آخرين آمارهاي رسمي مربوط به ارزيابي خسارتهاي وارد شده ناشي از جنگ اخير به واحدهاي مسكوني و تجاري بخش خصوصي، از وارد شدن خسارت به حدود ۱۰۰ هزار واحد بخش خصوصي خبر ميدهد.
آمارهاي رسمي نشان ميدهد، با ارزيابيهاي صورت گرفته تاكنون ميزان و درجه خسارت وارد شده به بيش از ۹۹ هزار واحد مشخص شده است. ۸۱هزار و ۴۳۴ واحد از مجموع بيش از ۹۹ هزار واحد مسكوني و تجاري آسيب ديده ناشي از جنگ كه تاكنون عمليات ارزيابي خسارت وارد شده به آنها انجام شده است، از نوع واحدهاي نيازمند به احداث مجدد يا تعميرات هستند و مابقي، واحدهايي هستند كه اسباب و اثاثيه آنها در جنگ دچار آسيب و خسارت شده است. از مجموع واحدهاي نيازمند به احداث مجدد و انجام تعميرات (۸۱هزار و ۴۳۴ واحد)، ۱۴هزار و ۶۹۵ واحد در كلانشهرها و ۶۶ هزار و ۷۳۹ واحد در ساير شهرها و روستاها قرار دارند. تاكنون تعميرات مربوط به بيش از ۱۸هزار و ۴۷۰ واحد مسكوني انجام شده است.
از اين تعداد نيز هزار و ۲۴۶ واحد كاملا تخريب شده و نيازمند احداث مجدد هستند كه هزار و ۵۲ واحد از اين واحدها، در غيركلانشهرها (ساير شهرها) و روستاها قرار دارند. اين آمار مربوط به ارزيابيهاي صورت گرفته تا تاريخ ۲۳ فروردين ماه است و با تداوم عمليات ارزيابي، بهروزرساني ميشود.
دو همت اعتبار براي اسكان موقت آسيبديدهها
چند روز بعد از آغاز جنگ اسراييل و امريكا، مصوبه هيات وزيران حاوي چارچوب ارزيابي خسارات و اسكان اضطراري و موقت آسيبديدگان جنگ و همچنين دستورالعمل پرداخت تسهيلات وديعه مسكن به ساكنان و مالكان واحدهاي مسكوني آسيبديده تصويب و ابلاغ شد. مسووليت ارزيابي خسارتها، تعيين تكليف، پرداخت تسهيلات وديعه مسكن در كلانشهرها و امور مربوط به بازسازي و تعميرات واحدهاي تخريب شده و آسيبديده در كلانشهرها (شهرهاي با جمعيت بيش از يك ميليون نفر) به شهرداريهاي كلانشهرها و در ساير شهرها و روستاهاي كشور به بنياد مسكن واگذار شد تا از محل منابع صندوق ملي مسكن و منابع بانك مسكن، اقدامات لازم در اين زمينه انجام شود. بر اين اساس، براي پرداخت تسهيلات قرضالحسنه وديعه «جنگ رمضان»، در شهرها و روستاهاي كشور (به استثناي كلانشهرها) دو همت اعتبار كلي براي اسكان موقت آسيبديدگان در نظر گرفته شد. از هفته دوم فروردينماه نيز فرآيند پرداخت تسهيلات وديعه مسكن به آسيبديدگان جنگ كه واحدهاي مسكوني آنها غيرقابل سكونت است، آغاز شد. در كلانشهرها نيز مقرر شد از منابع شهرها براي اين منظور استفاده شود.
معرفي ۸۹۲ نفر به بانك پرداخت ۵۱۸ فقره تسهيلات
آخرين آمار بانك عامل پرداختكننده اين تسهيلات، نشان ميدهد تا ۲۴ فروردين ۱۴۰۵، تعداد ۸۹۲ نفر از مشمولان به شعب بانك مسكن معرفي شدهاند كه از اين تعداد، فرآيند تشكيل پرونده ۵۱۸ متقاضي نهايي شده و اين تسهيلات را دريافت كردهاند. اين تسهيلات از محل اعتبارات بانك مسكن و صندوق ملي مسكن در تمامي شهرها و روستاها (به استثناي كلانشهرهاي بالاي يك ميليون نفر جمعيت) به متقاضياني كه پس از بررسيهاي بنياد مسكن انقلاب اسلامي مشمول اين تسهيلات شوند، تعلق ميگيرد. در كلانشهرها مسووليت تعيين تكليف و پرداخت تسهيلات اسكان موقت بر عهده شهرداريها قرار داده شده است. وزارت راه و شهرسازي نيز به عنوان ناظر عاليه، فرآيند ثبتنام، تاييد و معرفي متقاضيان به شبكه بانكي براي دريافت تسهيلات وديعه را بر عهده گرفته و آخرين وضعيت و اقدامات مربوط به ارزيابي خسارتها، پرداخت تسهيلات وديعه و عملكرد استانها و ساير مسوولان امر بازسازي را در جلسات هفتگي پايش فرآيند اسكان و بازسازي مسكن مورد بررسي قرار ميدهد.
