با افزایش توجه به مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی جدید بهعنوان مسیر واردات خودرو، ابهام درباره شرایط قانونی واردات و ترخیص خودرو از این مناطق بیشتر شده است. در حالی که برخی مناطق آزاد اقدام به فراخوان برای شناسایی و انتخاب شرکتهای واردکننده خودرو کردهاند، بررسی قوانین نشان میدهد صرف فعالیت یک شرکت در حوزه واردات خودرو یا ثبت آن در منطقه آزاد، لزوماً به معنای برخورداری از مجوز واردات خودرو نیست.
به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، موضوع اصلی به شرایطی بازمیگردد که قانونگذار برای واردات خودرو در برخی مناطق آزاد جدید تعیین کرده است؛ شرایطی که رعایت آن میتواند برای شرکتهای متقاضی واردات و همچنین خریداران خودرو اهمیت زیادی داشته باشد.
شرط قانونی واردات خودرو در منطقه آزاد سرخس
یکی از نمونههای مورد توجه، منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی سرخس است. سازمان منطقه آزاد سرخس اخیراً برای شناسایی، ارزیابی و انتخاب شرکتهای واردکننده خودرو فراخوان منتشر کرده است.
این فراخوان در شرایطی منتشر شده که قانون ایجاد منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی سرخس، مصوب سال ۱۴۰۲، در تبصره ۵ ماده واحده شرایط مشخصی را برای واردات خودروهای سواری خارجی تعیین کرده است.
بر اساس این حکم، مجوز واردات خودروهای سواری خارجی در محدوده منطقه آزاد سرخس تنها به اشخاصی اعطا میشود که دارای مجوز فعالیت اقتصادی در محدوده این منطقه باشند.
بنابراین، فعالیت یک شرکت در زمینه واردات خودرو بهتنهایی برای دریافت مجوز کافی نیست و باید احراز شود که شرکت متقاضی، مجوز فعالیت اقتصادی مورد اشاره قانون را در محدوده منطقه آزاد سرخس در اختیار دارد.
محدوده تردد خودروهای وارداتی مشخص شده است
موضوع دیگری که در قانون ایجاد منطقه آزاد سرخس مورد تأکید قرار گرفته، محدوده تردد خودروهای وارداتی است.
بر اساس تبصره ۵، خودروهای وارداتی صرفاً امکان تردد در محدوده مصوبی را دارند که در پیوست قانون تعیین شده است. بنابراین واردات خودرو به این منطقه لزوماً به معنای امکان تردد بدون محدودیت خودرو در سراسر کشور نیست.
این موضوع میتواند برای متقاضیان خرید خودرو از مناطق آزاد اهمیت ویژهای داشته باشد؛ زیرا شرایط استفاده از خودرو پس از ورود، به مقررات مربوط به محدوده تردد نیز وابسته خواهد بود.
ابهام در معیار انتخاب شرکتهای واردکننده
مهمترین پرسش درباره فراخوان اخیر این است که معیار «واجد شرایط بودن» شرکتها چگونه با حکم صریح قانون تطبیق داده خواهد شد.
در صورتی که مجوز واردات صرفاً برای اشخاص دارای مجوز فعالیت اقتصادی در محدوده منطقه آزاد صادر شود، باید مشخص باشد این شرط در فرآیند ارزیابی شرکتهای متقاضی چگونه بررسی و احراز خواهد شد.
از این رو، شفاف بودن مبنای قانونی مجوزهای واردات، شرایط شرکتهای انتخابشده و محدوده مجاز تردد خودروها میتواند از بروز ابهام در مراحل واردات و ترخیص خودرو جلوگیری کند.
واردات خودرو از مناطق آزاد نیازمند شفافسازی بیشتر است
گسترش مناطق آزاد جدید میتواند ظرفیت تازهای برای واردات خودرو ایجاد کند، اما تفاوت احکام قانونی مناطق مختلف باعث میشود شرایط واردات و تردد خودرو در همه مناطق یکسان نباشد.
در نتیجه، متقاضیان و شرکتهای واردکننده باید پیش از اقدام به واردات، علاوه بر مقررات عمومی واردات خودرو، شرایط اختصاصی مندرج در قانون ایجاد همان منطقه آزاد را نیز بررسی کنند.