مردم تهران و كرج در تمام اين سالها چشم به راه افتتاح پلي بودند كه روز پنجشنبه و همزمان با «سيزده بهدر» در دو نوبت توسط امريكا بمباران شد. بسياري از آنها در اين 10 سال شاهد تكميل شدن قطعات پازل پل بيلقان معروف به B1 توسط صدها كارگر و مهندس ايراني بودند و هر از گاهي در مكالماتشان با يكديگر ميگفتند؛ «انشاءالله اين پل افتتاح شود، مسيرمان تا شمال كوتاه ميشود.»
اين پل قرار بود نجاتدهنده ترافيك تهران و كرج باشد و مردم مسير يك ساعت و نيمه را در 10 دقيقه طي كنند اما حالا تخريب شده و انفجارها دستكم 13 شهید و 95 مجروح غيرنظامي بر جاي گذاشته است. پل B1 كه به عنوان شاهكار مهندسي ايران شناخته شده بود، در انتهاي غربي بزرگراه همت تهران و آزادراه شمالي كرج قرار داشت كه با ارتفاع 130 متر كه طول آن به ۱۰۵۰ متر ميرسيد و از 8 دهانه تشكيل شده بود.
مهندسان و كارگران ايراني ماهها حتي زماني كه جنگندهها و پهپادها در زمان جنگ 12 روزه از بالاي سر آنها رد ميشدند هم دست از كار نكشيده بودند. روزانه 130 نفر روي اين پروژه صددرصد ايراني در محدوده تفرجگاه پاركرود، بدون كمك حتی يك كارشناس خارجي كار ميكردند و در آستانه بهرهبرداري بود. ساعت حوالي 2 ظهر روز پنجشنبه درحالي كه بسياري از مردم در محوطه تفريحي زير اين پل در حال گذراندن سيزدهمين روز سال 1405 بودند، مورد هدف حمله جنگندههاي امريكايي قرار گرفت و بخش مياني آن تخريب شد. چند روز قبل دونالد ترامپ، رييسجمهور امريكا در ادامه رويه جنگطلبانهاش، ايران را با حمله به زيرساختها و پلها تهديد كرده بود، بنابراين حتي به تخريب بخش مياني پل هم اكتفا نكرد و جنگندهها يك بار ديگر و حدود ساعت 5 و نيم عصر به آسمان ايران آمدند و با انداختن دستكم چهار بمب ديگر پل را به طور كامل تخريب كردند.
روايت شاهدان از بمباران پل B1
درباره جنگ هيچگاه حق مطلب ادا نميشود و زبان و كلام هميشه در برابر توصيف آنچه بر مردم ميگذرد كمترين است. اين همان حس تمام شاهدان انفجارهاي مهيب و موجهاي سنگين است كه به زبان ميآورند مانند پريسا كه خانهشان در 600 متري پل بيلقان عظيمیه كرج بود و ظهر روز پنجشنبه با صداي مهيب چندين انفجار از جا پريد. موج انفجار را لمس كرد و بعد با سرعت راهي خيابان شد تا بلكه بتواند به آدمهايي كه ميدانست زير پل در حال تفريح در سيزده بهدر بودند، كمك كند. «بلافاصله نيروهاي پليس سعي كرده بودند كه وروديهاي آن منطقه و پل را ببندند و آمبولانسهاي زيادي در حال رفتن به آن سمت بودند.»
در آن لحظات دود بود و گرد و خاك و مردمي كه با اضطراب و استرس همچنان سعي داشتند خود را از منطقه هدف دور كنند يا از سر كنجكاوي به محل بروند تا از نزديك ببينند كه اينبار جنگندهها كجا را زدهاند: «از قسمتي كه روي بلندي قرار داشت نگاه كرديم و ديديم كه پل از وسط كاملا باز شده است، هر چند ما انفجارهاي زيادي شنيديم و من با آن همه صداي ممتد انفجار احتمال ميدادم كه پل از قسمتهاي ديگر هم تخريب شده باشد. هجوم آمبولانسها به سمت محل حادثه نشان ميداد كه قطعا آدمهاي زيادي زير آوار ماندهاند چون زير و اطراف اين پل محيط سبز قشنگي شبيه پارك است و رستوران هم دارد. مردم در روزهايي جز سيزده بهدر هم به آنجا ميرفتند و از فضاي آن لذت ميبردند.
