظرفیت واردات خودرو شکل گرفته است؛ بازاری که در آن برخی واسطهها برای کارت اقامت مبالغ میلیاردی مطالبه میکنند و در تبلیغات خود از سودهای چند ده میلیارد تومانی برای واردات خودروهای لوکس خبر میدهند.
بررسی تبلیغات منتشرشده در این حوزه نشان میدهد کارت اقامت برخی کشورها با ارقامی در محدوده 1 تا 1.5 میلیارد تومان عرضه میشود. در کنار این موضوع، برخی فعالان بازار تلاش میکنند متقاضیان را به سمت خودروهایی هدایت کنند که اختلاف قیمت آنها در بازار خارجی و ایران بیشتر است.
سود چند ده میلیاردی واردات خودروهای لوکس
بخش مهمی از این تبلیغات به خودروهای گرانقیمت اختصاص دارد. در برخی آگهیها برای مدلهایی مانند Lexus LX700 Hybrid، BMW 735 و Mercedes-Benz S500 و S450 سودهایی در محدوده 20 تا 30 میلیارد تومان مطرح شده است.
برای نمونه، درباره Lexus LX700 Hybrid ادعا شده هزینه تمامشده واردات خودرو حدود 60 میلیارد تومان است و امکان فروش آن در بازار ایران تا حدود 90 میلیارد تومان وجود دارد؛ یعنی سود بالقوهای در حدود 30 میلیارد تومان.
البته این ارقام صرفاً ادعاهای مطرحشده در بازار و تبلیغات هستند و به معنای سود قطعی نیستند. هزینه حمل، بیمه، حقوق ورودی، مالیات، عوارض، هزینه ترخیص، نرخ ارز و قیمت نهایی خودرو در بازار داخلی میتواند سود واقعی را تغییر دهد.
چرا کارت اقامت گران شده است؟
با توجه به اینکه استفاده از ظرفیت واردات برای ایرانیان خارج از کشور به احراز شرایط اقامت و سایر ضوابط قانونی وابسته است، کارت اقامت برای برخی واسطهها به یک دارایی اقتصادی تبدیل شده است.
به این ترتیب، فردی که خود امکان یا تمایل واردات خودرو ندارد، میتواند از ظرفیت قانونی خود در قالب توافق با فعالان بازار استفاده کند. همین مسئله نگرانیهایی درباره شکلگیری بازار واسطهای و استفاده تجاری از ظرفیت واردات ایجاد کرده است.
کدام خودروها بیشتر مورد توجه هستند؟
در تبلیغات بازار، تمرکز اصلی روی خودروهایی است که اختلاف قیمت قابل توجهی میان بازار مبدأ و ایران دارند. از جمله مدلهایی که بیشتر مورد اشاره قرار گرفتهاند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- Lexus LX700 Hybrid
- BMW 735
- Mercedes-Benz S500
- Mercedes-Benz S450
- Toyota Land Cruiser Hybrid
در مقابل، برخی فعالان این بازار معتقدند خودروهای متعارفتر مانند Hyundai Elantra و Santa Fe یا بعضی مدلهای BMW، به دلیل اختلاف قیمت کمتر و هزینههای واردات، جذابیت اقتصادی پایینتری دارند.
هشدار درباره وعده سودهای میلیاردی
یکی از نکات قابل توجه، فاصله میان «سود تبلیغاتی» و سود واقعی واردات است. حتی اگر اختلاف قیمت یک خودرو در بازار خارجی و ایران بالا باشد، هزینههای جانبی میتواند بخش قابل توجهی از این اختلاف را کاهش دهد.
بنابراین وعده سود 20 یا 30 میلیارد تومانی را نمیتوان به عنوان سود تضمینشده در نظر گرفت. قیمت نهایی خودرو در ایران نیز تابع شرایط بازار، نرخ ارز و میزان عرضه و تقاضا است.
آیا کارت اقامت به ابزار واسطهگری تبدیل شده است؟
افزایش قیمت کارت اقامت و تبلیغات گسترده برای استفاده از ظرفیت واردات، این پرسش را ایجاد کرده که چه میزان از خودروهای وارداتی واقعاً توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور برای استفاده شخصی یا خانوادگی وارد میشوند و چه میزان از این ظرفیت در اختیار واسطهها و فعالان تجاری قرار گرفته است.
اگر اختلاف قیمت خودروهای لوکس در بازار ایران و خارج از کشور به اندازهای باشد که سود چند ده میلیارد تومانی ایجاد کند، طبیعی است که تقاضا برای استفاده از ظرفیت قانونی واردات نیز افزایش پیدا کند.
از همین رو، شفافیت در فرآیند واردات اهمیت زیادی دارد؛ از احراز شرایط اقامت و هویت واردکننده گرفته تا منشأ ارز، مشخصات خودرو، سال ساخت، حقوق ورودی، عوارض و نحوه ترخیص.
بازار خودرو در انتظار شفافیت بیشتر
ورود خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور میتواند به افزایش عرضه و تنوع خودرو در بازار ایران کمک کند، اما شکلگیری بازار خریدوفروش یا واگذاری ظرفیت کارت اقامت، در کنار تبلیغات مربوط به سودهای چند ده میلیارد تومانی، ضرورت نظارت دقیقتر را افزایش داده است.
اکنون یکی از پرسشهای مهم بازار این است که چه تعداد خودرو از این مسیر وارد کشور خواهد شد و چه میزان از ظرفیت ایجادشده به مصرف واقعی ایرانیان خارج از کشور اختصاص پیدا میکند.
شفاف شدن جزئیات این فرآیند میتواند مشخص کند سودهای چند ده میلیارد تومانی مطرحشده در تبلیغات تا چه اندازه با واقعیت بازار فاصله دارد.