حضور زنان در بازار خرید موتورسیکلت طی سالهای اخیر افزایش محسوسی داشته و حالا برخی فروشندگان میگویند تعداد مشتریان زن در بعضی بازارهای موتورسیکلت حتی از مردان بیشتر شده است. این در حالی است که موضوع صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان همچنان تعیین تکلیف نشده و همین مسئله، تناقضی قابل توجه میان رفتار بازار و وضعیت قانونی ایجاد کرده است.
زنان چگونه بازار موتورسیکلت را تغییر دادهاند؟
به گزارش ایران جیب به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، بیستم خردادماه معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با اشاره به موضوع صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان اعلام کرده بود مانعی برای صدور این گواهینامه وجود ندارد و ابراز امیدواری کرده بود این اتفاق ظرف کمتر از یک ماه رخ دهد؛ با این حال، این وعده تاکنون محقق نشده است.
با وجود این وضعیت، بازار خرید موتورسیکلت شاهد حضور پررنگ زنان است. بررسی بازار موتورسیکلت تهران نشان میدهد بسیاری از مشتریان زن هنگام ورود به فروشگاه، پیش از پرسش درباره قدرت موتور یا مشخصات فنی، درباره ارتفاع، وزن و نحوه سوار و پیاده شدن از موتورسیکلت سؤال میکنند.
این تغییر در الگوی تقاضا باعث شده فروشندگان نیز نحوه معرفی محصولات خود را تغییر دهند و ویژگیهایی را که پیشتر اهمیت کمتری داشت، در اولویت توضیحات خود قرار دهند.
ارتفاع و وزن؛ مهمتر از قدرت موتور
محمد، یکی از فروشندگان موتورسیکلت در خیابان سبلان شمالی که حدود ۱۵ سال در این بازار فعالیت دارد، درباره تغییر ترکیب مشتریان میگوید تعداد مشتریان زن در بازار افزایش قابل توجهی داشته و حتی در برخی موارد از تعداد مشتریان مرد بیشتر شده است.
به گفته او، معیارهای انتخاب زنان با بخش قابل توجهی از مشتریان مرد تفاوت دارد. زنان معمولاً هنگام خرید درباره افت قیمت یا امکان سرمایهگذاری سؤال کمتری میپرسند و در عوض، ارتفاع موتور، وزن و راحتی سوار و پیاده شدن برایشان اهمیت بیشتری دارد.
حتی برخی مشتریان پس از پسندیدن یک موتورسیکلت، چند قدم آن را جابهجا میکنند تا مطمئن شوند وزن و کنترل آن برایشان مناسب است.
این موضوع نشان میدهد تقاضای جدید بازار الزاماً به سمت موتورسیکلتهای پرقدرت یا گرانقیمت نمیرود؛ بلکه سهولت استفاده و کنترل وسیله به یکی از معیارهای مهم خرید تبدیل شده است.
مردان بیشتر با چه هدفی موتور میخرند؟
به گفته این فروشنده، مشتریان مرد را میتوان به سه گروه اصلی تقسیم کرد.
گروه نخست افرادی هستند که به دلیل ناتوانی مالی در خرید خودرو، موتورسیکلت را به عنوان وسیله حملونقل جایگزین انتخاب میکنند. این گروه بیشتر به سمت موتورسیکلتهای دست دوم میروند.
گروه دوم کسانی هستند که برای فرار از ترافیک و کاهش زمان رفتوآمد سراغ موتورسیکلت میروند. افزایش تنوع طرحهای فروش اقساطی نیز باعث شده دسترسی این گروه به موتورسیکلتهای نو و کارکرده بیشتر شود.
گروه سوم نیز علاقهمندان حرفهای و اصطلاحاً «عشق موتور» هستند. این گروه تعداد کمتری دارند اما معمولاً قدرت، کیفیت، امکانات و توانایی موتورسیکلت برای سفرهای جادهای برایشان اهمیت بیشتری دارد و حاضرند برای مدلهای گرانتر هزینه کنند.
موتورهای سبک و اتوماتیک؛ انتخاب محبوب زنان
محسن، یکی دیگر از فروشندگان بازار موتورسیکلت، از افزایش تقاضا برای مدلهایی با رنگها و طراحیهای متنوع خبر میدهد. در بخش دیگری از این بازار نیز چند مشتری زن به دنبال یک موتورسیکلت اسکوتر بودند اما به دلیل ارتفاع جای پا و وزن مدل مورد نظر، گزینه دیگری را جستوجو میکردند.
یکی از فروشندگان بازار درباره ترکیب مشتریان جدید میگوید زنان ۱۸ تا ۳۵ ساله مهمترین گروه هدف در میان خریداران زن هستند. البته زنان در سنین بالاتر، حتی تا حدود ۶۰ سال، نیز وارد بازار خرید موتورسیکلت شدهاند، اما تعداد آنها کمتر است.
بر اساس توضیحات فروشندگان، موتورسیکلت مورد علاقه بخش قابل توجهی از مشتریان زن معمولاً ویژگیهای زیر را دارد:
- سبک و قابل کنترل باشد
- ارتفاع مناسبی داشته باشد
- سوار و پیاده شدن از آن آسان باشد
- فرمان نرم داشته باشد
- در صورت زمین خوردن، وزن زیادی نداشته باشد
- ترجیحاً اتوماتیک باشد
- برای استفاده شهری مناسب باشد
این ویژگیها نشان میدهد بازار موتورسیکلت در حال حرکت به سمت محصولاتی است که علاوه بر مشخصات فنی، ارگونومی و سهولت استفاده را نیز در مرکز توجه قرار میدهند.
ورود خریداران زن، بازار موتورسیکلت نو را تقویت کرده است
یکی از نکات قابل توجه در این تغییر، نوع موتورسیکلتی است که مشتریان زن خریداری میکنند. طبق گفته فروشندگان، بخش قابل توجهی از این مشتریان به دنبال موتورسیکلتهای نو هستند و بیشتر در محدوده قیمتی ۳۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان خرید میکنند.
این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که ورود یک گروه جدید از مصرفکنندگان به بازار میتواند ترکیب تقاضا را تغییر دهد. اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمالاً تولیدکنندگان و واردکنندگان نیز بیش از گذشته روی مدلهای سبک، کمارتفاع، اتوماتیک و مناسب استفاده شهری تمرکز خواهند کرد.
از طرف دیگر، افزایش تقاضا برای این موتورسیکلتها میتواند بازار فروش تجهیزات جانبی، لوازم ایمنی و خدمات مرتبط با این گروه از کاربران را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
تناقض بازار موتورسیکلت با وضعیت گواهینامه زنان
بازار موتورسیکلت در حالی شاهد افزایش حضور زنان به عنوان خریدار است که مسئله صدور گواهینامه موتورسیکلت برای آنها همچنان تعیین تکلیف نهایی نشده است.
این وضعیت یک تناقض قابل توجه ایجاد کرده است: از یک سو زنان به عنوان یک گروه جدی وارد چرخه تقاضای موتورسیکلت شدهاند و حتی بر رفتار فروشندگان و ویژگیهای محصولات مورد توجه اثر گذاشتهاند، اما از سوی دیگر، موضوع امکان استفاده قانونی از این وسیله برای آنها همچنان محل بحث است.
در صورت تعیین تکلیف موضوع گواهینامه، بازار ممکن است با موج تازهای از تقاضای مصرفی روبهرو شود؛ بهخصوص در بخش موتورسیکلتهای سبک، اتوماتیک و شهری که هماکنون نیز در میان مشتریان زن محبوبیت بیشتری پیدا کردهاند.