به گزارش ایران جیب از آرمان امروز، تازهترین بررسیها از وضعیت تورم در اقتصاد ایران نشان میدهد اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، تورم نقطهبهنقطه تا پایان شهریور ماه میتواند وارد محدوده سهرقمی شود. کارشناسان معتقدند افزایش هزینههای تولید، فشارهای خارجی، نااطمینانی اقتصادی و رشد انتظارات تورمی از مهمترین عوامل تداوم تورم بالا در کشور هستند.
تورم سالانه به بالاترین سطح چند دهه اخیر رسید
آمارهای رسمی منتشرشده از وضعیت تورم در تیرماه نشان میدهد اگرچه سرعت افزایش قیمتها نسبت به ماههای قبل کاهش یافته، اما سطح عمومی قیمتها همچنان در بالاترین سطوح تاریخی قرار دارد.
بر اساس این گزارشها، تورم سالانه حدود 66 درصد ثبت شده که یکی از بالاترین نرخهای تورم در چند دهه اخیر اقتصاد ایران محسوب میشود. همچنین تورم نقطهبهنقطه همچنان با فاصله زیادی بالاتر از میانگینهای تاریخی قرار دارد.
چرا تورم در ایران افزایش یافت؟
کارشناسان اقتصادی عوامل متعددی را در افزایش تورم مؤثر میدانند. مهمترین دلایل عبارتند از:
1- افزایش انتظارات تورمی
نااطمینانی نسبت به آینده اقتصادی، تغییرات نرخ ارز و نگرانی از تداوم فشارهای خارجی باعث شده بخشی از جامعه و فعالان اقتصادی تصمیمهای خود را بر اساس انتظار افزایش قیمتها تنظیم کنند.
این موضوع باعث میشود تقاضا برای کالاهای سرمایهای مانند ارز، طلا و برخی داراییها افزایش یابد و فشار بیشتری بر قیمتها وارد شود.
2- تأثیر جنگ و اختلال در زنجیره تولید
کارشناسان معتقدند تحولات امنیتی و نظامی اخیر، از طریق آسیب به زیرساختها، افزایش هزینه حملونقل و ایجاد نگرانی در بازار، اثر مستقیمی بر تورم گذاشته است.
به گفته تحلیلگران، آثار اقتصادی بحرانها معمولاً با تأخیر در شاخصهای تورمی نمایان میشود و ممکن است پس از پایان یک دوره تنش نیز ادامه پیدا کند.
3- مشکلات ساختاری اقتصاد
علاوه بر عوامل کوتاهمدت، اقتصاد ایران با مشکلات بلندمدتی مانند:
کسری بودجه دولت
رشد نقدینگی
کاهش سرمایهگذاری
محدودیتهای تجاری و ارزی
کاهش بهرهوری تولید
مواجه است که زمینه تداوم تورم را فراهم میکند.
کاهش تورم ماهانه؛ نشانه ثبات یا آرامش موقت؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، تورم ماهانه در تیرماه به حدود 3.5 درصد کاهش یافته است؛ رقمی که نسبت به ماههای قبل کاهش محسوسی داشته است.
محمدتقی فیاضی، کارشناس اقتصاد سیاسی، معتقد است کاهش تورم ماهانه در تیرماه بیشتر تحت تأثیر کاهش موقت برخی فشارهای ناشی از تنشهای اخیر بوده و نمیتوان آن را به معنای پایان روند تورمی دانست.
وی اشاره کرده است که پس از پایان درگیریهای فروردین، آثار اقتصادی آن در اردیبهشت با افزایش شدید تورم ماهانه نمایان شد؛ بهطوری که نرخ تورم ماهانه در آن مقطع از 8 درصد عبور کرد.
نقش رفتار مردم در کنترل بحران اقتصادی
برخی کارشناسان معتقدند رفتار مصرفکنندگان ایرانی در دورههای بحرانی، از جمله کنترل خریدهای هیجانی و مدیریت مصرف، باعث شده بخشی از فشارهای اقتصادی کاهش یابد.
با این حال، ادامه این وضعیت بدون اصلاح سیاستهای اقتصادی میتواند فشار بیشتری بر خانوارها و تولیدکنندگان وارد کند.
چشمانداز تورم در ماههای آینده
اقتصاددانان معتقدند مسیر آینده تورم به چند عامل مهم وابسته است:
ثبات در بازار ارز
کاهش نااطمینانی سیاسی و اقتصادی
کنترل رشد نقدینگی
بهبود شرایط تولید
افزایش سرمایهگذاری داخلی و خارجی
در صورت نبود اصلاحات اساسی، احتمال افزایش دوباره سرعت رشد قیمتها وجود دارد.