حمله سوم آمریکا به برج مراقبت چابهار، تنها بندر اقیانوسی ایران، جنگ کریدورها را به سواحل مکران کشاند. در پاسخ، فهرست بنادر استراتژیک جبلعلی، مینا سلمان و ینبع در تیررس نیروهای مسلح ایران قرار گرفته تا معادله «هر زیرساخت در برابر زیرساخت» را در منطقه رقم بزند.
صبح امروز (۲۶ تیرماه)، آمریکا برای سومین بار طی روزهای اخیر، برج مراقبت دریایی بندر شهید کلانتری چابهار را با شلیک سه موشک هدف قرار دادند.
خبرنگاران از وقوع سه انفجار شدید در این منطقه خبر داده بودند که در ابتدا محل دقیق انفجارها مشخص نبود. اما عکسهای منتشر شده از این برج نشان میدهد که بهطور کامل تخریب شده، اما خوشبختانه به دلیل تمهیدات مدیریت بحران و پدافند غیرعامل، هیچ تلفات جانی در پی نداشته است.
بر اساس گزارشهای میدانی، اسکلههای بندر شهید کلانتری و شهید بهشتی، تأسیسات و تجهیزات بندری کاملاً سالم هستند و تنها برج مراقبت آسیب دیده است.
تیمهای فنی بلافاصله در محل حاضر شده و عملیات ارزیابی خسارت و ایمنسازی را آغاز کردهاند. انتظار میرود بهزودی و پس از تأیید شرایط ایمنی، عملیات تخلیه و بارگیری کالا از سر گرفته شود.
چابهار نقطه اتصال ایران به اقیانوس هند و گره کریدورهای شرقی
برج مراقبت چابهار صرفاً یک سازه نیست؛ این مرکز، یکی از گرههای حیاتی مدیریت تردد دریایی در تنها بندر اقیانوسی ایران محسوب میشود. این بندر نقطه پایانی کریدورهای ترانزیتی شرق کشور، شامل مسیرهای منتهی به افغانستان، آسیای مرکزی و کریدورهای بینالمللی حملونقل است. اختلال در آن، میتواند نقش ایران را در این مسیرهای تجاری با چالش مواجه کند.
از منظر نظامی و لجستیکی، هدفگذاری برج مراقبت چابهار میتواند پنج انگیزه راهبردی داشته باشد: اختلال در مدیریت ترافیک دریایی، فشار بر کریدور شرق ایران، کاهش ظرفیت جایگزین بندرعباس در صورت تداوم حملات به هرمزگان، پیامرسانی راهبردی برای تضعیف سیاست توسعه سواحل مکران، و تأثیر روانی و اقتصادی بر افزایش ریسک حملونقل و هزینههای بیمه.
حملات همزمان به پلهای هرمزگان، راهآهن بندرعباس و برج چابهار، نشاندهنده یک استراتژی هماهنگ برای کاهش ظرفیت لجستیکی ایران و محدود کردن نقش این کشور در کریدورهای منطقهای در کنار تضعیف مدیریت ایران بر راهبردیترین تنگه دنیا است.
فهرست بنادر استراتژیک در تیررس ایران
حمله به زیرساخت غیرنظامی چابهار، معادله را تغییر داده است. تحلیلگران معتقدند که این اقدام یک اشتباه راهبردی از سوی آمریکا بود؛ چراکه فهرستی از بنادر تجاری حیاتی میزبان منافع آمریکا در منطقه را در اختیار تهران قرار داد. در پاسخ، نیروهای مسلح ایران میتوانند شبکهای از بنادر کلیدی را هدف قرار دهند:
بندر جبلعلی (امارات): بزرگترین هاب کانتینری غرب آسیا با ظرفیت ۱۹ میلیون TEU و پرترددترین بندر خارجی برای نیروی دریایی آمریکا که سالانه میزبان بیش از ۲۰۰ بازدید ناوهای جنگی است.
بندر مینا سلمان (بحرین): مقر اصلی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا و مرکز فرماندهی، کنترل و هماهنگی با متحدان منطقهای.
بندر الشعیبه و کمپ عریفجان (کویت): ستاد پیشروی ارتش مرکزی آمریکا و گره لجستیکی زمینی با انبارهای تجهیزات زرهی پیشموضعگیری شده.
بندر حمد (قطر): دروازه دریایی بزرگترین پایگاه هوایی آمریکا در غرب آسیا (العدید) و مرکز پشتیبانی لجستیکی.
بندر صنعتی ملک فهد در ینبع (عربستان): یکی از سایتهای لجستیکی کلیدی برای انتقال نیرو و تجهیزات توسط فرماندهی مرکزی آمریکا.
از «هر پل در برابر پل» تا «هر بندر در برابر بندر»
بامداد امروز، برج مراقبت چابهار فرو ریخت، اما اراده ملی ایران نه. حملات به زیرساختهای غیرنظامی، هرچند که خسارتهایی در پی داشت، اما نقشه راه روشنی را پیش روی نیروهای مسلح کشور قرار داد. از این پس، امنیت بنادر جبلعلی، مینا سلمان، الشعیبه و ینبع در هالهای از ابهام فرو خواهد رفت.
ایران بار دیگر ثابت خواهد کرد که در معادله جدید غرب آسیا، «بندر» و «کریدور» نه واژگانی اقتصادی، بلکه خط مقدم نبرد هستند.
پاسخ ایران، نه در شعار، که در ترازوی «موازنه آسیبپذیریها» رقم خواهد خورد؛ جایی که برتری با کشوری است که شریانهای حیاتی دشمن را بهتر میشناسد و ارادهای آهنین برای فروپاشی آنها دارد./ فارس