ناترازی میان تولید و مصرف بنزین، دولت را با چند سناریوی اصلاحی روبهرو کرده و تازهترین نظرسنجی درباره نحوه مدیریت این وضعیت نشان میدهد گزینه «سهمیه فردی بنزین» بیش از سایر گزینهها مورد توجه قرار گرفته است.
به گزارش ایران جیب، در نظرسنجی اخیر اسماعیل سقاباصفهانی، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، ۴۹ درصد شرکتکنندگان به مدلی رأی دادهاند که بر اساس آن علاوه بر سهمیههای فعلی، ۳۰ لیتر بنزین به هر فرد بر مبنای کد ملی اختصاص یابد و امکان فروش این سهمیه نیز وجود داشته باشد.
در مقابل، ۳۶ درصد از شرکتکنندگان با عرضه بنزین مازاد با نرخ حدود ۸۷ هزار تومان موافق بودهاند و ۱۵ درصد نیز گزینه عرضه بنزین متناسب با میزان تولید داخلی و پذیرش احتمال ایجاد صف را انتخاب کردهاند.
با این حال، رأی بالاتر به سهمیه فردی لزوماً به معنای تأیید کامل این طرح نیست. بخشی از این استقبال میتواند ناشی از مقایسه آن با دو گزینه پرهزینهتر یعنی افزایش شدید قیمت یا محدودیت عرضه باشد.
سهمیه فردی چه تغییری ایجاد میکند؟
در مدل سهمیه فردی، یارانه بنزین از خودرو به شخص منتقل میشود. به این ترتیب، حتی افرادی که خودرو ندارند نیز میتوانند از سهمیه بنزین بهرهمند شوند و در صورت استفاده نکردن، آن را به فروش برسانند.
این مدل میتواند نسبت به شرایط فعلی توزیع یارانه را عادلانهتر کند؛ چراکه اکنون مالک چند خودرو عملاً از سهمیه بیشتری بهره میبرد، در حالی که فرد بدون خودرو سهم مستقیمی از یارانه بنزین ندارد.
با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که سهمیه فردی به تنهایی مشکل ناترازی بنزین را برطرف نمیکند. تا زمانی که مصرف خودروها بالا باشد و قیمت سوخت انگیزه کافی برای کاهش مصرف ایجاد نکند، صرفاً نحوه توزیع یارانه تغییر خواهد کرد.
بنزین ۲۳ هزار تومانی در راه است؟
در روزهای اخیر رقم ۲۳ هزار تومان نیز به عنوان یکی از اعداد مرتبط با بنزین مطرح شده است. این رقم بر اساس برخی محاسبات درباره هزینه تمامشده تولید داخلی بنزین در بهار ۱۴۰۵ عنوان شده و بدون احتساب ارزش نفت خام و هزینه فرصت صادرات آن برآورد شده است.
با این حال، ۲۳ هزار تومان قیمت مصوب یا نهایی بنزین آزاد نیست و دولت نیز تاکنون تصمیم نهایی درباره نرخ جدید بنزین اعلام نکرده است.
در نتیجه، نه رأی ۴۹ درصدی به سهمیه فردی را میتوان تصمیم نهایی مردم دانست و نه رقم ۲۳ هزار تومان را قیمت آینده بنزین. دولت همچنان در حال بررسی سناریوهای مختلف برای کاهش ناترازی و اصلاح نحوه توزیع یارانه سوخت است.