در تازهترین تحولات تجارت جهانی، چین رسماً از آمریکا خواسته است که تمام اقدامات یکجانبه تعرفهای خود را علیه شرکای تجاری لغو کند، موضوعی که پس از حکم دیوان عالی آمریکا علیه بخش زیادی از تعرفههای وضع شده توسط دونالد ترامپ به مرکز توجه رسانهها و تحلیلگران اقتصادی تبدیل شده است.
این خواست رسمی از سوی وزارت بازرگانی چین مطرح شده است، در حالی که پکن در حال انجام ارزیابی کامل تأثیر حکم دیوان عالی آمریکا بر تجارت بینالمللی و مناسبات اقتصادی خود با واشنگتن است.
دیوان عالی آمریکا در رای اخیر خود اعلام کرد بسیاری از تعرفههای گستردهای که دونالد ترامپ با استناد به قانون اختیارات اضطراری اقتصادی بینالمللی وضع کرده بود، غیرقانونی هستند؛ این بخش از تعرفهها که با هدف اعمال فشار اقتصادی بر شرکای تجاری آمریکا معرفی شده بود، دیگر مبنای قانونی لازم را ندارند.
اما در عمل، همه تعرفهها لغو نشدهاند. پس از این حکم، دولت ترامپ برای ادامه سیاستهای تجاریاش تعرفههای جدیدی اعلام کرد که ابتدا ۱۰ درصد و پس از آن ۱۵ درصد بر واردات وضع شد. این تعرفهها بر اساس قوانین مختلفی مانند قانون تجارت سال ۱۹۷۴ و تحقیقات تجاری اعمال شدهاند و هنوز هم اجرا میشوند.
این وضعیت باعث شده تحلیلگران بگویند حکم دیوان عالی فقط بخشی از ابزارهای تعرفهای ترامپ را هدف قرار داده است و نه تمام تعرفههایی که آمریکا علیه دیگر کشورها وضع کرده است.
موضع چین: لغو کامل تعرفهها
وزارت بازرگانی چین در بیانیهای که با انعکاس رسانهها منتشر شده، گفته است که علاوه بر لغو تعرفههای غیرقانونی، آمریکا باید همه اقدامات تعرفهای یکجانبه را لغو کند، چرا که به عقیده پکن، چنین سیاستهایی نهتنها به نفع هیچیک از طرفها نیست، بلکه قواعد تجارت جهانی را نیز تضعیف میکند.
این درخواست همسو با مواضع قبلی چین است که بارها گفته تعرفههای یکطرفه و جنگ تجاری به نفع هیچ کشوری نیست و باید از طریق راهحلهای چندجانبه اداره شود.
وزارت بازرگانی چین همچنین تأکید کرده است که بسیاری از اقدامات آمریکا در وضع تعرفهها، از جمله تعرفههای متقابل و آنچه به آنها تعرفههای «مربوط به مواد مخدر» میگویند، هم نقض قوانین تجارت بینالملل است و هم با قوانین داخلی آمریکا در تضاد قرار دارد. پکن اعلام کرده است که با دقت این تحولات را دنبال میکند و در صورت لزوم از منافع خود دفاع خواهد کرد.
واکنش جهانی و پیامدها
در پی این تحولات، بسیاری از کشورهای جهان نیز منتظر واکنش آمریکا و تصمیم نهایی واشنگتن در مورد سیاستهای تعرفهای هستند. برخی تحلیلها میگویند ادامه این تنشها میتواند به بازنگری گسترده در روابط تجاری بینالمللی و حتی توافقهای چندجانبه اقتصادی منجر شود.
در عین حال، دولت آمریکا در پاسخ به حکم دیوان عالی تلاش کرده سیاستهای تجاری خود را حفظ کند و گفته است که تعهدش به توافقهای تجاری با اروپا، چین و دیگر شرکا پابرجاست، حتی اگر روش اعمال تعرفهها تغییر کند.
به زبان ساده، حکم دیوان عالی آمریکا باعث شد بخش قابلتوجهی از تعرفههای یکجانبه ترامپ که قانونی بودن آنها زیر سؤال رفته بود لغو شود، اما همه تعرفهها نابود نشدهاند. ترامپ پس از حکم دیوان تلاش کرده با استفاده از قوانین دیگر تعرفههای جدیدی وضع کند که همین موضوع باعث شده چین و دیگر کشورها از آمریکا درخواست کنند همه تعرفههای یکجانبه حذف شوند تا فضای تجارت جهانی تثبیت شود و مسیر رقابت سالم بازگردد.
کنار هم قرار گرفتن حکم قضایی آمریکا، واکنش چین و تلاش دولت ترامپ برای حفظ سیاستهای تعرفهای، نشان میدهد تجارت جهانی در دستخوش تغییرات اساسی است و آینده اقتصاد بینالملل ممکن است با شکل جدیدی از تعرفهها و فشارهای تجاری روبهرو باشد./ فارس