وزارت راه و شهرسازی پس از نزدیک به سه دهه بلاتکلیفی قانون مسکن استیجاری، اجرای این طرح را آغاز کرده است. در نخستین مرحله، ثبتنام برای حدود ۶۰۰۰ واحد مسکن استیجاری ویژه زوجهای جوان واجد شرایط در دهکهای درآمدی یک تا شش آغاز شده و دولت در نهایت ساخت ۷۵ هزار واحد را هدفگذاری کرده است.
قانون مسکن استیجاری بعد از نزدیک به ۳۰ سال اجرایی شد
طرح مسکن استیجاری در قالب «قانون استیجار» از سال ۱۳۷۷ به تصویب رسیده بود، اما طی حدود سه دهه گذشته عملاً به مرحله اجرای گسترده نرسید.
با آغاز فعالیت دولت چهاردهم، وزارت راه و شهرسازی اجرای مسکن استیجاری عمومی را با عنوان «طرح آشیان» در دستور کار قرار داد. هدف این طرح، فراهم کردن واحدهای اجارهای برای گروههایی است که به دلیل افزایش قیمت مسکن و اجارهبها، امکان خرید خانه برای آنها دشوار شده است.
ثبتنام ۶۰۰۰ واحد برای زوجهای جوان
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، با اشاره به روند اجرای این برنامه اعلام کرده است که دولت در سال گذشته وعده ساخت ۱۰ هزار واحد مسکن استیجاری را داده بود، اما به دلیل محدودیتها و مشکلات موجود، در مرحله نخست ثبتنام حدود ۶۰۰۰ واحد در هفته دولت آغاز شده است.
این واحدها در مرحله فعلی برای زوجهای جوان در نظر گرفته شدهاند؛ به این معنا که از تاریخ ازدواج رسمی متقاضیان نباید بیش از پنج سال گذشته باشد.
هدفگذاری ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری
برنامه وزارت راه و شهرسازی تنها به ۶۰۰۰ واحد نخست محدود نمیشود. طبق اعلام وزیر راه، هدف نهایی دولت ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری است.
البته قرار نیست تمام هزینه و فرآیند ساخت این واحدها مستقیماً توسط دولت انجام شود. وزارت راه و شهرسازی در نظر دارد از ظرفیت بخش خصوصی، انبوهسازان، پیمانکاران و توسعهگران استفاده کند.
همچنین واگذاری زمین و استفاده از ظرفیت بافتهای فرسوده از جمله راهکارهایی است که برای افزایش سرعت اجرای طرح در نظر گرفته شده است.
چه کسانی میتوانند برای مسکن استیجاری ثبتنام کنند؟
ثبتنام متقاضیان تاکنون در پنج مرحله و در ۱۵ منطقه کشور از طریق سامانه وزارت راه و شهرسازی انجام شده است.
بر اساس شرایط اعلامشده، متقاضیان باید مجموعهای از الزامات را داشته باشند:
-
از تاریخ ازدواج رسمی متقاضی بیش از پنج سال نگذشته باشد.
-
متقاضی، همسر و افراد تحت تکفل او طی پنج سال گذشته فاقد واحد مسکونی ملکی یا زمین با کاربری مسکونی بوده باشند.
-
متقاضی بر اساس اطلاعات پایگاه رفاه ایرانیان در دهکهای درآمدی یک تا شش قرار داشته باشد.
-
متقاضی مطابق سامانه استحقاقسنجی سازمان برنامه و بودجه، واجد شرایط شناخته شود.
-
متقاضی یا همسر او حداقل پنج سال سابقه سکونت در شهر مرکزی مجموعه شهری محل تقاضا داشته باشند.
-
برای ثبتنام در شهرهای جدید، سابقه سکونت در کل مجموعه شهری ملاک قرار میگیرد.
-
متقاضی و همسر او دارای فرم «ج» سبز باشند.
مسکن استیجاری؛ جایگزین خرید خانه برای خانوارهای کمدرآمد؟
افزایش شدید قیمت مسکن باعث شده سیاستهای حمایتی صرفاً بر تسهیلات خرید یا ساخت متمرکز نباشد. در چنین شرایطی، مسکن استیجاری میتواند بخشی از فشار هزینهای خانوارهای جوان را کاهش دهد؛ البته میزان اثرگذاری آن به تعداد واحدهای ساختهشده، محل احداث و میزان اجاره تعیینشده بستگی خواهد داشت.
با توجه به اینکه دولت فعلاً ثبتنام ۶۰۰۰ واحد را آغاز کرده و هدف نهایی ۷۵ هزار واحد است، چالش اصلی این طرح در ادامه، تأمین زمین، تأمین مالی و تبدیل وعده ساخت به واحدهای قابل اجاره خواهد بود.
شرایط ثبتنام مسکن استیجاری در یک نگاه
جامعه هدف: زوجهای جوان
حداکثر سابقه ازدواج: ۵ سال
دهک درآمدی: یک تا شش
سابقه مالکیت: نداشتن واحد مسکونی یا زمین مسکونی طی ۵ سال گذشته
سابقه سکونت: حداقل ۵ سال
فرم ج: سبز
مرحله نخست: حدود ۶۰۰۰ واحد
هدف نهایی دولت: ۷۵ هزار واحد