جزييات ۵ نوع وام وديعه مسكن جنگ
به موجب مصوبه هيات وزيران و دستورالعمل پرداخت تسهيلات وديعه مسكن براي اسكان موقت خانوارهاي آسيبديده از «جنگ رمضان»، ۵ نوع تسهيلات وديعه مسكن براي ۵ گروه از نقاط شهري و روستاهاي آسيبديده تعيين شده است.
تسهيلات وديعه مسكن تا سقف ۷۰۰ ميليون تومان براي ساير مراكز استانها (غير از كلانشهرها) تا سقف ۶۰۰ ميليون تومان براي شهرهاي با جمعيت بيش از ۲۵ هزار نفر و تا سقف ۴۰۰ ميليون تومان براي شهرهاي كوچك تا ۲۵هزار نفر جمعيت مصوب شده است. براي روستاها نيز اين تسهيلات تا سقف ۳۰۰ ميليون تومان تعيين شده و در دستور كار قرار گرفت.
مدت زمان بازپرداخت اين تسهيلات با اعلام بنياد مسكن براي واحدهاي «احداثي و مقاومسازي» به مدت دو سال و براي واحدهاي «تعميري غيرقابل سكونت» به مدت يكسال از تاريخ پرداخت تسهيلات تعيين و در سررسيد به صورت يكجا توسط تسهيلاتگيرنده تسويه ميشود. در كلانشهرها (شهرهاي با جمعيت بيش از يك ميليون نفر) مسووليت تعيين و پرداخت تسهيلات وديعه مسكن خانوارهاي آسيبديده از جنگ، بر عهده شهرداريها گذاشته شد. در شهر تهران، شهرداري و شوراي شهر تهران از تعيين وديعه تا سقف دو ميليارد تومان و اجاره ماهانه تا سقف ۴۰ ميليون تومان براي واحدهاي مسكوني تخريب شده و غيرقابل سكونت خبر دادند. در ساير كلانشهرها نيز مسووليت اين موضوع بر عهده شهرداريها قرار داده شد.
مسير دريافت وام چگونه است؟
در شهر تهران، آنطور كه مسوولان شهرداري پايتخت اعلام كردهاند، اين اقدام از مسير شناسايي و معرفي متقاضيان به سازندگان انجام ميشود تا علاوه بر پيشبرد عمليات بازسازي واحدهاي تخريب شده از سوي اين سازندهها، از ظرفيت واحدهاي آماده آنها براي اسكان موقت با استفاده از تسهيلات اعلام شده، استفاده شود. متقاضيان ساير كلانشهرها ميتوانند ضوابط دريافت اين تسهيلات را از شهرداريهاي محل سكونت خود استعلام كنند.
در ساير شهرها و روستاها براساس دستورالعمل پرداخت تسهيلات وديعه اسكان موقت جنگ، شش گام مهم، از ارزيابي خسارت تا پرداخت وام، بايد طي شود. در گام اول فرآيند ارزيابي خسارت وارد شده به واحدها توسط بنياد مسكن استان و تشخيص غيرقابل سكونت بودن واحد مسكوني آسيبديده انجام ميشود. گام دوم، مربوط به تشكيل پرونده و تعيين سقف فردي تسهيلات توسط بنياد مسكن و ارسال اطلاعات به سامانه جامع طرحهاي حمايتي مسكن وزارت راه و شهرسازي (تم) است.
