کانال تلگرام ایران جیب

آخرین اخبار

فروشگاه اینترنتی مدیسه
تور لحظه آخری,تور کیش,تور دبی,تور آنتالیا,تور ترکیه,تور استانبول
صرافی آرز
دهکده ساحلی الیت
زیرپوش ضد عرق
ایکاپ
نیسان
کانال تلگرام ایران جیب

آب در ایران سند مالکیت ندارد

کدخبر:۲۶۲۸۶جمعه، ۲۲ مرداد ۱۳۹۵ - ۰۹:۰۳:۴۷۶۳۱ بازدید

برداشتن موانع قانونی، تشکیل بانک اطلاعاتی برای خرید و فروش دائمی آب، برگزاری کارگاه آموزشی در سطوح مختلف، استفاده از ظرفیت‌های ...
آب در ایران سند مالکیت ندارد

برداشتن موانع قانونی، تشکیل بانک اطلاعاتی برای خرید و فروش دائمی آب، برگزاری کارگاه آموزشی در سطوح مختلف، استفاده از ظرفیت‌های قانونی موجود و... از پیش‌نیازها و بسترهای اصلی ایجاد بازار محلی آب است.

ایجاد بازار آب ایده‌ای است که با هدف ساماندهی صنعت آب پیشنهاد شد اما تا امروز این طرح اجرا نشده و شائبه‌هایی نیز مبنی بر ناکامی این طرح و تبدیل آن به بازار بورس مطرح می‌شود. با این وجود درحال‌حاضر برای مشخص شدن نتیجه، این طرح به صورت آزمایشی در ۴ استان و ۴دشت در همان استان‌ها به اجرا در آمده است. برقراری تعادل در عرضه و تقاضای آب و نظام قیمت در حالی از اهداف ایجاد این بازار تلقی می‌شود که گویا مسئولان برای مدیریت مصرف آب به رویه اجدادمان رجوع کرده و سهم مشارکت مردمی را در مدیریت منابع آب پررنگ‌تر می‌دانند؛ بازاری که هر کس آب مازاد دارد می‌فروشد و هر کس نیاز دارد می‌خرد. با این‌همه این طرح اما و اگرها و پیش‌نیازهایی لازم دارد. محمدابراهیم رییسی، کارشناس مطالعات اقتصاد آب در این زمینه به صمت گفت: آب کالایی اقتصادی است و این موضوع در کنفرانس بین‌المللی آب و محیط‌زیست در سال ۱۹۹۲م (نشست دوبلین) مورد تاکید قرارگرفته است، از این‌رو می‌توان سازوکارهای اقتصادی را برای آن لحاظ کرد.

مهم‌ترین سازوکارهای اقتصادی در صنعت آب شامل در نظر گرفتن یارانه، مالیات، مجوز خرید و فروش آب و قیمت‌گذاری است. یکی از بسترهای نهادی مورد نیاز برای استفاده از این ابزارهای اقتصادی بازار آب است. از قدیم در کشور ما چنین بازاری به دلیل کمبود منابع آب وجود داشت. به این صورت که هر فردی که آب زیاد داشته آن را می‌فروخت و هر فردی که نیاز داشته، آب مورد نیاز خود را از فروشنده تهیه می‌کرد. این مختصات در کشورهایی همچون شیلی و استرلیا نیز دیده می‌شود. در کشور شیلی این بازار گسترده آب از سال ۱۹۸۱م به طور قانونی به رسمیت شناخته شده است. وی درباره زیرساخت‌های ایجاد بازار آب گفت: تعریف قانونی برای حق مالکیت آب در ایران یکی از اقدامات ضروری در این زمینه است از این‌رو وجود سند آب، یکی از نیازمندی‌های ایجاد بازار آب است. درحال‌حاضر چون در بازارهای آب محلی مراودات محلی است، مشکل خاصی به وجود نمی‌آید. حتی اکنون بازارهای غیررسمی در برخی از شهرهای کشور همچون فیروزآباد فارس، زارچ یزد، میبد و مجن شاهرود وجود دارد اما در بازار آب گسترده ابتدا باید مالکیت خود را بر آب ثابت کنیم و بعد از آن خرید و فروش انجام شود.