در آن محوطه چند مجموعه سرويس بهداشتي بزرگ هم هست كه مردم محل در حالت عادي هم از آن استفاده ميكردند. خلاصه اينكه حدود 3 ساعت آب و برق نداشتيم و در همين شرايط، وقتي هنوز هم ازدحام نيروهايي كه به سمت محل ميرفتند زياد بود، ساعت ۵ و ۲۵ دقيقه عصر دوباره صداي 4 تا ۵ انفجار ديگر را شنيديم. من و دخترم در بالكن ايستاده بوديم و موج انفجار خيلي زياد بود، مثل زماني كه سرتان را از پنجره بيرون ميبريد و باد خيلي شديد به صورت و موهايتان برخورد ميكند، موج انفجار به صورت ما برخورد كرد. دودهاي سياه و وحشتناكي كه آتشسوزي هم داشت را ميديديم. حدس زدم كه دوباره پل را زدهاند. البته اميدوارم امكان بازسازي آن باشد چون براي اين پل زحمت زيادي كشيده بودند.»
او سالهاست كه از اوايل دهه ۹۰ آنجا زندگي ميكند و در واقع محوطه نزديك پل مسير هر روزه رفت و آمدش است: «به چشم ميديدم كه هر روز ذره ذره به پل اضافه ميشود و صدها كارگر و مهندس آنجا در حال كار كردن بودند. خيلي دلم سوخت، واقعا خيلي زياد. شايد اين اولينباري بود كه به چشم چيزي را ميديدم كه هميشه در خبرها ميشنيدم. هر قدر از اضطراب و ترس ناشي از اين انفجارها براي مردم و خانههاي اينجا اتفاق افتاده بگويم كم گفتهام.» با اينكه فاصله آنها از محل انفجار بيشتر از 500 متر بود اما بعد از انفجارها تازه متوجه شدند كه ديوار خانه از چند قسمت ترك خورده و شيشههاي دو جداره هم از وسط باز شده است و افرادي كه خانههايشان نزديكتر بوده هم آسيبهاي بيشتري از اين انفجارها ديدهاند.
سارا هم كه چند سالي در كرج زندگي كرده است درباره اين پل به «اعتماد» ميگويد: «زماني كه به همين حوالي نقل مكان كرديم، پدرم سمت باغستان غربي خانه گرفت و خواهرم هم به عظيمیه آمد. پدر از همان ابتدا خيلي خوشحال بود كه اگر اين جاده ساخته و باز شود، راهمان تا شمال كوتاه ميشود. اين اميدواري و چشم به راهي بسياري از اهالي محل بود كه حالا بذار اين پل افتتاح شود، فضاي اينجا هم عوض ميشود.»
8 شهید و 95 مجروح
بخشهايي از پل بيلقان البته همچنان تا ساعتهاي ابتدايي شب ميسوخت اما در نهايت برق و آب اهالي وصل شد. قدرتالله سيف، معاون سياسي، امنيتي و اجتماعي استانداري البرز هم اعلام كرد كه بر اثر اين حمله 8 نفر از شهروندان البرزي از ساكنان روستاي بيلقان، مسافران عبوري و خانوادههايي كه براي روز طبيعت در اطراف اين محدوده حضور داشتند، به شهادت رسيدند و ۹۵ نفر نيز مجروح شدند. «اين حمله در شرايطي رخ داد كه در محدوده پل B۱ هيچگونه اقدام نظامي صورت نميگرفت و اين مجموعه صرفا يك پروژه عمراني در حال تكميل بوده و قرار بود به زودي به بهرهبرداري برسد. پل B۱ به عنوان بلندترين پل خاورميانه و يكي از پيچيدهترين پروژههاي مهندسي كشور، با اتكا به توان مهندسان داخلي ساخته شده است.» او اين پل را نمادي از خودباوري و توان فني ايران اسلامي دانست و گفت: اين اقدام آشكارا نقض اصول انساني و حقوق بينالملل است و نبايد بيپاسخ بماند. مجامع بينالمللي بايد در مقابل وجدان بيدار جوامع بشري پاسخگوي چرايي اين حمله جنايتكارانه باشند.» عليرضا رحيمي، رييس كميسيون عمران و حملونقل شوراي اسلامي شهر كرج هم پس از بازديد از محل اعلام كرد كه اين پل را دوباره خواهيم ساخت و آباداني ايران متوقف نخواهد شد.
