برآوردها از نگهداری ۳۰ تا ۵۰ میلیارد دلار منابع ارزی بهصورت راکد و خارج از چرخه رسمی اقتصاد حکایت دارد؛ منابعی که به گفته مدیر صندوق درآمد ثابت ارزی، میتواند با استفاده از ابزارهای مالی جدید وارد مسیر سرمایهگذاری و فعالیت اقتصادی شود.
میلیاردها دلار ارز خارج از چرخه رسمی اقتصاد
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، افشار سرکانیان، مدیر صندوق درآمد ثابت ارزی، در برنامه «میز اقتصاد» اعلام کرد بر اساس برآوردهای موجود، بین ۳۰ تا ۵۰ میلیارد دلار منابع ارزی به شکل غیرمولد و خارج از چرخه رسمی اقتصاد نگهداری میشود.
به گفته وی، رقم دقیق این منابع مشخص نیست و ممکن است میزان واقعی کمتر یا بیشتر از این برآورد باشد، اما در هر صورت حجم قابل توجهی از ارز در اختیار مردم یا خارج از نظام رسمی اقتصادی قرار دارد.
بخشی از این منابع ممکن است به شکل اسکناس نزد افراد نگهداری شود و بخشی دیگر نیز به صورت حواله در خارج از کشور قرار داشته باشد.
افزایش استقبال از صندوقهای سرمایهگذاری
سرکانیان با اشاره به رشد صندوقهای سرمایهگذاری در سالهای اخیر گفت ارزش منابع این صندوقها در اسفند ۱۴۰۰ حدود ۴۰۰۰ همت بوده و سهم آنها از نقدینگی کشور نیز به حدود ۱۰ درصد رسیده است.
این روند از نگاه وی نشاندهنده افزایش اعتماد سرمایهگذاران به صندوقها و استقبال بیشتر از این ابزارهای مالی است.
به گفته مدیر صندوق درآمد ثابت ارزی، صندوق جدید ارزی نیز با هدف استفاده از همین ظرفیت اعتماد و فراهم کردن بستری رسمی برای سرمایهگذاری منابع ارزی طراحی شده است.
نظارت همزمان بانک مرکزی و سازمان بورس
یکی از ویژگیهای این صندوق، حضور دو نهاد اصلی تنظیمگر در ساختار نظارتی آن است.
مدیر صندوق درآمد ثابت ارزی اعلام کرده در ساختار این صندوق ارکانی مانند مدیر عملیات ارزی، ضامن نقدشوندگی و ارکان نظارتی پیشبینی شده است. علاوه بر این، دستورالعمل مشخصی برای نظارت بر عملیات ارزی وجود دارد و بانک مرکزی نیز از ابتدای فعالیت، عملیات ارزی صندوق را بهصورت مستمر رصد میکند.
به این ترتیب، فعالیت صندوق هم تحت نظارت سازمان بورس و هم بانک مرکزی قرار خواهد داشت؛ موضوعی که میتواند برای سرمایهگذارانی که نسبت به امنیت و شفافیت ابزارهای ارزی حساس هستند، اهمیت داشته باشد.
نخستین صندوق ارزی با تمرکز بر دلار
فعالیت این صندوق در مرحله نخست بر پایه دلار خواهد بود. سرمایهگذاران میتوانند منابع خود را به شکل اسکناس یا حواله ارزی وارد صندوق کنند.
هدف اصلی این است که بخشی از دلارهای نگهداریشده خارج از چرخه اقتصادی، به جای باقی ماندن به صورت دارایی غیرفعال، وارد یک ابزار سرمایهگذاری رسمی شود.
البته در ادامه امکان توسعه فعالیت صندوقهای مشابه به ارزهایی مانند یورو و درهم نیز وجود خواهد داشت.
منابع صندوق کجا سرمایهگذاری میشود؟
صندوق درآمد ثابت ارزی مطابق اساسنامه و مقررات بازار سرمایه فعالیت میکند و قرار نیست منابع جمعآوریشده را در داراییهای پرریسک وارد کند.
بر اساس توضیحات مدیر صندوق، بخش عمده سرمایهگذاریها در ابزارهایی با ریسک پایینتر و قابلیت ایجاد بازده ارزی انجام خواهد شد. اوراق مرابحه ارزی، اوراق سلف و اعتبارات اسنادی خارجی از جمله ابزارهایی هستند که میتوانند در سبد دارایی صندوق قرار بگیرند.
در نتیجه، تفاوت اصلی این مدل با نگهداری سنتی اسکناس دلار این است که سرمایهگذار به جای صرفاً حفظ ارزش دارایی ارزی، امکان کسب بازده از منابع خود را نیز خواهد داشت.
سود سرمایهگذاران به دلار پرداخت میشود
یکی از مهمترین ویژگیهای صندوق، ارزی بودن بازده سرمایهگذاری است. اگر سرمایهگذار منابع خود را به صورت اسکناس وارد صندوق کند، بازده حاصل نیز به صورت ارزی به وی اختصاص خواهد یافت.
صندوق میتواند بر اساس سازوکار تعیینشده، سود دورهای پرداخت کند یا بازده حاصل از سرمایهگذاری را در ارزش واحدهای صندوق منعکس کند. در حالت دوم، افزایش ارزش واحدهای سرمایهگذاری نشاندهنده بازده ایجادشده برای سرمایهگذار خواهد بود.
هنگام خروج نیز اصل سرمایه و بازده ایجادشده مطابق مقررات صندوق به سرمایهگذار پرداخت میشود.
تبدیل دلار صندوق به ریال ممنوع است
بر اساس توضیحات مدیر صندوق، فعالیت این ابزار بهطور کامل ارزی طراحی شده و تبدیل منابع ارزی صندوق به ریال ممنوع است.
هدف از این محدودیت، حفظ ماهیت ارزی سرمایهگذاری و جلوگیری از تبدیل منابع جذبشده به ریال در چارچوب فعالیت صندوق است.
اگر این ابزار بتواند اعتماد سرمایهگذاران را جلب کند، بخشی از ارزهایی که امروز به شکل اسکناس یا حواله خارج از چرخه رسمی نگهداری میشوند، میتوانند به سمت یک مسیر رسمی و تحت نظارت هدایت شوند. با این حال، میزان موفقیت صندوق در جذب این منابع به عواملی مانند بازدهی، نقدشوندگی، امنیت سرمایهگذاری و اعتماد عمومی به سازوکار نظارتی آن بستگی خواهد داشت.