عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان یک توافقنامه دفاعی سهجانبه امضا کردند که بر اساس آن، حمله نظامی به هر یک از اعضا بهعنوان حمله علیه همه اعضای این پیمان تلقی خواهد شد. این توافق در شرایطی امضا شده که تحولات امنیتی خاورمیانه و افزایش رقابتهای منطقهای، کشورهای منطقه را به سمت همکاریهای دفاعی گستردهتر سوق داده است.
به گزارش ایران جیب، مقامهای رسمی عربستان، ترکیه و پاکستان اعلام کردند که این توافقنامه در جریان دیدار محمد بن سلمان ولیعهد عربستان، رجب طیب اردوغان رئیسجمهور ترکیه و شهباز شریف نخستوزیر پاکستان نهایی و امضا شده است.
جزئیات پیمان دفاعی سه کشور
بر اساس مفاد اعلامشده، سه کشور متعهد شدهاند همکاریهای نظامی و امنیتی خود را افزایش دهند و در برابر تهدیدهای مشترک، هماهنگی بیشتری داشته باشند.
مهمترین بخش این توافق، اصل «دفاع جمعی» است؛ به این معنا که هرگونه حمله علیه یکی از اعضا، تهدیدی علیه کل ائتلاف محسوب خواهد شد و واکنش مشترک سه کشور را به دنبال خواهد داشت.
چرا عربستان، ترکیه و پاکستان به سمت اتحاد دفاعی رفتند؟
کارشناسان معتقدند این توافق در شرایطی شکل گرفته که منطقه خاورمیانه با مجموعهای از چالشهای امنیتی از جمله تنشهای ژئوپلیتیکی، رقابت قدرتهای منطقهای، بحرانهای دریایی و تغییر موازنههای نظامی روبهرو است.
عربستان به دنبال تقویت توان بازدارندگی خود و گسترش همکاریهای امنیتی فراتر از متحدان سنتی غربی است. ترکیه نیز در سالهای اخیر تلاش کرده نقش خود را بهعنوان یک قدرت نظامی منطقهای پررنگتر کند، در حالی که پاکستان دارای یکی از بزرگترین ارتشهای جهان و تجربه گسترده نظامی است.
پیام این توافق برای منطقه چیست؟
این پیمان میتواند نشاندهنده شکلگیری یک چارچوب امنیتی جدید در منطقه باشد؛ چارچوبی که بدون حضور مستقیم قدرتهای غربی، بر همکاری میان کشورهای مسلمان منطقه تمرکز دارد.
با این حال، میزان عملیاتی شدن این توافق و نحوه اجرای تعهدات دفاعی آن، به جزئیات محرمانه، سطح هماهنگی نظامی و شرایط سیاسی آینده وابسته خواهد بود.
تاثیر احتمالی بر معادلات خاورمیانه
اتحاد دفاعی میان ریاض، آنکارا و اسلامآباد میتواند بر محاسبات امنیتی دیگر کشورهای منطقه نیز تاثیر بگذارد. افزایش همکاریهای نظامی میان این سه کشور ممکن است باعث تغییر در موازنه قدرت و شکلگیری ائتلافهای جدید در خاورمیانه و جنوب آسیا شود.