حاشيههاي جنگ در نوروز
جنگ است و ما مردم ايران بيش از يك ماه است كه در سرزمين چندين هزار ساله ايران بمباران ميشويم. جنگ را ما شروع نكردهايم اما ترامپ و بيبي ميترسيدند كه يك روزي ما به آنها حمله كنيم! در عين حال كه سالها موشكهاي ايران را به آبگرمكن تشبيه ميكردند ميترسيدند به آنها حمله كنيم، بنابراين سر برآوردند و دانشمندان و مقامات بالارتبه اين كشور را ترور كردند و مردمان غيرنظامي هم در كشور كشته شدند. همانطور كه هميشه اسراييل اعتقاد داشت: برخيز و تو اول بكش. فقط به كشتن بسنده نكردند و ساختمانهاي زيادي تخريب شد، پتروشيمي و پارس جنوبي، انبارهاي نفت، دانشگاهها، انبار دارو و شيرخشك، كارخانهها و شهر صنعتي در اصفهان و اراك و برخي بيمارستانها، دانشگاهها و مدارس ايران به طور مستقيم يا غيرمستقيم هدف حمله اسراييل و امريكا قرار گرفتند.
بيش از يك ماه از آغاز جنگ گذشته و مردم ايران دو هفته اول سال، نوروز و عيد خود را با صداي بمباران و تصوير دود و آتش و دلشوره وطن و هموطن گذراندهاند. تحويل سال مردم ايران به ويژه آنهايي كه در تهران بودند، غروب ترسناكي بود كه با صداي بمباران و پدافند همراه شد. در هفتههايي كه آسمان تهران از ستونهاي زشت دود پر و خالي ميشد، آدمها در خيابان يا در خانه دست را سايهبان چشمهايشان ميكردند تا دور دست، آنجايي كه مبدا صدا بوده را بيابند بعد آن را به هم نشان ميدادند كه مثلا كدام نقطه انفجار رخ داده است. در شبكههاي اجتماعي ايراني كه حالا به خاطر حمله اسراييل و امريكا و فيلتر شبكه جهاني اينترنت، در حال همهگير شدن است هم حالا همه دست به دست هم دادهاند تا در گروهها يكديگر را از اتفاقات جنگي محلات آگاه كنند. برخي كه مثلا در شهرهاي مرزي و خاص هستند از ورود و خروج جنگنده و جهت آن خبر ميدهد، مخصوصا وقتي جنگنده يا پهپاد را ببينند و صداي آن را بشنوند.
بقيه تعداد انفجارها و محل تقريبي آنها را مينويسند، اگرچه به خاطر مسائل امنيتي همچنان نميشود مكان دقيق را گفت، آدمها در اين گروهها ساعتها به تحليل شرايط، پيشينه و آينده جنگ ميپردازند و بسته به افراد عضو گروه يا آنلاين، بحثها سطحبندي ميشود. گاهي هم از لزوم ايجاد آمادگي در كودكان، سالمندان و گروه حساس در استانهاي مختلف و هدف حمله در خطر مينويسند. بساط شوخي هميشه به راه است، بساط مخالفت و درگيري و منم منم هم همچنان وجود دارد. هنوز هم برخي در گروهها توان و تحمل عقيده مخالف خود را ندارند و ممكن است فردي حتي مغضوب فرد يا گروه ديگري شود و مورد حمله هم قرار بگيرد، بنابراين گاهي افرادي كه متفاوت فكر ميكنند، ترجيح ميدهند بيشتر اوقات سكوت كنند و از دور فقط شاهد اطلاعرساني درباره ورود و خروج جنگندهها باشند. شبي که نيروگاههاي برق را در برخي نقاط تهران و كرج هدف حمله قرار دادند برق در برخي نقاط تهران قطع شد اما قطعي برق يك تا دو ساعت زمان ميبرد و نهايتا وصل ميشد.