در گام سوم، ثبتنام متقاضي در سامانه حمايتي مسكن و انتخاب گزينه تسهيلات وديعه اسكان موقت «جنگ رمضان» انجام ميشود و در گام چهارم، متقاضي واجد شرايط بايد با مراجعه به سامانه نسبت به تعيين شعبه بانكي اخذ تسهيلات اقدام كند. هموطناني كه واحدهاي مسكوني آنها در جنگ رمضان آسيب ديده است، ميتوانند پس از معرفي توسط بنياد مسكن، جهت دريافت تسهيلات در سامانه حمايتي مسكن به آدرس saman.mrud.ir ثبتنام كنند. معرفي الكترونيكي متقاضي توسط سامانه حمايتي مسكن وزارت راه و شهرسازي به بانك، جهت پرداخت تسهيلات، پنجمين گام در اين مسير است. در گام ششم نيز لازم است متقاضي به شعبه بانك مراجعه و نسبت به تشكيل پرونده براي دريافت تسهيلات اقدام كند.
شرط مهم پرداخت وام
آنطور كه مسوولان شبكه بانكي كشور اعلام ميكنند، در حال حاضر و با تدابير انجام شده، مانع خاصي در مسير پرداخت تسهيلات وديعه مسكن اسكان موقت به آسيبديدگان جنگ وجود ندارد و پس از معرفي افراد به بانك در صورت پيگيري متقاضيان و انجام مراحل لازم، تسهيلات در كوتاهترين زمان به آنها پرداخت ميشود. از اين رو، لازم است متقاضيان در اين فرآيند پيگيري لازم را داشته باشند تا هر چه سريعتر تسهيلات وديعه مسكن را دريافت كنند.
با وام وديعه چه خانهاي ميتوان گرفت؟
شوراي شهر و شهرداري تهران در حالي به تازگي از اختصاص تسهيلات وديعه اسكان موقت در قالب وام وديعه مسكن به خانوارهاي آسيبديده از جنگ اخير خبر دادهاند كه يك سوال مهم در اين باره مربوط به قدرت پوششدهي اين تسهيلات از هزينه اجاره مسكن در مناطق مختلف پايتخت است.
سازوكار پرداخت اين تسهيلات از سوي شهرداري تهران در قالب پرداخت وام وديعه مسكن تا سقف دو ميليارد تومان و اجاره ماهانه تا سقف ۴۰ ميليون تومان به خانوارهايي كه واحدهاي مسكوني آنها تخريب شده و قابل سكونت نيست، تعريف و تعيين شده است.
به اين معنا كه متناسب با اجارهبهاي مسكن در هر يك از مناطقي كه واحدهاي مسكوني آنها به واسطه حملات اخير تخريب شدهاند، اين تسهيلات به مردم خسارتديده پرداخت ميشود.
با توجه به پراكندگي خسارتها و واحدهاي مسكوني تخريب شده در نقاط مختلف شهر تهران از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب پايتخت، بهطور قطع انواع و ارقام مختلفي از اين تسهيلات بايد به متقاضيان پرداخت شود. اما در حال حاضر حدود هزينههاي اجارهنشيني در مناطق مختلف تهران چقدر است؟
بررسيهاي انجام شده بر مبناي دادههاي ميداني و آگهيهاي اجاره مسكن بنگاههاي معاملات ملكي و پلتفرمهاي آنلاين (بهاي پيشنهادي اجاره مسكن) نشان ميدهد، سقف تعيين شده براي پرداخت وام وديعه و اجاره مسكن، در منطقه يك و سه شهر تهران بهطور متوسط براي تامين يك آپارتمان مسكوني ۸۰ تا ۱۰۰ مترمربعي قابل استفاده است. با توجه به متوسط بهاي رهن كامل مسكن در اين دو منطقه شمالي پايتخت كه در آگهيهاي عرضه شده به بازار حول و حوش مترمربعي ۳۰ تا ۳۵ ميليون تومان است، براي رهن كامل يك واحد ۱۰۰ مترمربعي به مبلغي حدود ۳ تا ۳.۵ميليارد تومان نياز است كه وديعه ۲ميليارد توماني و اجاره ۴۰ ميليون توماني (مجموعا معادل حدود يك ميليارد و ۳۰۰ ميليون تومان رهن كامل) ميتواند هزينه تامين چنين واحدي را پوشش دهد. نكته مهم آن است كه در منطقه يك و سه ممكن است به جهت لوكس بودن و سوپر لوكس بودن برخي واحدهاي عرضه شده، رهن و اجارههاي بالاتري نيز در بازار وجود داشته باشد يا مواردي از رهن و اجارههاي كمتر نيز در آگهيها به چشم بخورد.