آب مثل برق نیست

این کارشناس مطالعات اقتصاد آب درباره چالش‌های ایجاد بازار آب گفت: چالش‌های زیادی ازجمله ماهیت فیزیکی آب و مشکلات انتقال آن در پهنه جغرافیایی کشور در طرح ایجاد بازار سراسری آب دیده می‌شود بنابراین نمی‌توان انتظار داشت چون برق، یک بازار سراسری و کشوری برای آن داشته باشیم از این‌رو یکی از راه‌های عملی در این راستا گسترش بازارهای محلی است که این مشکل در آن کمتر نمود پیدا می‌کند. وی با اشاره به مزیت ایجاد بازارهای منطقه‌ای آب گفت: درحال‌حاضر چالشی بین دو شهر چهارمحال و بختیاری و اصفهان وجود دارد. چهارمحال و بختیاری منابع زیاد آب دارد اما با وجود مشکلات اقتصادی زمینه بهره‌برداری از آن فراهم نیست. حالا می‌توانیم در نظر بگیریم که در صورت قیمت‌گذاری مناسب و فروش آب از این شهر به اصفهان می‌توان آن مبلغ را در توسعه صنعتی و افزایش درآمد ناخالص داخلی چهارمحال و بختیاری استفاده کرد. به عبارتی این فعالیت، سرمایه‌گذاری در آب تلقی می‌شود همچنین هر دوطرف از این خرید و فروش سود می‌برند. به عبارتی بازار محلی آب «برد-برد» است. رییسی با تاکید بر اینکه برخی صنایع نیز از بازار آب می‌توانند بهره‌مند شوند گفت: برخی صنایع ما مانند پتروشیمی و به‌ویژه در عسلویه و صنایع فولاد در خوزستان به آب نیازمند هستند. حتی این صنایع آمادگی دارند که آب را پیش‌خرید کنند؛ یعنی در زمان احداث خط انتقال آب سرمایه اولیه را به شرکت‌های آب منطقه‌ای می‌دهند؛ به عنوان نمونه در یزد و کرمان بازار خوبی برای استفاده از پساب تصفیه‌شده وجود دارد و از این راه می‌توان آب موردنیاز صنایع را تامین کرد.


کارکردهای چندگانه

رییسی با بیان مزیت‌های ایجاد بازار محلی آب گفت: این طرح کارکردهای چندگانه در بخش‌های صنعت، کشاورزی و محیط‌زیست دارد. هرچند بزرگترین بازار محلی آب از گذشته در بخش کشاورزی بوده اما امروزه می‌توان از بازار آب برای حل مشکلات کمبود آب در بخش شرب، صنعت و محیط‌زیست سود برد. وی با واکاوی گستره دولت در مدیریت منابع آب افزود: بخش کشاورزی خصوصی‌ترین بخش در کشور ماست. بیشتر کشاورزان آب مورد نیاز خود را از منابع آب زیرزمینی نظیر چاه‌ها تامین می‌کنند. پس خرید و فروش آب چاه‌ها و قنوات تا حدود زیادی از گستره فعالیت‌های دولت خارج است بنابراین مهم‌ترین قسمتی که دولت می‌تواند در آن دخالت کند خرید و فروش آب‌های حاصل از تامین و انتقال که از طریق بودجه‌های عمومی منابع آن تامین شده، است یعنی نقاطی که خود سرمایه‌گذاری کرده است. البته در همین بخش است که آب را به قیمت پایین می‌فروشد و گفته می‌شود به دلیل ناپایداری مالی شرکت‌های آب منطقه‌ای و شرکت‌های آب و فاضلاب امکان خودکفایی و استقلال در صنعت آب وجود ندارد از این‌رو اینجا همان جایی است که دولت می‌تواند بازار محلی آب را براساس آبی که خود سرمایه‌گذاری کرده ایجاد کند و سود ببرد؛ چراکه در قسمت‌های دیگر دولت چندان نمی‌تواند دخالت داشته باشد.


چالش‌های همیشگی

رییسی با بیان چشم‌انداز ایجاد و گسترش بازار محلی آب گفت: در طرح ایجاد بازار محلی آب دو نگاه وجود دارد؛ نخستین نگاه ایجاد بازار محلی آب را راه‌حل تمامی مشکلات صنعت آب می‌داند و نگاه دومی هم وجود دارد که مبتنی بر نقش نهادی و کمک‌رسان بازار محلی آب برای حل مشکلات صنعت آب است. با این حال باید در هر دو حالت به صورت زیرساختی و پایه‌ای نگاه کنیم؛ چراکه محدودیت‌های قانونی برای ایجاد این بازار وجود دارد. ازجمله این محدودیت‌های قانونی ماده ۲۷ و ۲۸ قانون توزیع عادلانه آب است. به این عامل باید کمبود دستورالعمل‌های لازم برای انجام طرح، نارسایی در تعیین وظایف و گردش کار سازمانی را نیز اضافه کرد. از این‌رو باید ابتدا بررسی کنیم که چه امکاناتی برای تقویت مبادلات آب در وضع موجود داریم؟ رییسی با اشاره به ظرفیت‌های قانونی برای حل مشکلات صنعت آب نیز گفت: قانونی به نام تشویق سرمایه‌گذاری در طرح‌های آب وجود دارد که حدود ۱۳ سال است به آن توجه نمی‌شود در حالی که این قانون بستر مناسبی برای ایجاد و گسترش بازار آب است. به عنوان نمونه براساس این قانون می‌توان به سرمایه‌گذار اجازه داد تا سدی را احداث کند و پس از اعطای حقابه‌های مردم، مازاد آب را به فروش برساند. وی افزود: پیش‌نیازهای دیگری که باید برای انجام طرح در نظر گرفت شامل برداشتن موانع قانونی سر راه مبادلات آب، بازبینی و هماهنگی معیارها و ضوابط، تغییر در دستورالعمل‌های موجود و تهیه دستور العمل‌های جدید، تشکیل بانک اطلاعاتی برای ثبت و نظارت و خرید و فروش دائمی آب و سایر اطلاعات مفید برای اطلاع‌رسانی، برگزاری کارگاه آموزشی در سطوح مختلف، پیش‌بینی تدابیر سازمانی محدود و لحاظ کردن دستورالعمل‌ها در گردش کار، مدیریت منابع آب و اقدامات تکمیلی و استفاده از ظرفیت‌های قانونی برای توسعه نهادی است. هرچند با وجود کمبود آب اجرای چنین طرحی محتمل است اما لازمه آن، این است که قیمت‌گذاری درست و دقیق از آب براساس ارزش اقتصادی آن و توجه به جنبه‌های زیست‌محیطی انجام شود تا بازار خرید و فروش شکل گیرد.


