بیل گیتس، بنیانگذار مایکروسافت، هشدار داده است که هوش مصنوعی در یک دهه آینده میتواند بخش بزرگی از بازار کار را متحول کند و برخی مشاغل را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد یا حتی حذف کند. او معتقد است سرعت گسترش این فناوری به اندازهای بالاست که دولتها و جوامع هنوز آمادگی کافی برای مدیریت پیامدهای آن را ندارند.
هوش مصنوعی با سرعتی متفاوت وارد بازار کار میشود
به گزارش ایران جیب به نقل از خبرآنلاین، بیل گیتس در یادداشتی درباره آینده هوش مصنوعی تأکید کرده است که این فناوری با انقلابهای صنعتی گذشته تفاوت مهمی دارد؛ زیرا برای استفاده گسترده از هوش مصنوعی، لزوماً به ایجاد زیرساختهای کاملاً جدید نیاز نیست.
هوش مصنوعی میتواند روی رایانهها، تلفنهای همراه و سامانههایی اجرا شود که مردم و شرکتها همین حالا از آنها استفاده میکنند. همین موضوع میتواند سرعت نفوذ آن به کسبوکارها و مشاغل مختلف را افزایش دهد.
کدام مشاغل بیشتر در معرض خطر هستند؟
گیتس معتقد است برخی مشاغل که بخش زیادی از فعالیت آنها مبتنی بر پردازش اطلاعات، پاسخگویی، تحلیل و تولید محتوای استاندارد است، ممکن است زودتر تحت تأثیر هوش مصنوعی قرار بگیرند.
از جمله حوزههایی که او به آنها اشاره کرده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
خدمات مشتری و پشتیبانی
-
فروش
-
برنامهنویسی
-
امور حقوقی
-
تحلیل داده
-
برخی فعالیتهای پزشکی
-
بخشی از کارهای اداری و دفتری
در کنار مشاغل اداری، گیتس پیشبینی کرده است که رباتهای پیشرفته نیز تا پایان این دهه میتوانند وارد برخی مشاغل فیزیکی شوند؛ موضوعی که میتواند دامنه تأثیر هوش مصنوعی و اتوماسیون را از محیطهای اداری به کارخانهها، انبارها و برخی خدمات فیزیکی گسترش دهد.
آیا هوش مصنوعی همه مشاغل را از بین میبرد؟
هشدار گیتس به معنای آن نیست که تمام مشاغل توسط هوش مصنوعی حذف خواهند شد. مسئله اصلی، بهگفته او، تغییر ماهیت بسیاری از مشاغل است.
در واقع ممکن است در بسیاری از حرفهها، هوش مصنوعی جایگزین کامل نیروی انسانی نشود، بلکه بخشی از وظایف افراد را انجام دهد. در چنین شرایطی، نیروی کاری که توانایی استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی را داشته باشد میتواند نسبت به افرادی که از این فناوری استفاده نمیکنند، مزیت قابل توجهی پیدا کند.
به همین دلیل، یکی از مهمترین پیامدهای این تحول میتواند افزایش تقاضا برای مهارتهای جدید و کاهش تقاضا برای برخی مهارتهای سنتی باشد.
هشدار درباره کلاهبرداری و حملات سایبری
گیتس تنها درباره آینده بازار کار هشدار نداده است. او معتقد است هوش مصنوعی در کنار مزایای گسترده، میتواند توانایی افراد و گروههای مخرب را نیز افزایش دهد.
افزایش کلاهبرداریهای هوشمند، جعل عمیق یا Deepfake، حملات سایبری و تولید و انتشار سریع اطلاعات نادرست از جمله خطراتی هستند که با گسترش این فناوری جدیتر خواهند شد.
این موضوع باعث شده بحث درباره نحوه کنترل و قانونگذاری هوش مصنوعی همزمان با توسعه آن اهمیت بیشتری پیدا کند.
پزشکی، کشاورزی و آموزش؛ روی دیگر ماجرا
با وجود این هشدارها، گیتس نگاه کاملاً منفی به هوش مصنوعی ندارد و معتقد است این فناوری میتواند در بسیاری از حوزهها تحولآفرین باشد.
از جمله مهمترین کاربردهای مورد اشاره او میتوان به تشخیص سریعتر بیماریها، افزایش بهرهوری کشاورزی، شخصیسازی آموزش و تسهیل دسترسی مردم به خدمات دولتی اشاره کرد.
به بیان دیگر، هوش مصنوعی میتواند بخشی از مشاغل را تحت فشار قرار دهد اما همزمان مشاغل و فرصتهای جدیدی نیز ایجاد کند؛ همان اتفاقی که در بسیاری از تحولات فناوری گذشته رخ داده است.
پیشنهاد بیل گیتس برای مقابله با بیکاری ناشی از هوش مصنوعی
گیتس معتقد است دولتها نباید منتظر بمانند تا آثار گسترده هوش مصنوعی در بازار کار ظاهر شود و سپس برای آن تصمیمگیری کنند.
او پیشنهاد کرده است دولتها از هماکنون برای دوره گذار به اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی برنامهریزی کنند. ایجاد چارچوبهای ملی و بینالمللی، حمایت از آموزش مجدد نیروی کار و حتی بررسی ایدههایی مانند مالیات بر رباتها و هوش مصنوعی از جمله راهکارهایی است که گیتس مطرح کرده است.
منطق این پیشنهاد آن است که بخشی از منابع حاصل از فعالیتهای خودکار و هوش مصنوعی برای آموزش و آمادهسازی نیروی انسانی در مشاغل جدید اختصاص پیدا کند.
آینده بازار کار؛ انسان در برابر هوش مصنوعی یا انسان در کنار هوش مصنوعی؟
هشدار بیل گیتس را میتوان بیش از آنکه پیشبینی حذف کامل نیروی انسانی بدانیم، هشداری درباره تغییر بزرگ در ساختار بازار کار تلقی کرد.
احتمالاً در سالهای آینده سؤال اصلی این نخواهد بود که «آیا هوش مصنوعی شغل من را میگیرد؟» بلکه این خواهد بود که کدام بخش از شغل من توسط هوش مصنوعی انجام میشود و چه مهارتهایی برای همکاری با این فناوری لازم است؟
اگر دولتها و نظام آموزشی نتوانند همزمان با رشد فناوری، آموزش مهارتهای جدید و حمایت از نیروی کار را توسعه دهند، شکاف میان افرادی که با هوش مصنوعی کار میکنند و کسانی که از بازار کار عقب میمانند میتواند افزایش پیدا کند. به همین دلیل، مدیریت دوره گذار احتمالاً به اندازه خود فناوری اهمیت خواهد داشت.