حملاتي كه مصداق جنايت جنگي است
اسراييل و امريكا حتي به انستيتوپاستور ايران هم رحم نكردند و عصر روز پنجشنبه عكسهاي تخريب اين موسسه قديمي و يكي از پيشروترين موسسات جهان در زمينه منشا محلي، كنترل و توليد واكسن بسياري از بيماريهاي كشنده، به ويژه طاعون منشأ گرفته از حيات وحش در خاورميانه منتشر شد. احسان مصطفوي، رييس انستيتو پاستور ايران در اين باره گفت: «در اثر حملات رژيم صهيونيستي و امريكا به مراكز اطراف انستيتو پاستور ايران، سه بار انستيتو متاثر از اين حملات آسيب بسيار جدي ديده است. ساختمانهاي مختلفي از انستيتو پاستور ايران مانند بخشهاي مالاريا، بانك سلولي، تحقيقات باليني، بيوتكنولوژي و يكسري از بخشهاي پشتيبان مانند دفتر فناوريهاي اطلاعاتي و دفتر فني مهندسي تخريب شده است. موج اين حملات در حدي بوده كه ساير ساختمانها و تجهيزات انستيتو پاستور ايران نيز آسيب بسيار جدي ديده است و عملا شرايط كار و فعاليت را در ساختمان مركزي غيرممكن كرده است.» مجموعه آسيب ديده در ۲۳ هزار مترمربع شامل ۱۳ آزمايشگاه مرجع كشوري، ۳ آزمايشگاه همكار مرجع، ۸ آزمايشگاه بهداشتي، ۲۳ بخش تحقيقاتي، ۲ مركز همكار سازمان جهاني بهداشت، ۳ بانك زيستي، ۳ دبيرخانه شبكههاي تحقيقاتي، ۳ مركز تحقيقاتي، يك واحد واكسيناسيون و يك آزمايشگاه مورد تاييد سازمان غذا و دارو است.
شدت حملات اگرچه در اين روزها در تهران كمتر شده است اما همچنان ادامه دارد.
دكتر پيرحسين كوليوند، رييس جمعيت هلالاحمر، روز جمعه 14 فروردين حملات ۲۴ ساعت گذشته به مناطق غيرنظامي كشور را تشريح كرد. «در اين مدت، نقاط مختلفي از كشور هدف حملات قرار گرفت كه بخش قابلتوجهي از آنها اماكن و زيرساختهاي غيرنظامي بوده است. در استان هرمزگان، شهرستان قشم، «اسكله صيادي» در ساعت ۳۰: 9 و در شهرستان بندرعباس «بلوار راهآهن» در ساعت ۴۵: 19 هدف حمله قرار گرفت. همچنين در شهرستان بندرلنگه، «فرودگاه بندرلنگه» در ساعت ۲۳: ۱۰ مورد اصابت قرار گرفت. در استان خوزستان، شهرستان خرمشهر، «جزيره مينو» در ساعت ۴۵: 9 مورد حمله دشمن قرار گرفت.» او با اشاره به حملات متعدد به استان بوشهر توضيح داد: «شهرستان جم» «روستاي زيبامكان» در ساعت 5۰: 1۰، «منطقه تاسيسات گازي» در ساعت ۲۰: ۱۷، «روستاي عليآباد» در ساعت ۲۱: ۰۸ و «روستاي گلوكات (مين كنسروي)» در ساعت 55: 21 هدف حمله قرار گرفت. همچنين در شهرستان دير، «روستاي كالو حسينه اميرالمومنين» در ساعت ۲۱: ۰۰ و در شهرستان تنگستان، «سوله پرورش ميگو» در ساعت ۰۰: ۲۸ مورد اصابت واقع شد. همچنين، در شهرستان بوشهر، «انبار امدادي جمعيت هلالاحمر در چغادك» در ساعت ۰۶: ۱۰ مورد حمله قرار گرفت. در استان كرمانشاه، شهرستان سنقر، «شهرك صنعتي سنقر» در ساعت 30: 12 مورد حمله دشمن قرار گرفت.» رييس جمعيت هلالاحمر اين حملات كه به صورت مستقيم مناطق غيرنظامي، روستاها، زيرساختهاي شهري، تاسيسات اقتصادي و حتي انبار امدادي هلالاحمر را هدف قرار داده است را مصداق بارز نقض اصول انساني و قوانين بينالمللي دانست و گفت كه دشمن حتي به قوانيني كه خود آنها را وضع و امضا كرده نيز پايبند نيست و اين رفتار، نشاندهنده عمق جنايت، بيرحمي و وحشيگري آنهاست. جمعيت هلالاحمر جمهوري اسلامي ايران نيز با بهرهگيري از تمامي ظرفيتهاي حقوقي و ديپلماتيك، پيگيري اين اقدامات ضدانساني را از طريق نهادهاي بينالمللي با جديت در دستور كار قرار داده است.