گردانندگان اقتصاد آب در آینده

یکی از اصلی‌ترین طرح‌های مدیریت آب در راستای ایجاد بازار محلی آب مشارکت مردمی است؛ طرحی که از سوی مسئولان مطرح می‌شود و به نظر می‌رسد در آینده نیز دولت برای حل مشکلات صنعت آب، مدیریت مصرف آب را به بازارهای محلی بسپارد. سرفراز هاشم‌خانی زلفانی، دانشجوی دکترای آینده‌پژوهی دانشگاه صنعتی امیرکبیر در این زمینه به صمت گفت: مدیریت منابع آب در گذشته توسط مردم انجام می‌شد از این‌رو می‌توان گفت ایده مشارکت مردمی الگوی بهتری در مقایسه با الگوهای نظارت بالا به پایین و دولتی است.  تا جایی که اگر این حجم از مشارکت‌های مردمی از بین نمی‌رفت شاید مشکلات در مدیریت منابع آب به وجود نمی‌آمد. البته مشارکت مردمی در ایجاد بازار آب می‌تواند تنها قسمتی از طرح کلان باشد و باید قسمت‌های دخیل در این طرح نیز بتوانند به خوبی ایفای نقش کنند. همچنین باید به یاد داشته باشیم که اگر سازوکارها و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی طرح ایجاد بازار آب مشخص نباشد، طرحی محکوم به شکست خواهد بود اما اگر دیدگاه سیستمی پویا بر آن حاکم باشد و رویکردی آینده‌نگر را در خود جای دهد می‌تواند در فرآیند کلی مدیریت آب موثر باشد. اقتصاد آب موضوع جدیدی نیست و لازم است که سیاست‌گذاران مباحث اصلی اقتصاد آب را در مدل‌های توسعه اقتصادی لحاظ کنند. با توجه به اینکه باید هرچه سریع‌تر ظرفیت برداشت آب از کشور مدیریت شود لازم است کلان‌اندیشی لازم انجام شود.

