قیمت گازوئیل در آمریکا در حالی به بالاترین سطوح خود رسیده که در برخی ایالتها از مرز ۸ دلار در هر گالن عبور کرده است. افزایش هزینه این سوخت میتواند بهطور مستقیم هزینه حملونقل، کشاورزی و تولید را افزایش دهد و در نهایت فشار بیشتری بر قیمت کالاهای اساسی وارد کند؛ موضوعی که در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره به یک چالش سیاسی برای دولت آمریکا تبدیل شده است.
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم و فاکس بیزینس، قیمت گازوئیل در پایان هفته گذشته از ۶ دلار به ازای هر گالن عبور کرد. بر اساس دادههای انجمن خودرو، میانگین قیمت این سوخت در ژانویه ۲۰۲۵ حدود ۳.۶۹ دلار بود، اما اکنون به حدود ۶.۲۰ دلار رسیده است.
در ایالتهایی مانند کالیفرنیا نیز قیمت گازوئیل از ۸ دلار در هر گالن فراتر رفته که در گزارش منتشرشده به عنوان بالاترین سطح تاریخی قیمت این سوخت در آمریکا مطرح شده است.
چرا قیمت گازوئیل برای اقتصاد آمریکا مهم است؟
افزایش قیمت بنزین معمولاً سریعتر در سبد هزینه خانوارها دیده میشود، اما گازوئیل نقش گستردهتری در اقتصاد آمریکا دارد.
کامیونهای حمل بار، ماشینآلات کشاورزی، قطارهای باری و بخش قابل توجهی از تجهیزات سنگین از گازوئیل استفاده میکنند. به همین دلیل، افزایش قیمت این سوخت فقط هزینه رانندگی را بالا نمیبرد، بلکه میتواند در بخشهای مختلف زنجیره تأمین اثر بگذارد.
از حمل مواد غذایی از مزارع گرفته تا انتقال کالا به فروشگاهها و جابهجایی مصالح ساختمانی، گازوئیل یکی از هزینههای مهم عملیاتی محسوب میشود.
افزایش قیمت گازوئیل چگونه به مردم منتقل میشود؟
یکی از پیامدهای مهم افزایش قیمت گازوئیل، رشد هزینه حملونقل است. شرکتهای حملونقل برای جبران هزینه سوخت، معمولاً ناچار به افزایش کرایهها یا تعدیل سایر هزینههای خود میشوند.
این افزایش هزینه در ادامه میتواند به قیمت نهایی کالاها منتقل شود.
برای مثال، در بخش کشاورزی، گازوئیل برای تراکتورها، تجهیزات برداشت و پمپهای آبیاری مورد استفاده قرار میگیرد. پس از برداشت نیز کامیونها برای انتقال محصولات به مراکز توزیع و فروشگاهها به سوخت نیاز دارند.
بنابراین حتی مصرفکنندهای که خودرو دیزلی ندارد، ممکن است اثر افزایش قیمت گازوئیل را در قالب گرانی مواد غذایی، مصالح ساختمانی و سایر کالاها احساس کند.
تنگه هرمز و کاهش عرضه سوخت در بازار جهانی
یکی از عوامل مطرحشده در افزایش قیمت سوخت، اختلال در جریان عرضه جهانی نفت و فرآوردههای پالایشی است.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و فرآوردههای انرژی در جهان محسوب میشود و هرگونه اختلال طولانیمدت در تردد کشتیها از این مسیر میتواند نگرانی درباره عرضه جهانی را افزایش دهد.
کاهش عرضه یا افزایش ریسک حملونقل نفت و فرآوردههای پالایشی، هزینه تأمین سوخت را بالا میبرد و در صورت تداوم میتواند فشار بیشتری بر قیمت گازوئیل وارد کند.
محدودیت صادرات گازوئیل روسیه فشار را بیشتر کرده است
عامل دیگری که در گزارشهای منتشرشده مورد توجه قرار گرفته، اختلال در فعالیت پالایشگاههای روسیه در پی حملات اوکراین و محدودیت صادرات گازوئیل این کشور است.
کاهش تولید پالایشگاهی یا محدود شدن صادرات از سوی یکی از صادرکنندگان مهم، میتواند عرضه موجود در بازار جهانی را کاهش دهد؛ بهویژه در شرایطی که بازار همزمان با اختلال در سایر مسیرهای تأمین مواجه باشد.
در چنین شرایطی، حتی افزایش نسبتاً محدود در تقاضا یا کاهش تولید چند پالایشگاه میتواند اثر قابل توجهی بر قیمت فرآوردههای نفتی داشته باشد.
گازوئیل؛ سوختی که میتواند انتخابات آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد
افزایش قیمت سوخت در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره، اهمیت سیاسی موضوع را نیز افزایش داده است.
دولت آمریکا طی سالهای اخیر بارها بر کاهش هزینه انرژی تأکید کرده است، اما افزایش قیمت نفت و فرآوردههای پالایشی میتواند تحقق این وعدهها را دشوارتر کند.
مشکل اصلی برای دولت فقط قیمت درجشده روی تابلوی جایگاهها نیست؛ بلکه پیامدهای تورمی افزایش قیمت گازوئیل است. اگر هزینه حملونقل و تولید افزایش پیدا کند، فشار قیمتی میتواند به بخشهای مختلف اقتصاد منتقل شود.
گازوئیل گران، تهدیدی فراتر از جایگاههای سوخت
افزایش قیمت گازوئیل در آمریکا صرفاً یک مشکل مربوط به رانندگان خودروهای دیزلی نیست. این سوخت در بخش بزرگی از زنجیره تولید و توزیع اقتصاد آمریکا نقش دارد و افزایش شدید قیمت آن میتواند اثرات غیرمستقیم گستردهای ایجاد کند.
در شرایطی که قیمت گازوئیل از میانگین حدود ۳.۶۹ دلار در ابتدای ۲۰۲۵ به بیش از ۶ دلار رسیده و در برخی ایالتها از ۸ دلار عبور کرده است، ادامه اختلال در عرضه جهانی نفت و فرآوردههای پالایشی میتواند فشار تورمی را افزایش دهد.
به همین دلیل، گازوئیل در آستانه انتخابات کنگره به موضوعی فراتر از قیمت سوخت تبدیل شده است؛ موضوعی که هم اقتصاد آمریکا و هم هزینه زندگی خانوارها را تحت تأثیر قرار میدهد.