گزارش جدید مرکز آمار ایران نشان میدهد اگرچه سطح قیمتها همچنان بالاست، اما شتاب افزایش قیمتها در تیرماه کاهش یافته است. تورم ماهانه خانوارهای کشور از ۵.۹ درصد در خردادماه به ۳.۱ درصد در تیرماه رسیده؛ تغییری که میتواند نخستین نشانه از آرامتر شدن روند افزایش قیمتها باشد، هرچند برای قضاوت درباره تداوم این روند هنوز به آمار ماههای آینده نیاز است.
کاهش قابل توجه تورم ماهانه در تیرماه
به گزارش «ایران جیب»، شاخص قیمت مصرفکننده در تیرماه به عدد ۶۷۶.۹ رسید که نسبت به ماه قبل ۳.۱ درصد افزایش داشته است. این در حالی است که تورم ماهانه در خردادماه ۵.۹ درصد ثبت شده بود.
بر این اساس، سرعت رشد قیمتها در نخستین ماه تابستان حدود ۲.۸ واحد درصد کاهش یافته و تقریباً به نصف ماه قبل رسیده است.
کاهش تورم ماهانه به این معنا نیست که قیمت کالاها کاهش پیدا کرده، بلکه نشان میدهد سرعت افزایش قیمتها کمتر شده است. به عبارت دیگر، خانوارها همچنان با سطح بالای قیمتها مواجه هستند، اما شدت رشد قیمتها نسبت به ماههای گذشته کاهش یافته است.
تورم نقطهای نیز کاهش یافت
تورم نقطهبهنقطه در تیرماه به ۸۷.۹ درصد رسید؛ یعنی خانوارها برای خرید مجموعهای مشابه از کالاها و خدمات، بهطور میانگین ۸۷.۹ درصد بیشتر از تیرماه سال گذشته هزینه کردهاند.
با این حال، این نرخ نسبت به ماه قبل ۰.۷ واحد درصد کاهش داشته است. کاهش همزمان تورم ماهانه و تورم نقطهای میتواند نشانهای از کاهش تدریجی فشارهای قیمتی در اقتصاد باشد.
خوراکیها آرامتر شدند
یکی از نکات مهم گزارش تیرماه، کاهش نسبی تورم در گروه خوراکیها است. تورم ماهانه گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» در این ماه ۲.۵ درصد ثبت شد که پایینتر از تورم کل کشور بوده است.
از آنجا که مواد غذایی سهم بالایی در هزینه خانوارها، بهویژه دهکهای کمدرآمد دارد، کاهش سرعت رشد قیمت خوراکیها میتواند اثر مستقیمی بر فشار معیشتی خانوارها داشته باشد.
در میان اقلام خوراکی، قیمت گوشت قرمز و گوشت ماکیان در تیرماه کاهش داشته است. تورم ماهانه این گروه منفی ۵.۲ درصد اعلام شده که نشاندهنده کاهش قیمت نسبت به خردادماه است.
با این حال، همه گروههای غذایی روند نزولی نداشتهاند. برای نمونه، سبزیجات و حبوبات در تیرماه با تورم ماهانه ۸.۳ درصدی همچنان افزایش قیمت را تجربه کردهاند.
کاهش فشار تورمی در شهر و روستا
بررسی دادههای جغرافیایی نیز کاهش سرعت رشد قیمتها را نشان میدهد.
تورم ماهانه خانوارهای شهری در تیرماه ۳.۱ درصد و خانوارهای روستایی ۳.۴ درصد بوده است. این ارقام در خردادماه به ترتیب ۵.۸ درصد و ۶.۶ درصد ثبت شده بود.
کاهش بیشتر تورم ماهانه در مناطق روستایی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا خانوارهای روستایی معمولاً سهم بیشتری از هزینههای خود را به مواد غذایی اختصاص میدهند و از افزایش قیمت این گروه آسیب بیشتری میبینند.
فاصله تورمی دهکها همچنان پابرجاست
با وجود کاهش شتاب تورم، فشار افزایش قیمتها همچنان برای همه خانوارها یکسان نیست.
نرخ تورم سالانه در تیرماه برای دهکهای مختلف هزینهای بین ۶۳.۹ درصد در دهک دهم و ۷۳.۵ درصد در دهک دوم قرار داشته است.
این اختلاف ۹.۶ واحد درصدی نشان میدهد خانوارهای کمدرآمد همچنان با فشار بیشتری روبهرو هستند؛ زیرا سهم کالاهای ضروری مانند مواد غذایی در سبد مصرفی آنها بیشتر است.
کاهش شتاب تورم؛ آزمونی برای سیاستهای اقتصادی
رئیسکل بانک مرکزی اخیراً کاهش سرعت رشد تورم را نتیجه سیاستهای پولی و ارزی این بانک دانسته است.
کارشناسان معتقدند کاهش تورم ماهانه تیرماه میتواند نشانهای مثبت باشد، اما برای مشخص شدن پایداری این روند باید رفتار شاخصهای تورمی در ماههای آینده نیز بررسی شود.
کنترل نقدینگی، ثبات بازار ارز، کاهش انتظارات تورمی و بهبود شرایط تولید از جمله عواملی هستند که میتوانند در ادامه مسیر کاهش تورم نقش داشته باشند.