همچنين ساعت 5 صبح روز جمعه انبار امدادي جمعيت هلالاحمر استان بوشهر در منطقه چغادك، هدف حمله هوايي قرار گرفت و در پي اين حمله، ۲ دستگاه كانتينر امدادي چرخدار و ۲ دستگاه اتوبوس و خودروي امدادي از بين رفتند. پيش از اين هم محمداسماعيل توكلي، رييس مركز اورژانس استان تهران گفته بود كه در جنگ اخير ۲۳ دستگاه آمبولانس و نزديك به ۱۰ دستگاه پشتيبان عمليات دچار آسيب شده است. ۸ دستگاه كاملا از بين رفته و دو دستگاه همچنان زير آوار است و به دليل حجم اصابتها نتوانستيم آنها را خارج كنيم. همه اينها در شرايطي است كه طبق كنوانسيونهاي ژنو و قواعد و اصول حقوق بينالملل بشردوستانه، هدف قرار دادن تجهيزات و زيرساختهاي امدادي ممنوع است. در همين زمينه نمايندگان مجلس و مقامات ايراني حملات نظامي امريكا و اسراييل به زيرساختهاي كشور را مصداق بارز جنايت جنگي عنوان كردند.
نگرانيهاي بينالمللي
خبرگزاري رويترز هم اخيرا گزارش داده كه بيش از ۱۰۰ كارشناس حقوق بينالملل در امريكا، از دانشگاههايي مانند هاروارد، ييل، استنفورد و دانشگاه كاليفرنيا در نامهاي كه روز پنجشنبه دوم آوريل منتشر شد، اعلام كردند كه عملكرد نيروهاي امريكايي و اظهارات مقامات ارشد اين كشور «نگرانيهاي جدي درباره نقض قانون بينالمللي حقوق بشر، از جمله احتمال ارتكاب جنايات جنگي» ايجاد كرده است. اين نامه، كه در وبسايت مجله «جاست سكيوريتي» منتشر شده، به طور خاص به اظهارنظر ترامپ در اواسط مارس اشاره ميكند كه گفته بود امريكا ممكن است «فقط براي تفريح» به ايران حمله كند. همچنين در آن به اظهارات اوايل مارس پيت هگست، وزير دفاع امريكا اشاره شده كه گفته بود امريكا ملزم به رعايت «قوانين احمقانه جنگ» نخواهد بود.
اين كارشناسان در نامه خود اعلام كردند كه «به شدت نگران حملاتي هستند كه مدارس، مراكز درماني و خانهها را هدف قرار دادهاند» و به حمله به يك مدرسه دخترانه در ميناب در نخستين روز جنگ اشاره كردند. پس از آنكه گزارشهاي رسانهاي نشان دادند احتمالا نيروهاي امريكايي مسوول اين حمله بودهاند، ارتش امريكا در ماه مارس اعلام كرد كه تحقيق درباره حمله ۲۸ فوريه به اين مدرسه را تشديد كرده است. جمعيت هلالاحمر ايران اعلام كرده كه در اين حمله ۱۷۵ نفر به شهادت رسیدند.
سازمان عفو بينالملل نيز هشدار داده است كه تهديدات ترامپ ميتواند جنايت جنگي تلقي شود و از او خواسته شده فورا اين تهديدات را پس بگيرد و به قوانين بشردوستانه بينالمللي پايبند باشد. همچنين، فدراسيون بينالمللي صليبسرخ و هلالاحمر هشدار دادهاند كه نيازهاي پزشكي در ايران به طور سريع افزايش يافته و ذخاير دارويي و تجهيزات ميتوانند بهزودي به طور بحراني كاهش يابند و نياز به حمايت بينالمللي گستردهتري دارند./ اعتماد