سطوح اشاره شده اجارهبها و رهن مسكن در اين گزارش بر مبناي عرف بازار و براي واحدهاي مسكوني معمولي متناسب با الگوي تقاضاي مصرفي در مناطق مختلف اعلام شده است. در منطقه دو شهر تهران (محلات شمالي شامل سعادتآباد و شهرك غرب)، با توجه به متوسط رهن كامل پيشنهادي ۲۵ تا ۳۰ ميليون توماني هر مترمربع آپارتمان، بهطور ميانگين به مبلغي معادل ۲.۵ تا ۳ ميليارد تومان رهن كامل جهت يك آپارتمان معمولي ۱۰۰ مترمربعي نياز است. متوسط بهاي پيشنهادي رهن كامل واحدهاي مسكوني در منطقه چهار پايتخت به مبلغي حول و حوش ۱۷ تا ۲۰ميليون تومان به ازاي هر مترمربع رسيده است كه با اين حساب، هزينه رهن كامل يك واحد مسكوني ۱۰۰ مترمربعي در اين منطقه نيز حدود ۱ميليارد و ۷۰۰ ميليون تا دو ميليارد تومان برآورد ميشود. در منطقه ۵ تهران، واحدهاي مسكوني عرضه شده به بازار اجاره بهطور متوسط ۲۰ تا ۲۳ ميليون تومان به ازاي هر مترمربع، فايل شدهاند كه هزينه رهن كامل يك واحد مسكوني با اين اعداد و ارقام پيشنهادي، حول و حوش متوسط ۲ ميليارد تا ۲ميليارد و ۳۰۰ميليون تومان تخمين زده ميشود. در منطقه ۶ تهران، در مناطق مسكوني اميرآباد، يوسفآباد و جهانآرا، مبلغ پيشنهادي براي رهن كامل هر مترمربع آپارتمان حول و حوش ۲۵ تا ۲۷ ميليون تومان اعلام شده است. با اين احتساب برآورد هزينه رهن كامل يك واحد مسكوني ۱۰۰ مترمربعي در اين محلهها چيزي حدود ۲.۵ ميليارد تا دو ميليارد و ۷۰۰ميليون تومان ميشود.
در منطقه ۷ پايتخت در محله عباسآباد، خيابانهاي انديشه و سهروردي شمالي، متوسط مبلغ رهن كامل اعلام شده براي هر مترمربع آپارتمان عرضه شده در تازهترين فايلهاي اجاره اين منطقه به سطح ۲۰ تا ۲۵ ميليون توماني رسيده است كه هزينه رهن كامل يك واحد مسكوني ۱۰۰مترمربعي نيز در اين منطقه حول و حوش ۲تا ۲.۵ ميليارد تومان برآورد ميشود.
در محلات شرقي منطقه ۷ تهران، همچون منطقه حشمتيه و ارامنه و همچنين محلههاي بررسي شده در منطقه ۸ همچون سبلان شمالي، مبلغ رهن كامل هر مترمربع آپارتمان عرضه شده به بازار اجاره، بهطور متوسط حدود ۱۵ ميليون تومان اعلام شده است كه با احتساب اين اعداد، رهن كامل پيشنهادي يك آپارتمان ۱۰۰مترمربعي در اين مناطق نيز حدود يك ميليارد و ۵۰۰ ميليون تومان برآورد ميشود. البته در اين مناطق به جهت تقاضاي غالب مستاجرها براي واحدهاي كوچكمتراژ، واحدهاي با مساحت ۱۰۰مترمربع ممكن است با بهاي پايينتري نيز عرضه شود كه به صورت موردي قابل مشاهده است.
در جنوب تهران همچون محلههاي نواب، مهرآبادجنوبي و ... نيز فايلهاي عرضه شده به بازار مسكن با رهن كامل پيشنهادي هرمترمربع حدود ۱۱ ميليون تا ۱۳ميليون تومان مشاهده ميشود. برآورد رهن كامل يك آپارتمان ۱۰۰مترمربعي در اين محلهها نيز چيزي حدود يك ميليارد و ۱۰۰ ميليون تا يك ميليارد و ۳۰۰ ميليون تومان خواهد بود. براي واحدهاي بزرگمتراژ ممكن است اين هزينه تعديل شده و قدري كمتر شود. در منطقه ۲۲ شهر تهران، حدود بهاي پيشنهادي درج شده در فايلهاي اجاره مسكن براي هر مترمربع بهطور متوسط بين ۱۳ تا ۱۵ميليون تومان است كه با اين حساب رهن كامل پيشنهادي يك آپارتمان ۱۰۰مترمربعي در اين منطقه چيزي حدود يك ميليارد و ۳۰۰ تا يك ميليارد و ۵۰۰ميليون تومان قابل برآورد است./ اعتماد