الجزیره در یادداشتی با عنوان: «تهدیدهای دریایی و شوک اقتصادی جهانی: نگرانی از تلاقی بحرانها در بابالمندب و هرمز» درباره تشدید تهدیدها علیه کشتیهای تجاری در بابالمندب و افزایش تنشها در تنگه هرمز هشدار داده و گفته است که این تحولات میتوانند پیامدهای اقتصادی قابلتوجهی برای بازارها و تجارت جهانی به همراه داشته باشند.
این وبگاه قطری میافزاید که با تصمیم گروه انصارالله یمن برای «از سرگیری و تشدید» حملات علیه کشتیها در بابالمندب، نگرانیها از انتقال درگیریهای منطقهای به این شریان استراتژیک افزایش یافته است.
در همین حال، جنگ بین آمریکا و اسرائیل از یکسو و ایران از سوی دیگر، ریسک امنیت در هرمز را افزایش داده و این احتمال را پدید آورده که دو مسیر حیاتی در تجارت بینالملل همزمان دچار اختلال شوند.
الجزیره اشاره میکند که شرکتهای بزرگ حملونقل دریایی از جمله شرکتهای حملونقل بینالمللی، به دلیل افزایش هزینهها و خطرات، پروندههای عبور از بابالمندب را بهصورت موقت تعلیق کردهاند و بهجای آن مسیر طولانیتر اطراف رأس الرجاء الصالح را انتخاب میکنند. این انتخاب بازتابدهنده افزایش «علاوه خطر» و هزینههای بیمه است.
اهمیت اقتصادی بابالمندب و هرمز
الجزیره تاکید میکند که بابالمندب، ورودی جنوبی دریای سرخ است و بهعنوان دروازهای به کانال سوئز عمل میکند؛ مسیری که حدود ۱۰٪ از تجارت جهانی دریایی و ۲۲٪ از تجارت کانتینری سالانه از آن عبور میکند. همچنین طبق دادههای بانک جهانی، نزدیک به ۳۰٪ از نفت و ۴۰٪ از کالاهای خشک جهانی از این مسیر میگذرند.
به نوشته الجزیره تحولات اخیر یادآور ماجرای «اِیور گیفن» در سال ۲۰۲۱ است؛ زمانی که انسداد کانال سوئز باعث شد خسارتهای تجاری روزانه تا حدود ۹ میلیارد دلار برآورد شود که نشاندهنده تأثیر بالقوه هرگونه انسداد گسترده در بابالمندب است.
پیامدهای اقتصادی و افزایش هزینهها
کارشناسان اقتصادی و انرژی در گفتوگو با الجزیره تأکید کردهاند که هرگونه اختلال در بابالمندب میتواند بر اقتصاد جهانی در همه بخشها اثر مستقیم داشته باشد و نه فقط بخش نفت و گاز.
مسیرهای جایگزین طولانیتر تا ۱۳,۰۰۰ کیلومتر و افزوده شدن ۱۰ تا ۱۴ روز به زمان سفر کشتیها، هزینههای حملونقل و بیمه را بیشتر میکند و در نهایت افزایش قیمت کالاها را به همراه دارد.
الجزیره میافزاید که خسارات کانال سوئز در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ میلادی حدود ۱۲ میلیارد دلار بوده است، زیرا بسیاری از کشتیها ترجیح دادهاند مسیر دورتر را انتخاب کنند.
در همین حال، هزینه اجاره تانکرهای نفتی برای حمل نفت از خاورمیانه به چین به بیشترین حد در چند سال اخیر رسیده است، که نشاندهنده افزایش محسوس هزینههای حملونقل بینالمللی است.
تلاقی خطرها: بابالمندب و هرمز
الجزیره مینویسد که تهدید همزمان در بابالمندب و هرمز میتواند نگرانکنندهتر باشد. در هرمز حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت در روز و نزدیک به ۲۰٪ از تجارت جهانی گاز طبیعی مایع عبور میکند؛ بنابراین هر گونه اختلال میتواند بهسرعت قیمت نفت و گاز را تحت تأثیر قرار دهد.
اگرچه برخی کشورهای منطقه توانایی محدودی برای استفاده از خطوط لوله جایگزین دارند، اما این مسیرهای جدید نیز ممکن است در صورت بسته شدن بابالمندب با دشواری روبهرو شوند. حتی اگر ذخایر شناور نفت بهعنوان راهحل موقت عمل کنند، این ذخایر در بلندمدت کافی نخواهند بود.
چشمانداز قیمتها و آینده بازار
طبق تحلیلها، قیمت نفت خام برنت و وست تگزاس اینترمدیت در هفتههای اخیر افزایش یافتهاند و کارشناسان پیشبینی میکنند که ادامه تهدیدها به افزایش بیشتر قیمتها منجر شود. در سناریوی تشدید تنشها، ممکن است قیمتها نهتنها بالاتر از ۸۰ دلار، بلکه تا ۱۰۸ تا ۱۲۰ دلار هم برسند که بهدلیل «علاوه خطر» ناشی از تحولات منطقهای خواهد بود.
الجزیره همچنین اشاره میکند که تصمیمات سازمانهای تولیدکننده نفت میتواند تا حدودی بر قیمتها اثر بگذارد؛ اما همچنان ریسکهای جغرافیای سیاسی است که نقش غالب را ایفا میکند.
تأثیر مضاعف بر اقتصاد جهانی
در پایان، الجزیره تأکید میکند که بابالمندب بیش از یک مسیر دریایی است؛ این گذرگاه عقدهای استراتژیک در تجارت جهانی که هرگونه ناپایداری در آن، بهویژه اگر با تنش در هرمز همراه شود، میتواند بازسازی سریع نقشه حملونقل جهانی را الزامی کرده و فشارهای اقتصادی جدیدی بر اقتصاد جهانی وارد آورد، از جمله افزایش تورم و کندی رشد اقتصادی.