به گزارش ایران جیب؛ همزمان با ادامه تنشهای نظامی در آبهای جنوبی ایران و تنگه هرمز، نشانههایی از تغییر رویکرد تهران در استفاده از ظرفیت های نظامی و راهبردی این آبراه مهم به چشم میخورد. در شرایطی که تبادل آتش میان ایران و آمریکا ادامه دارد، همزمان تلاشهای دیپلماتیک برای کنترل بحران نیز افزایش یافته است.
افزایش تنش در تنگه هرمز
در تازهترین تحولات، نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرده است که یک شناور مدیریتپذیر از راه دور متعلق به ارتش آمریکا را هدف قرار داده است. بر اساس این ادعا، شناور مذکور قصد ورود به منطقه حفاظتشده تنگه هرمز را داشته است.
همچنین سپاه در بیانیهای اعلام کرده که یک ناو هواپیمابر و یک ناوشکن آمریکایی را با شلیک چند موشک بالستیک هدف قرار داده است.
در تحولی دیگر، چند نفتکش که روز یکشنبه قصد عبور از مسیر عمانی تنگه هرمز را داشتند، پس از دریافت هشدار از سوی نیروی دریایی سپاه درباره بسته بودن این مسیر، تغییر مسیر داده و بازگشتند.
این تحولات نشان میدهد که تنگه هرمز همچنان یکی از اصلیترین نقاط رویارویی میان تهران و واشنگتن است و هرگونه محدودیت در تردد کشتیها میتواند پیامدهای قابل توجهی برای بازار انرژی و تجارت دریایی منطقه داشته باشد.
چرا هرمز به اهرم فشار ایران تبدیل شده است؟
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان محسوب میشود و به همین دلیل، هرگونه اختلال در تردد کشتیهای تجاری و نفتکشها میتواند نگرانیهای گستردهای را در بازارهای جهانی ایجاد کند.
از نگاه تحلیلگران، تهران با افزایش کنترل و نظارت بر این آبراه تلاش میکند هزینه فشارهای نظامی و اقتصادی علیه ایران را برای طرف مقابل افزایش دهد.
دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین بخش ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل، در ارزیابی خود از تحولات اخیر گفته است که رویکرد تهاجمی جدید تهران میتواند بخشی از یک تغییر دکترین باشد؛ رویکردی که هدف آن افزایش بازدارندگی و جلوگیری از تکرار حملات در آینده عنوان شده است.
دیپلماسی همزمان با تقابل نظامی
در کنار افزایش تحرکات نظامی، مسیر دیپلماتیک نیز فعالتر شده است. وزیر امور خارجه ایران در تماسهای تلفنی با وزیران خارجه عربستان و ترکیه درباره تحولات منطقه و تلاشهای دیپلماتیک گفتوگو کرده است.
همچنین وزیران خارجه عربستان، پاکستان و مصر درباره پیامدهای تشدید تنش در تنگه هرمز رایزنی کردهاند.
این تحرکات نشان میدهد که کشورهای منطقه نسبت به احتمال گسترش درگیریها و آثار آن بر امنیت انرژی و تجارت دریایی نگرانی جدی دارند.
تحلیلگران چه میگویند؟
دنیس راس، دیپلمات باسابقه آمریکایی، معتقد است ایران همچنان حملات خود را با محاسبه و دقت انجام میدهد و ممکن است در برخی مقاطع سطح تنش را افزایش دهد، اما همزمان از طریق میانجیها امکان باز کردن مسیر مذاکره را نیز حفظ کند.
نعوم ریدان، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاورمیانه، نیز معتقد است هدف تهران دستیابی به نوعی کنترل پایدار بر تنگه هرمز برای افزایش قدرت چانهزنی در مذاکرات است.
از سوی دیگر، دیوید میلر، مذاکرهکننده ارشد پیشین آمریکا، حملات مستقیم ایران به شناورهای نظامی آمریکا را نشانه افزایش آمادگی تهران برای پذیرش ریسکهای نظامی دانسته است.
هرمز؛ نقطه کلیدی معادلات آینده
مجموع این تحولات نشان میدهد که تنگه هرمز صرفاً یک مسیر عبور کشتیها نیست، بلکه به یکی از مهمترین اهرمهای راهبردی در مناقشه ایران و آمریکا تبدیل شده است.
اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، وضعیت تردد نفتکشها، امنیت کشتیرانی و واکنش بازار جهانی انرژی میتواند به یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده در روزهای آینده تبدیل شود.
در عین حال، فعال ماندن کانالهای دیپلماتیک نشان میدهد که در کنار افزایش فشار نظامی، تلاش برای جلوگیری از تبدیل تنشهای محدود به یک درگیری گستردهتر نیز ادامه دارد./ دنیای اقتصاد