صفیه رضایی / صمت

همراه مکانیک



دیدگاه ها

رحمان: 1395/5/2211:33:24،
19
5
اگر چنين ميشد چه ميشد حدود يازده درصد منابع ابي كشور دراستان ما ميباشد تنها با سد كوثراب شرب نوارساحلي جنوب از ديلم تا بندرعباس تامين ميشود با احداث اين سد ها بسياري مردم خانه وكاشانه خود را ازدست دادند اگر حقابه اي تعيين ميشد صرف پيشرفت اين استان محروم ميشد هرچند كه اينم به سرنوشت نفت دچارميشه زيرا حدود ٢٥درصد توليد نفت كشورازين استانه ودر عين حال فقير ترين استان كهگيلويه وبويراحمد ميباشد
کورش کبیر: 1395/5/2211:54:24،
22
12
یک واقعیت جهانی است که ایران در منطقه خشک و بی آب وجود دارد
و برای نجات از بحران آب و خشکسالی همه 80 میلیون جمعیت
ایران باید متحد و همفکر باشند
نه اینکه من بگم پولشو میدم پس اسراف میکنم
چون 2-3 سال دیگه که آب نداشتیم آدم پولداره هم بی آب میشه
پس بهترین راه حل اینه که فکر کنیم
چرا باید در توالت و حمام که میخایم خودمون رو بشوریم
باید آب تصفیه شده و خوردن را هدر بدهیم !!؟؟
بهتره آب لوله کشی تمیز اما غیر شرب باشه
و آب شرب را در بطری بخریم
شاید مخالف باشین / اما بهتره آینده خودمان را از حالا ببینیم
بی آب و تلف شدن بهتره یا خرید بطری از مغازه
خداییش حیفه که در توالت آب شری و تصفیه شده داشته باشیم
به بقیه هموطنانی که آی کثیف در لوله هاشان جریان داره هم فکر کنیم
محمد: 1395/5/2214:48:47،
22
7
با نهایت احترام, این مملکت آینده ای نداره. صحبت کردن از آب و خشکسالی در ایران مثل این می مونه که صحبت از رنگ کردن یه ماشین تصادفی و له شده بکنی.
سراسر سیستم ناکارآمد و فاسده و انتظار داشتن از این سیستم برای اینکه آب رو درست مدیریت بکنه, مثل توهم می مونه.
در ضمن شما که ادعا داری, باید بهتر بدونی فقط 4 درصد مصرف آب در ایران مصرف شرب و شهریه, و بیش از 90 درصد مصرف آب در بخش کشاورزیه و از اون مقدار هم حدود 65 - 70 درصد تلف میشه.
شما جلوی اون 90 درصد رو که ساماندهیش خیلی آسونتره و اصل تلف شدن در اون بخش هست رو نمی خوای بگیری, ولی می خوای بیای با هزینه بسیار بالا اون 4 درصد رو مدیریت کنی !!! دلیلش هم سادست, درآمدی که دولت از پس توی بطری کردن و فروختن آب به مردم کسب می کنه بسیار بالاست, و در عمل خشکسالی براشون فقط منبع درآمده !
مهندس: 1395/5/2212:35:16،
27
5
باز هم تبليغ كنيد كولر گازي بده كولر آبي خوبه...
بابا برق به صد روش توليد ميشه ولي آب نه ه ه ه ..
توي دنيا ما فقط كولر آبي داريم
علی: 1395/5/2223:00:12،
20
6
این که میگه اصفهان از چهار محال بختیاری اب بخره مثل این میمونه گه بگید تهران از خوزستان نفت بخره یا تهران از بوشهر گاز بخره!تولیدات اصفهان مال کل ایرانه این مباحث شروع جنگ اب و اختلاف میان استانهاست که بسیار خطرناک و مخرب هست دولت و ملت باید هوشیار باشند .

افزودن دیدگاه


  • نظرات غیر مرتبط با موضوع خبر منتشر نمی شوند.
  • نظرات حاوی توهین و افترا منتشر نمی‌شوند.
  • لطفاً نظرات خود را به صورت فارسی بنویسید.
نام:
پست الکترونیک:
متن:
در صورتی که تمایل دارید بعد از تایید از طریق ایمیل به شما اطلاع داده شود ، علامت بزنید

در صورتی که تمایل دارید بعد از پاسخ به نظر شما از طریق ایمیل به شما اطلاع داده شود، علامت بزنید
تور لحظه آخری
نگین خودرو
آیسان پرواز
رزرو هتل
آژانس مسافرتی بهار پرستوها

پربازدیدترین اخبار هفته

پربحث ترین ها

نتایج انتخابات ریاست جمهوری - 30 اردیبهشت 96 / نتایج شمارش آرا به تدریج اعلام خواهد شد
مکانیک به زبان ساده / عواقب تاخیر در تعویض تسمه ها
بیانیه حجت الاسلام رئیسی؛ بعد از اعلام نتیجه انتخابات
بازی خطرناک چری برای بازار ایران!
جدول شرایط پیش فروش کلیه محصولات ایران خودرو - خرداد 96
شرایط جدید فروش اقساطی محصولات ایران خودرو - خرداد 96
احتمال پیش‌فروش خودروی جدید پژو 2008 از سوم خردادماه
شرايط پيش‌فروش محصولات پارس‌خودرو به مناسبت آزادسازی خرمشهر
دور جدید پیش فروش خودروی جدید دنا پلاس - اردیبهشت 96
شرایط ویژه فروش نقدی و اقساطی خودروهای سراتو، چانگان و آریو - اردیبهشت و خرداد 96
قیمت مدل‌های صفر پرفروش‌ترین خودروهای تولید داخل + جدول
شرايط فروش نقدی، اقساطی و ليزينگی محصولات شركت سايپا - خرداد 96
تولید 2 خودروی سواری در کشور به صفر رسید
شرایط جدید فروش فوری محصولات ایران خودرو - خردادماه 96
دکتر حسن روحانی پیروز انتخابات ریاست جمهوری دوره دوازدهم
آسایشگاه خیریه
تور لحظه آخری
تورآنتالیا
فروشگاه اینترنتی مد و پوشاک دیجی استایل
بازاریاب تجارت فردا
بلیط هواپیما